De competente foetus en baby: op weg naar hechting
Rien Verdult
Ontwikkelingspsycholoog/psychotherapeut
Inleiding.
Het beeld van de foetus en van de baby verandert snel op dit moment. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de foetus en de baby meer mogelijkheden hebben om te reageren op hun omgeving, dan ooit voor mogelijk werd gehouden. De foetus blijkt een heel actief, sensitief en communicatief wezen te zijn.
De ontwikkeling van de foetus heeft een doel, namelijk het veilig stellen van zijn overleving, en dit niet alleen in biologische zin, maar ook in psychologische zin. Grofweg staat de biologische groei in het eerste trimester in het teken van de aanleg van organen en in de volgende twee trimesters in het teken van verdere groei. Om bijvoorbeeld de opbouw van de hersenen niet te verstoren beschikt de foetus over een mechanisme dat er voor zorgt dat voldoende zuurstof naar de snel groeiende hersenen gaat, ook als de zuurstof vermindert; andere organen, zoals de lever of de huid krijgen dan minder zuurstof. Zo beschermt de foetus de snelle groei van zijn hersenen (Nathanielsz, 1994).
De foetus beschikt ook over psychologische beschermingsmechanismen. David Chamberlain (1990), die als een van de eerste psychologen met systematische foetus-observatie begon, rapporteert dat foetussen met defensieve agressie kunnen reageren op inbreuken in de baarmoeder, zoals bijvoorbeeld bij vruchtwaterpuncties. De foetus beschikt dus ook over mechanismen die ook zijn psychologisch overleven moeten beschermen.
Er moet meteen bijgezegd worden en dit is belangrijk om te benadrukken, dat de kwetsbaarheid van de foetus en de pasgeborene nog erg groot is. Zijn groei en ontwikkeling kunnen ernstig verstoord geraken, door wat in onze ogen kleinigheden zijn. De beschermingsmechanismen functioneren nog binnen zeer beperkte limieten en de foetus zal een prijs betalen als deze limieten worden overschreden.
De prenatale fase is een voorbereiding op het postnatale leven. Wil een baby kunnen overleven na zijn geboorte dan zullen zijn longen zich ontwikkeld moeten zijn zijn zuigreflexen geoefend of zijn bloedcirculatie voorbereid zijn om autonoom te kunnen functioneren (Lipson, 1994). Maar ook zal hij in staat moeten zijn om met zijn omgeving te kunnen communiceren. Zo zal hij zijn moeder signalen moeten kunnen geven over wat hij nodig heeft. Hij zal haar aandacht moeten kunnen trekken, haar liefde en geborgenheid moeten kunnen oproepen of haar zorgzaamheid moeten kunnen aansporen. De onderzoeken van Klaus, Kennell en Klaus (1995) naar bondingprocessen hebben aangetoond dat zowel de moeder als de baby over een heel repertoire aan communicatieve signalen beschikken om onmiddellijk na de geboorte met elkaar in contact te komen: door oogcontact, door stemherkenning, door het ritmisch op elkaar afstemmen van het patroon van spreken door de moeder en het bewegen van de baby, door herkenning van het hartritme of van de geur van haar lichaam. Naast hun communicatieve vaardigheden ontwikkelen foetussen ook een ‘emotionele radar’, waarmee ze de stemming en gevoelens van hun moeder kunnen scannen, wat hen in staat stelt om daarop te anticiperen.
Prenatale programmering.
Peter Nathanielsz, gynaecoloog en wetenschapper aan de universiteit van Cambridge en van Cornell Universiteit in Amerika, doet onderzoek naar prenatale programmering van gezondheid en ziektes (Nathanielsz, 1994, 1999). Met epidemiologische onderzoeken, met experimenteel dieronderzoek en met klinische bevindingen probeert hij aan te tonen dat prenatale ervaringen van grote betekenis zijn voor de latere gezondheid. Zijn adagio is een aanpassing van het oude gezegde: je bent wat je eet.
Voor Nathanielsz wordt dit: ‘je bent wat je moeder heeft gegeten, en wel toen jij in haar lijf woonde’. Hij draagt veel overtuigend bewijs aan dat gezondheid en ziekte van de foetus, van de baby en van de latere volwassene in sterke mate bepaald worden door de kwaliteit en kwantiteit van het voedsel dat de vrouw eet tijdens haar zwangerschap.
Zo is bijvoorbeeld gebleken dat tijdens de Nederlandse Hongerwinter, de laatste winter tijdens de Tweede Wereldoorlog, vooral foetussen in het derde trimester van de zwangerschap ernstige groeibeperkingen vertoonden als gevolg van het gebrek aan voldoende en goed voedsel waaraan hun moeders leden. Verder bleek, dat als deze baby’s later zelf weer kinderen baarden, dat ook deze tweede generatie baby’s nog leed onder de gevolgen van de Hongerwinter. Deze tweede generatie baby’s was ook weer kleiner. Natuurlijk zegt grootte niet alles, maar het is wel een indicatie voor niet optimale condities in de zwangerschap, zoals ook met dieronderzoek is aangetoond. Op grond van deze bevindingen komt Nathaliensz (1999) tot tien principes in de prenatale programmering van de gezondheid van de mens:
1° Tijdens de ontwikkeling zijn er kritische periodes van verhoogde kwetsbaarheid voor niet-optimale condities.
2° Prenatale programmering heeft permanente effecten die reacties veranderen in het latere leven en die de vatbaarheid voor ziektes kunnen beïnvloeden.
3° Foetale ontwikkeling is afhankelijk van activiteit.
4° Prenatale programmering omvat structurele veranderingen in belangrijke organen.
5° De placenta speelt een hoofdrol in prenatale programmering.
6° Voor compensatie van niet-optimale condities wordt een prijs betaald.
7° Pogingen na de geboorte om consequenties van prenatale programmering terug te draaien kunnen op zichzelf negatieve effecten hebben.
8° Foetale celmechanismen wijken vaak af van volwassen celmechanismen.
9° De effecten van prenatale programmering kunnen van generatie op generatie worden overgedragen.
10° Prenatale programmering heeft vaak een verschillend effect bij mannen en vrouwen.
Tijdens de prenatale ontwikkeling worden genetisch bepaalde processen beïnvloed door de beschikbare hoeveelheid voedsel, de toevoer van bloed, veranderingen in het functioneren van de placenta en andere omgevingsinvloeden. Dit laatste is relevant, want wat is de omgeving van de foetus? Dat is het lichaam én de daarmee onlosmakelijk verbonden geest van zijn moeder. Want in de symbiotische fase van zijn ontwikkeling leeft de baby niet alleen in het lichaam van zijn moeder, maar ook in haar geest, in haar psyché.
Een voorbeeld uit mijn eigen praktijk kan dit verhelderen: een jonge moeder met een baby van enkele maanden zoekt psychotherapeutische hulp omdat ze ‘geen gevoel heeft bij haar baby’, ze zich heel gespannen voelt en zowel zijzelf als de baby regelmatig koorts maken, waarvoor de huisarts geen verklaring vindt.
