verloren gedicht

o,ja
gedachten blijven nooit verborgen
in de kleine bovenkamer waarin zij wonen
ze verblijven in de tijd onopgeschreven
door onbereikbaarheid lijken ze ontheven
en losgemaakt van leven
totdat er aandacht wordt gewijd
op een andere morgen

o,nee
zo zichtbaar wordt het pad
de weg terug is makkelijk te vinden
in een oogopslag wordt alles helder
in vorm en kleur
zwart wit is mogelijk maar ongewenst
voor denken is geen wandelkaart te geven
ieder beleeft naar eigen aard

en toch
gedachten zijn uitgesproken niet te horen
niet uit hun vorm gelicht
door een gedicht dat stilstaat bij momenten
en alles beweegt door zoeken naar evenwicht
niet iedereen is voor een voetstuk geboren
maar sta vooral niet stil bij wat niet is
dan is er niets verloren

werken te voorschijn roepen als projecties op een muur.de zon die speelt met de schaduwen
die onvoorstelbare oproepen en een extra vorm geven aan de vormen die de ogen  filmen op het netvlies  van mijn gedachten.het spel tussen licht en donker.

dit is een proef weinig woorden voor u vandaag door technische onhandigheid van mij

vandaag gaat weer door in zonneschijn,nieuwe plannen,voornemens en daden,
leven is om werkelijk te leven.

nu pas leer ik nico slothouwer eindelijk echt kennen.
in de tijd dat ik hem voor her eerst ontmoette,nog niets wist van zijn gedichten,hij kwam
als jongeling in 1976 voor het eerst binnen vallen in HET EI VAN COLUMBUS ,
een galerie,wijnhuis en jazzclub aan de polstraat in deventer. een grappige jongen mmet een weerbarstige kuif krullend haar en ogen die verklaarden dat ze alles wilden zien.
langzamerhand leerden we hem kennen.een beetje opstinaat,uitdagend soms en vooral verrassend.
er vormde zich een groepje met nog jonge artisten; de schilder bernd bevers,een diepdenker die regelmatig ingezonden brieven schreef om te reageren op wat er in de wereld om hem heer gebeurde.
zo raak waren zijn stukjes,dat hij een uitnodiging van de volkskrant  kreeg die hem vroeg collums voor de krant te schrijven.uiteindelijk ging hij daar niet op in.
de tweede van het groepje ,rene mens was een jonge beeldhouwer die al gauw werkte in het atelier,
een rond hoekhuis aan de ijssel tegenover het ijsselhotel. hij had blond haar,golvend,en een droog gevoel voor humor.alle drie droegen ze donkere jasjes,broeken,dassen.geen opsmuk. zij hadden ook een veel oudere makker,geen kunstenaar maar direkteur van de deventer dagbladen van kluwer.
de drie muskettiers hadden hun  d Artagnan ontdekt die meeleefde met het aanstormend talent. het 
gevolg was lange nachten in HET EI,eindeloze grappen en gesprekken,uitdagende stiltes en kaartspel aan de kleine bar in een ruimte die in feite ook nog mijn atelier was en waar ik soms sávonds nog aan mijn beelden laste,de vonken gaven een extra sfeer en warmte. kaarten was eigenlijk gewoon toepen
op zijn limburgs,je verloor snel,drank voor de winnaars.soms was het driemanschap enkele dagen verdwenen,op weg naar berlijn of parijs  en na de teugkomst vol verhalen en belevenissen.
soms ging de directeur ook mee.bernd schilderde eerst heel realisties,huizen,straatjes,hoekjes of gevels.daarna een serie prachtige abstrakte werken,en expositie in de deventer schouwburg en
daarna werd het dichten.bernd was dichter geworden,dat doe je omdat je het gewoon niet laten
kan.het zit in je. dichtbundels werden uitgegeven.rene mens werkte eerst met polyester maar daar kwam hij al gauw van terug,stapte over op het boetseren met boetseerwas en maakte al gauw de
zeer eigen verrassende beeldjes,later beelden van meer volume,maakte grote abstracte tekeningen
met vetkrijt en pastel en verraste bijna iedereen met een prachtige serie geschilderde zeer verfijnde
droomvogels.het leven gaat verder en houdt mij bezig in mijn geschriften.......ook over hen.......
nico werd dertig jaar en niet ouder,mens vocht nog een paar jaren voor zijn leven en liet nog een
paar prachtige klein-plastieken achter in was.de direkteur was al vele jaarden eerder voorgoed afwezig en bernd dicht door in alle rust.de laatste existentialist van deventer. o... er valt zoveel meer te vertellen over hun persoon,hun gedragingen en hun schittering.ik heb ze gekend...ze kenden mij als
beeldhouwer-kunstkroegbaas.