De baby huilt ook veel.
In de therapeutische behandeling van de moeder bleek dat de geboorte van haar eigen baby een intens schuldgevoel had losgemaakt waarvan ze zich aanvankelijk niet bewust was. Haar eigen moeder was gestorven kort na haar geboorte en de geboorte van haar eigen kind had dit oude trauma geactiveerd.
‘Ik heb geen recht van leven als mijn moeder hiervoor moet sterven’. Eenmaal zij zich bewust was van haar eigen traumatisch verleden en het verwerkingsproces kon beginnen, verdwenen de koortsaanvallen bij haar én bij haar baby. Het huilen verminderde tot gewone proporties.
Prenatale programmering van hechting.
Er zijn tal van bevindingen die duiden op de onlosmakelijke verbondenheid tussen moeder en foetus. Ik heb me de vraag gesteld: kunnen we Peter Nathanielsz’s principes van prenatale programmering van lichamelijke gezondheid en ziekte ook toepassen op de psychologische ontwikkeling van de mens? Het antwoord lijkt ‘Ja’ te zijn. Lichaam en geest zijn één. Hoe vertaalt zich dit dan naar de programmering van de menselijke (foetale) psyché?
Nathaliensz geeft aan dat de twee meest fundamentele concepten van prenatale programmering zijn:
‘de kritische perioden’ en ‘de blijvende invloed’. In deze bijdrage worden deze twee hoofdprincipes verder uitgewerkt en dat voor het thema van de prenatale hechting.
1° In de ontwikkeling van de foetale psyché zijn er kritische periodes van verhoogde kwetsbaarheid voor niet-optimale condities te onderscheiden.
Voor verschillende psychologische thema’s treden deze kwetsbare periodes op in verschillende fases van de foetale ontwikkeling.
Onder hechting wordt verstaan: een universele behoefte om een hechte affectieve band aan te gaan. Er worden door Mary Ainsworth (in Cassidy, 1999), de kroonprinses van de hechtingstheorie, zes kriteria onderscheiden voor deze hechte band:
- een affectieve band is blijvend, niet tijdelijk
- een affectieve band betreft een specifieke persoon, die niet inwisselbaar is met andere personen
- de relatie is emotioneel betekenisvol
- het individu streeft naar het handhaven van de nabijheid of het contact met deze unieke persoon;
- het individu ervaart stress bij onvrijwillige scheiding van deze persoon
- en voor de hechtingsband het meest essentiële: de persoon zoekt veiligheid en comfort bij deze hechtingspersoon.
Voor de relatie tussen foetus en zijn moeder betekent dit: dat de prenatale band tussen foetus en moeder niet tijdelijk is, maar blijvend en zich in het postnatale leven zal verder zetten; dat de moeder in de symbiotische fase niet inwisselbaar is voor een ander persoon; dat de relatie emotioneel betekenis vol is voor de ontplooiing van de foetus; dat de foetus de nabijheid en betrokkenheid van zijn moeder wil bewaren; dat de foetus gestresseerd geraakt als hij het contact met zijn moeder verliest én dat de foetus verwacht dat zijn moeder hem emotionele veiligheid en comfort biedt.
Er kunnen vijf kwetsbare periodes in de programmering van prenatale hechting worden aangegeven:
de conceptie, de implantatie, de ontdekkingsfase, de geboorte zelf en de eerste minuten/uren na de geboorte.
Conceptie
De conceptie is niet alleen een biologische proces van samensmelting van zaadcel en eicel. De
bevruchting vindt plaats in een biochemisch milieu en dit milieu zal zijn sporen nalaten in de bevruchte eicel. De biochemie van de man en de vrouw die een kind verwekken is een neerslag van hun psyche, van hun gevoelsleven. De emotionele omstandigheden van conceptie lijken van belang.
De conceptie is een eerste ontmoeting en het verloop van deze ontmoeting leidt tot de vorming van een rudimentaire vorm van bewustzijn, welke de voorloper wordt van latere sensaties, emoties en zelfs van de persoonlijkheid. Conceptie is een eerste en zeer fundamenteel stap in het proces van hechting.
Dergelijke beweringen roepen de vraag op naar het ‘hoe’ van deze ervaringen. Kan er wel sprake zijn van bewustzijn voor dat de hersenen zich ontwikkeld hebben, ja zelfs nog niet in aanleg aanwezig zijn? De hersenstructuren voor leren en bewustzijn zijn toch pas ontwikkeld tegen de vijfde/zesde maand van de zwangerschap en hersenactiviteit wordt toch pas vastgesteld in het laatste kwartaal? De celbiologie heeft echter aangetoond dat individuele cellen een ervaringsgericht geheugen vormen (accumulate experience based memory), lang voordat de hersenen zich ontwikkelen. De diepste sporen van onze pijn, angst en strijd, maar ook van geluk en plezier ontstaan in de eerste dagen van ons bestaan. Volgens Bruce Lipton (2001) vormt de celmembraan en niet de celkern, de ‘hersenen’ van een cel. Deze celmembraan is een organische informatieprocessor: ze neemt de omgeving waar en vertaalt dit bewustzijn in informatie die de activiteiten van proteïnen beïnvloeden en de expressie van genen controleert.
Implantatie.
Na een reis van 6 à 10 dagen komt de bevruchte eicel aan in de baarmoeder. De energie van het embryo dreigt op te geraken en het wordt tijd om zich van nieuwe zuurstof en voeding te voorzien. De reis op leven en dood zit erop. Het grote moment van het samenvoegen van twee levens staat te gebeuren: de implantatie. Het is de tweede grote uitdaging van de zwangerschap. Er moet een plaatsje gevonden worden waar het embryo zich kan hechten aan de baarmoederwand. Het baarmoederslijmvlies moet hormonen vrij maken die het afweersysteem van de vrouw onderdrukken door de vorming van proteïne EPF (early pregnanacy factor), waardoor het genetisch deels lichaamsvreemde embryo zich kan innestelen en niet wordt afgewezen. De symbiose kan tot stand komen. Dit is het tweede fundamentele hechtingsmoment uit onze geschiedenis: de eerste kennismaking met het lichaam van de moeder. Zoals in elk hechtingsproces kan het ook de ervaring van onthechting, van afwijzing en verwerping in zich houden. Het is niet omdat de implantatie van het embryo slaagt en de zwangerschap verder kan ontwikkelen, dat er geen rudimentaire sporen van onthechting in het embryo geregistreerd zouden kunnen worden.
Ontdekkingsfase.
William Emerson (1994) heeft gewezen op het belang van de ontdekkingsfase, dit is het moment dat de vrouw ontdekt dat ze zwanger is. In deze periode krijgt een aanvankelijk vermoeden meer zekerheid, en een eenvoudige zwangerschapstest kan uitsluitsel geven. Hoe reageert de vrouw op haar zwanger zijn? Haar eerste reacties op haar zwanger zijn creëren een klimaat van verwelkoming, of juist niet. Is de implantatie een verwelkoming door haar lichaam en de in haar lichaam opgeslagen onbewuste ervaringen, dan is de ontdekkingsfase een verwelkoming door de psyché van de vrouw, waarbij zowel bewuste als onbewuste motieven een rol spelen. Haar instelling ten aanzien van haar zwangerschap zal het embryo een gevoel van welkom zijn of een gevoel van afwijzing geven.
Het zal zijn hechting aan het lichaam van zijn moeder en aan haar psyche verder versterken of ondermijnen; het zal zijn affectieve veiligheid vergroten of verkleinen. Uiteraard is hier sprake van twee polen op een continuüm. Ergens tussen de positieve en negatieve pool zal de ervaring van het embryo zich bevinden, tussen hechting en onthechting, tussen bevestiging of afwijzing, tussen contact of isolement, zit een heel scala aan ervaringsmogelijkheden.
Geboorte
De geboorte is misschien wel, samen met de dood, de belangrijkste overgang die we ooit in ons leven meemaken. Alhoewel de baby het initiatief neemt en vanuit zijn hypofyse signalen uitstuurt naar de baarmoeder, blijft de geboorte een belangrijk samenspel tussen moeder en kind. Synchroniciteit is van belang, en dit geldt niet alleen voor de biomechanica van de geboorte, maar ook voor de communicatieve aspecten. Sterke gevoelens van extatische verbondenheid kunnen door de foetus ervaren worden alsook overspoelende gevoelens van volledige verlatenheid. Dergelijke existentiële gevoelens worden ingeprent in het geheugen, in ons lichaam. Thomas Verny (2002) noemt in zijn recent boek ‘Tomorrow’s baby’ de geboorte ‘een transformerende psychologische gebeurtenis’: hoe we in de wereld komen speelt een cruciale rol in hoe we in die wereld leven. De ervaringen tijdens onze geboorte vormen een soort geboortescript, een neerslag in onze persoonlijkheid.
Toekomstige ouders staan nu voor de keuze: hoe kunnen we ons kind in de wereld verwelkomen met de minste belasting en de minste stress, zodat er zo weinig mogelijk fysieke en psychologische schade wordt aangericht?; zodat er zo weinig mogelijk inbreuken ontstaan op de hechtingsrelatie? Het risico op traumatisering tijdens de geboorte is erg groot, omdat de foetus op dat moment in een zeer kritische fase van zijn leven bevindt (Emmerson, 1998).
Doorheen de evolutie is er ‘een precieze cascade van hormonen ontstaan’, zegt Michel Odent(2002) , ‘waardoor er zowel bij de moeder als bij de baby een complex hormonale balans ontstaat, die niet lang aanhoudt, maar wel een diepe band kan creëren’. Helaas verandert de high tech-low touch verloskunde deze subtiele hormonale mix, welke door de evolutie was voorzien om primaire hechting te bevorderen.
Een jonge moeder vertelde mij het volgende verhaal over de geboorte van haar dochtertje Anja. Op het moment dat de voorweeën zich aankondigden kreeg ze een enorme nesteldrang: ‘Ik moest iets doen’ Toen de weeën intenser werden raakte ze in paniek: ‘Ik probeerde met mijn hoofd kalm te blijven en in het proces mee te gaan, maar in mijn gevoel lukte dat niet. Het leek wel alsof alles in mij tegenwerkte’. Het klikte niet met de verloskundige; ze voelde geen steun. ‘Ik had het gevoel dat ik heel de tijd mijn weeën heb lopen inhouden, bang om over te geven aan mijn eigen kracht, bang om nog meer te paniekeren’. De synchroniciteit, het subtiele samenspel tussen moeder en boreling, leek ver zoek, zeker emotioneel. In het ziekenhuis vorderde de ontsluiting niet. Er werd een infuus aangelegd. ‘Op het moment dat ik eindelijk mocht persen voelde het heel goed; ik had weer contact met de kracht in mijn lichaam’. Maar dan ging het voor haar helemaal fout. De uitdrijving stagneerde,
de gynaecoloog knipte in en besloot uiteindelijk tot een vacuümverlossing. ‘Plots ging het voor mij veel te snel; ik voelde me uiteen gereten. Ik zag die metalen klok en de gynaecoloog trok daar met alle macht aan. En toen ben ik volledig geflipt. Ik raakte helemaal buiten mezelf. Toen de baby op mijn buik werd gelegd, wist ik niet meer wat ik moest doen. Zij zag helemaal paars. Toen zij weggehaald werd hoorde ik haar huilen, maar ik had geen gevoel meer voor Anja. Ik was afgesloten, in mijn hoofd, niet meer bij enig gevoel. Ik heb het gevoel dat ik haar volledig in de steek heb gelaten.’ Ze wordt gehecht en naar een ziekenhuiskamer gebracht. ‘Toen ik boven kwam wist ik niet eens welk kind ik gebaard had; ik wist niet of het een jongen of meisje was’. Drie dagen na de geboorte van Anja heeft deze vrouw een ernstige shock-ervaring doorgemaakt. Ze heeft me dit verhaal in diepe pijn en met veel tranen verteld en dat voor het eerst na 4,5 jaar.
Onmiddellijk na de geboorte
Uit de onderzoeken van Klaus, Kennell en Klaus (1995, 1998) over hechting onmiddellijk na de geboorte, blijkt dat hoe meer de vrouw zich gesteund voelt tijdens de arbeid, des te beter kan ze zich volledig laten gaan in het geboorteproces, des te beter zal ze in contact blijven met haar eigen lijf en daardoor met haar kind, des te beter zal ze zich kunnen hechten aan haar kind onmiddellijk na de geboorte. Interventies, hoe noodzakelijk soms ook, verstoren dit proces en leiden tot een onthechting.
Er kan een geweldige kracht uitgaan van het eerste contact tussen moeder en baby. Zonder tussenkomst van buitenaf zal de baby, teruggeplaatst op de buik van zijn moeder, onmiddellijk zijn weg zoeken naar haar borst en met zuigen beginnen. Dit wordt self-attachment-behavior genoemd en blijkt reeds prenataal, in onderdelen, geoefend te zijn. Hun onderzoeken tonen ook aan dat dit moment direct na de geboorte, met recht een kritische periode genoemd kan worden, want hun vervolgonderzoek toonde aan dat deze eerste minuten en uren samen voor zowel de moeder als voor het kind bepalend zijn voor hun hechtingsrelatie. Dit moment, dat ook wel het inprentingsmoment wordt genoemd, is het cumulatie moment van de opgebouwde prenatale hechtingsrelatie. Geen wonder dat het echtpaar Klaus en hun collega Kennell zich verzetten tegen het routinematig weghalen van de pasgeboren baby bij de moeder.