vanmorgen las ik wat proza van slothouwer en leerde hem nog beter kennen---een groot dichter,
schrijver en poezie recessent. een onvoltooid groot en prachtig beeld van rene mens bleef achter in
het lege huis,boven op de totaal leeggespeelde vleugel,waarop hij regelmatig het adagio speelde uit
de sonate pathetique van beethoven. de onvoltooide mens blijft achter met zijn pen en penselen.

het Ei van Columbus en het Zaut der Aarde  zijn vervangen  door een spaans tappas restaurant .
mijn eersteling,de kunstkring KAMELEON te arnhem werd 50 jaar geleden opgericht en nu weer
herdacht. kameleon 1961-1967. het is weer lente, festina lente.

jacques magendans

voor deze dag wil ik iets vertellen over de inmiddels legendarische societeit die
op 1 april 1961 werd ge-opend door mij en mijn vrouw nicolette muller. eerst
werd vanzelfsprekend gedacht aan de bekende moppendag.met een aantal kunstbroeders
hadden we  op de zolder van een oud kaaspakhuis de ruimte verbouwd en ingericht met
heel weinig geld en veel inzet.tegelijk werd het een jazz-cafe en wat later ook nog  een
ekspositieruimte.veel later bekende artisten,musici en toneelspelers gaven weldra acte de precence.
het begon te gonzen van allerlei activiteiten,concerten,happenings, cabaretvoorstellingen en kunst-
tentoonstellingen. johnnie van doorn gaf er zijn eerste optredens,hans claessen en willem de ridder
een dichterlijke show,willem breuker speelde in 1962 al op het kleine podium van de soos.reeds beroemde buitenlandse musici volgden,naar de kameleon gebracht door mijn toenmalige zwager
maurits van hall,die veel in parijse jazzclubs kwam als geluidsspecialist.de mare verspreidde zich naar amsterdam,waarvan johnnie zei dat er in arnhem meer te doen was.zo kwamen op de weekends
kleine groepen,onder aanvoering van simon vinkenoog bij ons de steile trap op. zelfs de bekende
jazzjournalist- en kenner miechiel de ruijter kwam de trap op.hij werd zittend in zijn rolstoel door talloze handen naar boven gebracht. er ontstonden ook akties met een cultureel karakter o.a. voor het behoud van de toneelgroep theater voor arnhem.rotterdam had er een oogje op. de meest
opvallende aktie was ARNHEM DODE STAD....OF NIET.  voor het behoud van de KORENBEURS ten dienste van kunstzinnige aktiviteiten .de gemeente arnhem wilde er een benzinestation vestigen nota bene. de kameleon,even later gevolgd door cultureel cafe  de buik waren de grondleggers van wat nu de grote uitgangsplek van arnhem is.vijfentwintig jaar geleden,bij de
eerste reunie in park sonsbeek-DE THEEPIT- gaven de gelderse omroep en de v.p.r.o.er uitgebreid
aandacht aan. j.magendans.de medeoprichter.

PIA BECK had in torremolinos een nachtclub,in de nogalera,een pas gereedgekomen winkelgalerij
dat,achteraf beschouwd kan worden gekenschetst als de eerste toeristische aanslag op een oud en
rustiek vissersdorp.in die tijd woonde ik in de bajondillo,een onbestraat weggetje vlak bij de zee,slechts gescheiden daarvan door een boerenakker,verder nog een klein wit huisje omgeven door cactusplanten en daarna zand en zee.ik had gehoord dat er een speciale avond bij pia zou worden ge-organiseerd omdat er die dag een ALEXANDER was geboren,zoveel pond en zoveel ons.
eindelijk een kroonprins,hora,hoera hoerah.daaraan kon de kleine groep nederlanders niet voorbij gaan.geheel in stijl werd er gefeest,de dames en meisjes in avondjurken,de heren in smoking.
pianiste PIA ZAT AAN DE GROTE VLEUGEL,die tevens een sooort piano-bar was omdat er een gecappitoneerde goot omheen was gebouwd waar de bezoekers hun drankje konden leegslobbern terwijl ze de snaren zagen trillen.pia beck werd als vanouds omgeven door minstens zes jonge
amerokaanse vrouwen die om beurten een song mochten croonen en zo pia wat rust gunnen want er
was ook een tweede pianist,een echte entertainer. OPEENS WAT HET POLONAISE in spanje.
de handen op de schouder van je voorgangster of ganger en dan *DAAR ZIJN DE APPELTJES VAN ORANJE WEERtot aan laat ons vreugde maken,we gaan naar zandvoort aan de zee enzovoort.een jonge toneelacteur,die ooit nog gevoetbald had in het oranje-elftal leidde de feestvreugde en de polonaise in goede banen. prins alexander was welkom geheten door de nederlandse habituees.helaas is johan er nu niet meer,maar zijn kleine rol bij de geboorte wil ik u niet onthouden.