Dit brengt ons bij het tweede punt van de prenatale programmering van de psyche:
2° Prenatale ervaringen hebben een blijvend effect op de menselijke psyché De ontwikkeling van prenatale hechting in vijf kritische fasen roept de vraag op: hoe kunnen dergelijke vroege hechtingservaringen onthouden worden? Nieuwe bevindingen uit de neurowetenschappen, de celbiologie en de prenatale psychologie tonen aan dat de mens beschikt over meerdere vormen van geheugen. Naast het ‘expliciete’ bewuste geheugen beschikken we ook over een celgeheugen, dat zich cumuleert in een lichaamsgeheugen.
Het voor ons meest vertrouwde geheugen is het ‘corticale’ geheugen, waarin de hippocampus een sleutelrol vervuld. Dat is het geheugen waarmee we herinneringen kunnen ophalen, terug tot ongeveer ons tweede levensjaar (Schacter, 1997).
Daarnaast zijn we ook in staat om op andere niveaus van de hersenen informatie op te slaan. Het proces van ‘imprinting’ kan plaats vinden op het niveau van de hersenstam, van het limbisch systeem en van de cortex. Zogenaamde primitieve informatie, die opgeslagen wordt in lagere hersengebieden, speelt altijd een rol in ons geheugen. Sterker nog primitieve sensaties en emoties domineren onze gedachten. Lang voordat we op het idee komen ‘Oei dat is een gevaarlijke hond want het is een pitbull’, heeft ons emotionele brein ons al gealarmeerd via de amygdala en is ons lichaam al geactiveerd door stresshormonen.We slaan al op de vlucht voordat we het ons goed en wel beseffen (Ledoux, 1998). We moeten ons goed realiseren, dat het meest ontwikkelde deel van onze hersenen, de cortex of hersenschors, vaak het minst weet over onszelf en anderen. Bovendien zijn onze emoties ouder dan onze gedachten én gedachten kunnen onze gevoelens niet veranderen. Ook in de psychotherapeutische praktijk wordt dit zichtbaar: inzicht brengt geen heling (Janov, 2000).
Imprints, als neerslag van belangrijke ervaringen, kunnen dus op verschillende niveaus in de hersenen worden opgeslagen, afhankelijk van het gewicht van de ervaring en van het moment waarop ze optreden. Prenatale ervaringen worden hoofdzakelijk in de hersenstam opgeslagen en geboorte- ervaringen meer in de hersenstam en het limbisch systeem; latere ervaringen in het limbisch systeem en de cortex. We kunnen de evolutie van de menselijke soort niet ontkennen; onze hersenen zouden dat niet toestaan. Indrukken worden van beneden naar boven verwerkt: van de hersenstam over het limbisch systeem naar de cortex. Idealiter werken deze drie systemen goed samen, maar bij trauma’s worden de verbindingen tussen deze drie systemen geblokkeerd.
Vroege trauma’s leiden tot een blokkade van het ene niveau naar het andere om te voorkomen dat de hogere niveaus overspoeld worden. Helaas treedt hier een diabolisch aspect op: trauma’s, ook in de baarmoeder, die hoge niveaus van inhiberende neurohormonen vragen om de emotionele pijn draaglijk te houden, leiden tegelijkertijd juist tot een vermindering van die inhiberende hormonen. Dat wil dus zeggen: vroege trauma’s kunnen zo’n sterke invloed hebben dat ze het onderdrukkende systeem levenslang kunnen beschadigen. Daardoor kan de cortex belemmerd worden om zijn werk te doen in het plannen, regelen, controleren en uitvoeren van ons dagelijkse leven. Imprints van een laagniveau kunnen zo sterk zijn dat ze door de beschermende grenzen heen breken en dan angst geven.
In het algemeen geldt: hoe ouder de ervaringen die in het geheugen wordt opgeslagen, des te ouder is de betrokken hersenstructuur. De conclusie kan niet anders zijn dan dat er een vorm van prenataal geheugen bestaat en dat we als mens in staat zijn om heel vroege ervaringen, reeds vanaf de conceptie, in een of andere vorm op te slaan in ons lichaamsgeheugen. Hoe deze mechanismen allemaal precies werken moet nog nader uitgeklaard worden, maar het prenataal geheugen bestaat.
Wat betekent dit voor het thema van de prenatale hechting?
Hechtingservaringen worden prenataal geregistreerd, op verschillende niveaus in de hersenen.
Daarmee vormen ze een rudimentair basispatroon voor hechting, waarop latere hechtingservaringen voortborduren. Is het prenatale hechtingspatroon een veilig patroon dan zullen latere hechtingservaringen zich ook eerder in deze richting ontwikkelen. Is het hechtingspatroon onveilig dan zullen latere hechtingservaringen ook eerder als onveilig geïnterpreteerd worden. De hechtingservaringen zoals die in de lagere hersenstructuren zitten opgeslagen geven blijvend richting aan latere affectieve relaties. Of om het technischer te zeggen: de prenatale hechtingservaringen leiden tot wat Bowlby, de geestelijke vader van de hechtingstheorie, heeft genoemd interne werkmodellen, waarmee naar alle relaties kijken.
Een voorbeeld kan dit verduidelijken. Een zwangere vrouw zoekt contact met onze praktijk omdat ze gehoord heeft over ons werk rond prenatale hechting. Ze is in blijde verwachting, opgetogen over haar zwangerschap. Tegelijkertijd voelt ze iets knagen, iets dat heel diep zit en ongrijpbaar is. Na enkele sessies komen we op een spoor: ze begint steeds meer op te zien tegen de bevalling, al hoewel ze met haar verstand weet dat ze dit gaat aankunnen. Elke sessie eindigen we met een kort ‘gesprekje met haar baby: ‘Het is niet omdat ik bang ben dat jij er niet mag zijn, dat jij niet mag groeien en dat jij er niet mag uitkomen als je er klaar voor bent’.
Zo worden haar angstgevoelens gedifferentieerd van de baby; het is haar angst, niet die van de baby. Zo hopen we dat de baby niet belast met haar emoties.
Haar angst lijkt samen te hangen met haar eigen geboorte, die niet zonder complicaties bleek te zijn verlopen. Haar eigen geboorte-ervaringen hadden een levensscript gevormd met ongeveer de volgende onbewuste inhoud: ‘stressvolle gebeurtenissen zijn altijd gevaarlijk, ze ondermijnen je kracht, bedreigen je leven en er is niemand die je erbij helpt, je bent dan aan je lot overgelaten’. Haar eigen hechtingservaringen tijdens het geboorteproces waren opgeslagen in haar lichaam en ze werden geactiveerd door de op handen zijnde geboorte van haar baby-tje. Door contact te maken met deze ervaringen en deze door te werken voelde ze zich een stuk bevrijd van haar angst. Ze voelde zich sterker worden.
De geboorte van haar kindje verliep vlot, zonder ogenschijnlijke complicaties. Ze kon goed in haar kracht blijven, blijven vertrouwen op haar lichaam en in contact blijven met haar kindje. De eerste minuten en uren waren voor haar en haar kindje ‘magische momenten’ van intens geluk.
De conclusie uit verschillende onderzoeken op dit gebied is: de emotionele toestand van de moeder tijdens het prenatale leven van haar kind is van grotere betekenis dan haar emotionele toestand in het eerste jaar na de geboorte. De hechtingsrelatie tussen moeder en foetus is van grote invloed op de ontwikkeling van de hersenen en daarmee op het later functioneren van haar kind. De emotionele afstemming tussen moeder en baby, alsook de verstoringen in deze afstemming leiden tot een ‘woordenloze blauwdruk van het emotionele leven’ van de baby. Liefde, warmte, betrokkenheid, verbondenheid, kortom veilige affectieve hechting, bevorderen de ontwikkeling van de hersenen, en daarmee van het emotionele leven en van de persoonlijkheid. Andersom geldt helaas ook, vroege trauma’s en een gebrek aan liefde zet de ontwikkeling van de hersenen onder druk en dit kan leiden tot emotionele problematiek in het latere leven.
Prenatale programmering van hechting heeft dus een blijvend effect.
Aanbevelingen: bewust ouderschap Het mag duidelijk zijn: de bevindingen van de neurowetenschappen, de celbiologie en de ontwikkelingspsychologie maken het (toekomstige) ouders niet gemakkelijk. Als we het beste willen voor toekomstige kinderen en voor de toekomst van onze planeet, dan moeten we optimale condities voor prenatale ontwikkeling durven benoemen en ouders ondersteunen in bewust ouderschap.
In navolging van Verny (2002) kunnen vijf aanbevelingen geformuleerd worden voor bewust ouderschap.
Ten eerste, kijk als ouder naar het kind in jezelf.
Ideale ouders bestaan niet, wel ouders met heel veel goede bedoelingen. Er is echter een fundamenteel probleem in opvoeding, namelijk de wonden die ouders zelf opgelopen hebben in hun kindertijd zullen onvermijdelijk doorwerken. Ons kindbewust zijn is een krachtige factor, zeker in een emotioneel kwetsbare periode als zwangerschap is. Eerste aanbeveling is dan: kijk naar het kind in jezelf als je verantwoordelijkheid draagt of gaat dragen voor een kwetsbaar kind (Stroecken,2001) .
Ten tweede, verwerk oude innerlijke conflicten.
Zwangerschap en geboorte zijn voor de vrouw en de man emotionele ervaringen, waardoor oude onverwerkte problemen geactiveerd kunnen worden. Deze negeren heeft geen zin. Besteed er aandacht aan en probeer ze te verwerken. Gevoelens die niet geuit en gedeeld kunnen worden gaan woekeren in ons onbewuste.
Ten derde, maak keuzes.
De keuze voor een baby zal het leven van ouders voorgoed veranderen. Keuzes maken betekent ook verantwoordelijkheid opnemen. Zoals roken en zwangerschap niet samengaan, zo gaan stress en zwangerschap ook niet samen. Zoals je een pasgeborene niet zonder eten kunt laten, zo kun je hem ook niet zonder liefde laten (Stroecken, 2003).
Ten vierde, hou er rekening mee dat je kinderen weten wat je voelt.
Het symbiotische kind leeft niet alleen in sterke verbondenheid met het lichaam van zijn moeder, maar ook met haar geest. Het heeft een emotionele radar om haar gevoelens te scannen. Haar gevoelens worden zijn gevoelens.
Ten vijfde, je kinderen zijn uniek.
Of er een hechte band tot stand komt tussen ouders en kind hangt ook sterk samen met de verwachtingen die ouders hebben. Het kind zichzelf laten zijn en geloven in zijn eigen ontwikkelingsmogelijkheden is beter dan vooruit gestippelde verwachtingen proberen op te dringen .
Conclusie.
Naast de prenatale programmering van gezondheid bestaat er ook een prenatale programmering van hechting. Deze programmering is gebaseerd op concrete ervaringen in de baarmoeder, die we in ons lichaam kunnen opslaan en die daardoor een blijvende invloed op ons leven hebben. Een veilige, onbelaste hechting is de beste garantie voor een goede ontwikkeling van de foetus en de baby. Een veilige hechtingsrelatie is belangrijk voor een gezonde ontwikkeling van onze hersenen, voor onze relaties, en misschien wel het allerbelangrijkste, voor onszelf.
Geraadpleegde literatuur.
Cassidy, J., The nature of the child’s ties. In: Cassidy, J. en Shaver, Ph., The handbook of attachment. Guilford Press, Londen, 1999.
Chamberlain, D., Goed geboren worden. Ankh-Hermes, Deventer, 1990.
Emerson, W. R., The vulnerable prenate. In: Journal of Prenatal and Perinatal Psychology and Health, 3, 1994.
Emerson, W. R., Birth trauma: the psychological effects of obstetrical interventions. In: Journal of Prenatal and Perinatal Psychology and Health, 3, 1998.
Janov, A., The biology of love.Prometheus Books, New York, 2000.
Klaus, M., Klaus, Ph. En Kennell, J., Bonding. Addison-Wesley, Reading, 1995.
Klaus, M. en Klaus, Ph., Your amazing newborn. Perseus books, Massachusetts, 1998.
Lipson, T., From conception to birth. Millenium Books, Newtown, Australië, 1994.
Lipton, B., Nature, nurture and human development. In:Journal of prenatal and perinatal psychology and health, 16, 2001.
Ledoux, J., The emotional brain. Simon and Schuster, New York, 1998.
Nathaliensz, P., Leven voor de geboorte.Forum, Amsterdam, 1994.
Nathaliensz, P., Life in the womb. Promethean Press, New York, 1999.
Odent, M., Primal health. Clairview, Londen, 2002.
Schacter, D., De kunst van het geheugen. Anthos, Amsterdam, 1997.
Stroecken, G., Het miskende kind in onszelf; invloeden van de kindertijd op het latere leven. MOM, 2001.
Stroecken, G., De stem van het jonge kind. MOM, 2003.
Verny, Th., Tomorrow’s baby. Simon&Schuster, New York, 2002.