wil ik extra bij de groep cultuur maar kan er niet bijkomen.ik voel me net een leerling
klokkenmaker die de klk uit zijn handen laat vallen en alle radertjes liggen uit elkaar over de grond verspreid voordat ik ze allemaal in mijn hoofd heb.nou maar zien of de rest het wel doet.als er een afbeelding verschijnt is dat gelukkig okay.

mijn vingers waren even sneller dan mijn gedachten,meestal is het andersom.

het beeld komt eraan,staat zo te kijk

het is er echt zo'n dag voor,even terugkijken wat er was,hoe er gewerkt is en wat het nu voor me betekend. zoiets als iedere traptrede een waardering toekennen zonder te struikelen.wat gemaakt is
omstreeks 1962. een gebouw dat nooit een gebouw zal worden,eigenlijk wel jammer maar gelukkig 
bestaat de foto nog.gemaakt in mijn eerste atelier,even een slik en dan denk ik,er kwamen nog
zeventien ateliers na. dus gewoon kijken,

net heb ik een stuk geschreven op de site de spijkerbuurt te arnhem,een open site  voor herinneringen en wetenswaardigheden.het ging over jan cremer naar aanleiding van een onderzoek naar bekende personen die in de spijkerbuurt hebben gewoond en gewerkt.mijn bijdrage gaat over jan cremer en herman brood.twee jongeren toen,die de kunst nieuw leven inbliezen en terecht hun plaats hebben gekregen in de nederlandse kunst en literatuur.met jan cremer samen waren we ooit,half vijftiger jaren,figurant in het beroemde toneelstuk the prince en de showgirl waarin kees brusse the prince was en annie de lange de showgirl.het stuk werd  gespeeld door toneelgroep theater met geweldig succes. herman brood speelde in 1965 met zijn eerste groep moans twee keer in mijn kunstenaarssocieteit de kameleon aan de lutherse straat 18 te arnhem en was het eerste eigentijdse cafe aan de korenmarkt.
de eerste keer speelde herman op onze jazzpiano,de tweede keer op een electrisch orgeltje met pianoklanken. wat mij zo boeit in de kunst is de plotselinge ontmoeting met vaak zeer jonge artisten en hoe zij kunnen uitgroeien door een opvallende en vernieuwende bijdrage in de kunstwereld en hoeveel zij uiteindelijk daarmee betekenen voor de bevolking.

 

windstil

sta precies in het centrum
tussen vier windstreken
als was de aarde ledig
en stil

als een tuin vol mogelijkheden en beloften
waar eerlijkheid bloeit in alle kleuren
die van dag tot dag uur na uur veranderen
met de sterke buigzaamheid van riet
een tuin waar zacht in wordt gelachen
om de schoonheid die men ziet

op verre afstand woest de zee
die plotseling kabbelt als een beek
iets wat bij mensen o zo moeilijk leek
wat is de menselijke natuur
liefdevol,haatdragend,vrolijk of zuur
en nog zo veel andere woorden
die me soms te min waren
vaak echt bekoorden

jacques magendans

op weg zijn
langs een spoor
dat later bekend wordt
langs de zijlijnen van de stap
gezien door de ogen en
vastgelegd in herinnering

een innerlijke stem zegt me
hier was ik al eerder
die boom herken ik aan de tekening
van tronk en stam

als een film die ontwikkeld wordt
waarvan je de afloop hebt onthouden
de zon staat nu daar
in het westen is geen nieuws
in het oosten wijzen tekens
veranderingen aan die ongelijk verdeeld zijn
zelfs bij het licht van de maan

vervolg de weg
ver weg van het gevoel
de middelen schijnen aanwezig te ontsnappen
aan het gewoel dat ik machteloos verwerp
schiet op
schiet met scherpe woorden
geladen met mededogen
zoals de kogel door de kerk

ik werk al eeuwenlang
met begrippen die be-ogen
dat alles anders kan dan ooit gedacht
en smacht naar  uitkomst van verlies
van macht en winstbejag

de tocht is lang de stappen worden zichtbaar
in de verte wordt het licht in jaren
hoe breng je mensen tot bedaren
zo veracht
ver-on-achtzaam niets op lange duur
streef uur na uur op aarde
naar wat je in je allereerste uur ontwaarde

jacques magendans* spoorzoeken *