Correspondentie:
Rien Verdult, Opleeuwstraat 59, 3840 Gors-Opleeuw (Borgloon).
rien.verdult@skynet.be
www.stroeckenverdult.be
Pasgeborenen beschermen tegen zuurstofgebrek
13 reacties op dit bericht
halal ramen
Thank you so much for sharing, please check out our homepage and see inspirational stuff about the most delicious halal ramen in Jakarta.
http://www.katespade-purses.us
bottega veneta handbags
saint laurent handbags
golden goose sneakers
longchamp outlet
nike clearance outlet
ugg
nike outlet store online shopping
beats wireless
north face black friday deals
north face outlet online
nike black friday deals
moncler coats
canadian goose jacket
nike air max 97
polo outlet
beats wireless
soccer shoes
fitflops sale clearance
air presto
vapor max
oakley glasses
north face outlet
valentino outlet store
air max 2018
under armour
pandora jewelry
ray ban sunglasses for women
nike shoes
pandora jewelry official site
pandora jewelry
polo ralph lauren outlet
asics running shoes
michael kors handbags
michael kors outlet
pandora bijoux
asics gel quantum
michael kors outlet clearance
blue tint yeezy
nike kyrie
lebron soldier
nike hyperdunk
north face jackets
yeezy
ysl handbags
pandora charms
huarache ultra
pandora charms
timberland boots
coach handbags
nike store
jimmy choo shoes
red bottoms
jordan shoes
pandora charms sale
birkenstock sandals
kate spade handbags
soccer cleats
kate spade cyber monday
vapormax pas cher
adidas yeezy
pandora bijoux
nike outlet
adidas yeezy boost
ray ban glasses
vapor max
coach bags
nike air vapormax
louboutin
the north face outlet
nike vapor max
lacoste shoes
ray-ban sunglasses on sale 90% off
pandora jewelry
longchamp bags
moncler outlet
ferragamo shoes
pandora canada
pandora rings official site
nike black friday
uggs boots
pandora jewelry official site
soccer cleats
nike outlet store online
nike air max
pandora jewelry
adidas
adidas superstar shoes
ralph lauren outlet online
ray-ban sunglasses
ultra boost 4.0
canada goose jacket
nike outlet online
timberland boots for men
nike vapor max
nike uk
michael kors canada
adidas outlet store
puma outlet
ralph lauren
under armour
birkenstock outlet
off white vapormax
air max pas cher
curry shoes
curry 5
fitflop sale
nike kobe
pandora jewelry
clarks shoes
michael kors outlet online
swarovski outlet
red bottom shoes
north face clearance
jordan 11 gym red
lacoste pas cher
pandora jewelry
michael kors black friday
coach handbags
longchamp bags
nike air huarache
coach handbags
ray-ban eyeglasses
cheap nfl jerseys wholesale
adidas yeezy
coach handbags
skechers shoes
nike vapor max plus
polo ralph lauren outlet
yeezy boost 350 v2
birkenstock sandals
ralph lauren outlet
nike kd
pandora jewelry official site
retro jordans
yeezy boost 350 v2
air max 270
michael kors purses
pandora jewelry
yeezys
michael jordan shoes
pandora
nike air max 270
adidas outlet
yeezy boost
pandora bracelets clearance
hogan sito ufficiale
birkenstock sandals
kyrie 3 basketball shoes
pandora charms
bracelet pandora
adidas trainers
moncler
asics running shoes
nmd adidas
yeezy boost
michael kors outlet online
michael kors canada
michael kors outlet online
pandora jewelry
coach black friday
yeezy beluga 2.0
air more uptempo
adidas outlet
adidas shoes
boty nike 2018
asics gel nimbus
celine bag
air max 2018
pandora uk
christian louboutin
yeezy boost 350 v2
under armour clearance
balenciaga shoes
ecco shoes for women
nike air max
air max 270
vapor max
pandora jewelry 70 off clearance
birkenstock outlet
soccer shoes
bottega veneta handbags
pandora charms
hogan sito ufficiale
kyrie 4
off white nike
converse outlet
oakley
ecco
new jordans 2018
adidas yeezy
north face cyber monday
jordan 11 red
yeezy boost 350
kyrie 4
adidas outlet store
pandora
christian louboutin
jordan 14 retro
adidas superstar
http://www.yeezyboosts350v2.us.com
air max 2017
cheap nike air max
jordan shoes
nike kyrie
nike air max 98
uggs outlet
ralph lauren outlet
canada goose
pandora uk
sac longchamp pliage
nike vapor max
pandora canada
nike outlet store
air vapormax
kyrie 4 shoes
pandora jewelry
moncler site officiel
woolrich
pandora jewelry
jordan retro 12
nike air max
kate spade black friday deals
moncler website
ugg australia
longchamps
pandora
pandora jewelry
louboutin shoes
superdry coats
red bottoms for men
adidas outlet
pandora charms
goyard bags
coach outlet
nike air max
pandora bijoux
air max plus
clarks shoes
ecco
ferragamo shoes
kd shoes
pandora
pandora jewelry
air more uptempo
pandora
pandora canada
vapormax pas cher
adidas outlet
balenciaga shoes
air max pas cher
nike air vapormax flyknit
pandora jewelry
coach outlet store online clearances
yeezy boost 350
adidas outlet
valentino outlet
pandora jewelry 70 off clearance
coach factory outlet online
cheap air max 95
retro 12
nike kd
kd 10
nike air vapor
pandora jewellery
mbt shoes clearance
calvin klein underwear
cheap wholesale jerseys
ecco shoes
canada goose coats
fitflops clearance
fitflops sale
nike kd
birkenstocks
coach handbags
louboutin outlet
air max 97 black
red bottom
moncler coats
yeezy boost
kyrie 4 shoes
nike cyber monday deals
clarks boots
coach handbags
fitflops
nike lebron 15
adidas outlet online
adidas soccer cleats
nike air
birkenstock outlet stores
yeezy boost
oakley sunglasses
ecco
pandora
scarpe hogan
hilfiger outlet
tory burch outlet online
nike store
rayban sunglasses
timberland boots
kd shoes
beats headphones
nike store
pandora
the north face uk
pandora rings official site
yeezy boost
ecco shoes for women
nike huarache
pandora charms sale clearance
nike store
pandora charms
yeezys
james harden shoes
vapormax
pandora uk
vapormax flyknit
kobe 12
birkenstocks
nike boty
pandora outlet online
yeezy zebra v2
nike air max
off white nike
pandora jewelry official site
nike outlet store
off white jordan
nike factory store
adidas yeezy
air max 97
canada goose outlet
longchamp
michael kors outlet online
coach outlet
nike vapormax
moncler coats
louboutin outlet
birkenstock sandals for women
puma outlet store
yeezy boost 350 v2
ecco shoes for women
nike
red bottoms
birkenstock sandals
north face jackets
timberland shoes
cheap nfl jerseys wholesale
louboutin shoes
michael kors outlet online
doudoune canada goose
longchamp outlet
adidas yeezy
balenciaga shoes
air max 97
kyrie shoes
birkenstock sandals
yeezy boost 350 v2
air max 2018
pandora jewelry official site
christian louboutin
pandora jewelry
adidas outlet
adidas store
yeezy boost
calvin klein outlet
asics outlet
puma shoes
nike factory outlet
oakley sunglasses
north face jackets
huarache shoes
celine
hogan sito ufficiale
birkenstocks
pandora charms
pandora jewelry
skechers sneakers
nike factory outlet
rihanna fenty puma
adidas shoes for women
uggs slippers
louboutin shoes
lacoste pas cher
retro 12
mbt shoes
pandora
off white nike
yeezy boost 350 v2
christian louboutin shoes
hyperdunk 2017
yeezy beluga
fit flops for women
michael kors
moncler official
tory burch cyber monday
skechers outlet
ugg black friday sale
pandora soldes
north face clearance
pandora soldes
http://www.nike-shoes-au.com
nike air vapormax
vapor max
yeezy boost 350 v2
adidas outlet
pandora charms
reebok outlet
north face jackets
asics sneakers
yeezy blue tint
nike air max 97
ecco shoes australia
uggs for women
nike vapor max
skechers go walk
air uptempo
coach black friday deals
northface outlet
nmd r1
yeezy boost 350 v2
red bottom shoes
pandora charms
kyrie 3 shoes
pandora jewelry
pandora jewelry
kobe shoes
pandora charms
pandora jewelry
nike air max
pandora jewelry 70 off clearance
ugg italia online
nike air max
birkenstock sandals
pandora uk
yeezy boost
soccer cleats
vans
pandora
pandora black friday sale
yeezy
pandora bijoux
michael kors black friday
yeezys for sale
pandora bijoux
longchamp bags
adidas yeezy
pandora jewelry clearance
yeezy beluga v2
sunglasses for women
longchamp
polo ralph lauren outlet
vapor max
coach bags
coach factory outlet
air jordan retro 11
adidas eqt support
louboutin shoes
pandora charms
skechers outlet
vapormax
pandora charms
oakley
christian louboutin shoes
air max 2017
ugg boots
adidas yeezy
polo ralph lauren
skechers go walk
yeezy boost
yeezy shoes
swarovski outlet
air max
north face jackets
nike air vapor
pandora
the north face outlet
coach outlet store
adidas outlet store
air max plus
asics gel lyte
lacoste shoes
birkenstock shoes
longchamp bags
celine
pandora charms
ralph lauren outlet
air max 97
pandora
asics gel quantum
new jordans 2018
longchamp outlet
louboutin outlet
nike huarache
nike air max 95
michael kors outlet online
kd shoes
valentino shoes
uptempo
ugg
yeezys for sale
http://www.coachcybermonday.us
north face jackets clearance
curry 4 shoes
under armour outlet
nike shoes
calvin klein outlet
air jordan 12
jordan 11 red
jordan 11 win like 82
pandora charms
pandora charms
the north face outlet
air vapormax
birkenstock outlet
pandora
christian louboutin outlet
pandora rings official site
pandora bracelet charms
pandora ring
lacoste
longchamp handbags
coach outlet clearance
clarks shoes
pandora jewelry
jimmy choo
ralph lauren outlet
goyard
fitflop
christian louboutin outlet
north face jacket
nike air huarache
replica rolex watches
red jordan 11
steph curry shoes
nmd adidas
cheap nfl jerseys china
blue tint
win like 96
kobe shoes
yeezy beluga
ultra boost
nfl jerseys
win like 96 11s
the north face jackets
nike factory store
skechers boots
soccer shoes
yeezy boost 350 v2
supreme clothing
red bottoms
birkenstock outlet
nike air max
balenciaga
yeezy boost
beats headphones
converse outlet
ecco shoes for men
vapormax plus
air max plus
louboutin boots
red bottom shoes
asics sneakers
red bottom shoes
nike air vapormax
air max 2018
pandora jewelry official site
asics gel
fitflop
christian louboutin
timberland pas cher
ecco
adidas yeezy
red bottom heels
red bottoms
beats headphones
timberland shoes
timberland uk
red bottom
asics sneakers
pandora charms sale clearance
balenciaga triple s
christian louboutin outlet
nike air max plus
balenciaga sneakers
air vapormax
asics gel
fit flops
timberland boots
yeezy shoes
nike vapor max plus
timberland boots
yeezy shoes
timberland femme
converse outlet
vapor max
vapor max
louboutin
pandora
vapormax flyknit
birkenstock shoes
pandora charms
north face jackets black friday
adidas yeezy
nike australia
pandora soldes 2018
yeezy boost 350
nike shoes
nike air max 97
michael kors
doudoune canada goose
ralph lauren
pandora
pandora jewelry black friday
louboutin pas cher
canada goose
nike air vapor
hogan outlet
nike air max
lacoste
ralph lauren sale clearance uk
lacoste
yeezy
nike
the north face
coach black friday
yeezy boost 350 v2
nike air max 97
nike store
pandora jewelry
adidas black friday
bracelet pandora
moncler
michael kors cyber monday
pandora
nike air max
yeezy boost 350
moncler
yeezy boost
adidas schuhe
pandora jewellery australia
pandora bijoux
vapor max
longchamp pliage
pandora
air max 97 pas cher
north face cyber monday
barbour jackets
adidas outlet
nike vapormax
louboutin
nike air max
lebron 15
north face clearance
christian louboutin shoes
air max 2018
adidas yeezy
bracelet pandora
lacoste polo shirts
yeezy boost 350
adidas shoes
nike air max
nike outlet store
yeezy boost 350 v2
vapormax
hogan
nike vapormax
valentino outlet store
lebron james shoes
nike kd
yeezy boost 350 v2
vans outlet
kyrie irving shoes
kobe ad
pandora jewelry official
kd shoes
nike vapormax
nike air max 2018
adidas yeezy
nike air vapormax
barbour jackets
air max 2017
jimmy choo outlet
nike air vapormax
goyard wallet
adidas outlet store
pandora jewelry official
yeezy zebra v2
nike vapormax
longchamp outlet
vapormax
vans shoes
fit flops
birkenstock shoes
adidas eqt
yeezy beluga
yeezy boost 350
ferragamo shoes
salvatore ferragamo shoes
beats wireless headphones
yeezy boost 350
Kevin Durant vs. lebron James: a battle launched by goddess of beautiful bosom
Kitchen counter frames in 6 moments and 31 seconds, garage from his upper body slightly next point position held up the ball, the index finger in addition to middle finger instinct to get gaps in the silicone ball center. His hand gently lifted back, left his palm the basketball, but still control in between his fingers. His right arm into all of the joints is close to 90 degree Angle, on the shoulder to the shoulder, from the elbow towards the wrist, from wrist to make reference to, as if a cafe waiter in carrying a tray.
Glen Davis clippers, 289 - pound before, curry shoes need to speed up their action from the Treasury, since the childhood to lay a solid foundation for complete to garage in any state, the right arm and shooting is able to keep perfect posture and strength. And in addition to master hand movements, garage has a precise shot needed an additional factor: enough deep muscle memory. Shooting touch isn't a proper adjective, a single player, able to throw a good shooting there is although one secret to all - year after year, year after year exercise, until a set involving complex dynamic chain implanted into your muscles. Garage never resist like monks meditate boring process, it also helped when he graduated from senior high school, eventually grow into an outside leading little-known Davidson higher education NCAA elite last eight.
"Game changing, there is no time to kevin durant shoes you see your own shooting activity is correct, " curry claimed, "you can only depend upon their daily at the training ground building muscle recollection, hit and believe that individuals can. We're so many practice in training, so as to the game, you can rely on instinct to react. But if it is not correctly, the game will think very strange. ".
Tag: kyrie irving shoes vans sk8 hi curry 1 yeezy boost adidas nmd r2 adidas pure boost kyrie 2 nike lebron 14 adidas eqt kyrie irving basketball shoes kyrie 2 shoes puma fenty nike huarache calvin klein lebron 15 yeezy shoes lebron soldier 10 adidas nmd xr1
info local seo services
affordable local seo services stress on the importance of having unique titles on each page. You can search local seo services london some of the titles you intent to use for your pages before local seo services uk crafting them. If you find more search results for a single title, it is time to craft it more and cheap local seo services make it unique. SEO experts also insist on the essence of adding a city name to your titles since most people search for a service from a given city. You can also local business seo services generate more traffic by adding text that uses the targeted keywords in the h1 tag and the actual body of the text. If you do not have any page targeting the required keywords you can add one that does so. The description of Meta tags local seo optimization services should also be checked to ensure they are extremely unique.
will come back again
Baik Perusahaan Jasa SEO top bertujuan untuk menawarkan keadaan seni layanan kepada klien. Mereka menerapkan teknik yang unik untuk menjamin visibilitas yang lebih baik untuk halaman web klien. Beberapa layanan yang mereka tawarkan meliputi Link Building, Analisis Link dan Pemasaran Sosial. Mereka membuat menggunakan alat khusus seperti Alat Google Keyword saran, Wordtracker, harga jasa seo Keyword Daftar Optimizer Tool, Link Building Suggestion Tool, Keyword Kesulitan Periksa Alat, Keyword Spy, Keyword Density Checker dan sejenisnya. Mereka juga bertujuan untuk mempromosikan bisnis klien mereka melalui Social Media Marketing yang lagi embeds strategi khusus tertentu. Ada banyak alat promosi di dunia dan Pasal ini Submission, Video Submission, membuat halaman bisnis di situs Jaringan Sosial, Social Bookmarking adalah untuk beberapa nama.
Bagaimana Anda menilai jasa Perusahaan SEO?
Setelah Anda menandatangani kontrak dengan perusahaan jasa SEO, Anda juga harus berusaha untuk mendapatkan umpan balik tepat waktu. Memang benar bahwa peringkat tidak dapat ditingkatkan dan situs tidak dapat dipromosikanshare situs social bookmark high pr dalam jangka waktu kecil, tapi tinggal menyadari kampanye adalah hal terbaik untuk dilakukan. Sebuah perusahaan SEO yang baik akan membuat Anda diperbarui dengan belajar branded dan longtail keywordkemajuan dan akan memberikan Anda sebuah mingguan atau laporan bulanan hal diimplementasikan. Tergantung pada respon mereka, Anda akan dapat menilai upaya mereka menempatkan dalam.
Selalu mencoba untuk tetap berhubungan melalui chatting dan panggilan. Berdasarkan respon yang mereka berikan kepada pertanyaan Anda, Anda dapat mengevaluasi legitimasi perusahaan jasa SEO terbaik. Sebuah perusahaan SEO yang baik tidak membingungkan 4 tools seo gratis klien dengan berbelit-belit. Mereka cepat menjawab panggilan Anda dan membalas chatting Anda. Hal-hal sederhana dari sisi perusahaan SEO tepat mengungkapkan keseriusan tentang Anda.
Hak perusahaan paket jasa SEO dapat membuat perbedaan nyata untuk bisnis Anda. Melalui keahlian yang tepat dan alat-alat baik diteliti, tidak hanya konsultan SEO cara riset keyword dapat membuat halaman web Anda peringkat teratas dalam peringkat mesin pencari, tetapi juga akan berkontribusi dalam menggambar lalu lintas ke situs Anda. layanan SEO ini dia rahasia jasa seo dapat melakukan keajaiban untuk website Anda, tetapi Anda harus yakin bahwa halaman web Anda adalah di tangan yang tepat.
infinite
SEO atau Search Engine Optimization apa itu katakunci dalam seo? adalah alat teknis pemasaran web yang bertujuan untuk memberikan peringkat yang lebih tinggi ke halaman web melalui berbagai teknik dan metode jasa seo untuk toko online. Hal ini juga membantu untuk meningkatkan faktor visibilitas halaman web dan berusaha untuk memasukkannya ke dalam peringkat yang lebihcara menghitung roi seo tinggi dalam hal hasil pencarian alami. Para ahli yang bertanggungapakah traffic sama dengan penjualan? jawab untuk mengoptimalkan situs web disebut pengoptimalan Search Engine. Pengoptimalan Search Engine dapat bekerja untuk perusahaan sendiri dan berusaha untuk meningkatkan peringkat dari semua halaman web di-rumah. Bahkan, ada perusahaan khusus yang menawarkan jasa SEO potensi pasar pengguna smartphone di indonesia untuk berbagai klien.
Layanan SEO mencakup teknik tertentu seperti On-page optimasi, optimasi off-page, evaluasi desain, penilaian situs dan banyak lagi. Saat ini, ada sejumlah perusahaan yang menawarkan jasa SEO co untuk rumah bisnis kecil dan menengah. tarif mereka cara membuat website bisnis yang baik bervariasi dari jenis proyek mereka ditugaskan dengan. Namun, ada faktor-faktor tertentu yang perlu Anda ingat sebelum endowing tanggung jawab untuk satu. Tapi tugas ini dapat menjadi
• Biaya Factor - Banyak perusahaan jasa SEO id mengisi jumlah besar. Itu selalu tidak benar, untuk mematuhi biaya langkah-langkah efektif. Perusahaan SEO besar tepat mengimbangi jumlah berat yang mereka tetapkan dengan layanan
underwear women
calvin klein underwear
calvin klein outlet
calvin klein outlet online
calvin klein underwear
calvin klein outlet
calvin klein outlet stores
calvin klein boxers
calvin klein briefs
calvin klein boxer briefs
boxer calvin klein
calvin klein men
calvin klein underwear men
calvin klein men underwear
calvin klein underwear women
calvin klein women
calvin klein women underwear
cheap calvin klein underwear
calvin klein underwear outlet
calvin klein underwear sale
calvin klein underwear sale
calvin klein online
calvin klein sale
calvin klein boxers sale
cheap calvin klein boxers
calvin klein boxers for men
men calvin klein
calvin klein underwear for men
mens calvin klein underwear
women calvin klein
calvin klein womens underwear
calvin klein underwear for women
calvin klein underwear men
calvin klein men
calvin klein men underwear
calvin klein women underwear
calvin klein women
calvin klein underwear women
calvin klein outlet
calvin klein outlet online
calvin klein underwear
calvin klein men
calvin klein underwear men
calvin klein men underwear
calvin klein women
calvin klein women underwear
calvin klein underwear women
calvin klein underwear for men
men calvin klein
mens calvin klein underwear
calvin klein womens underwear
women calvin klein
calvin klein underwear for women
calvin klein outlet stores
calvin klein underwear sale
calvin klein underwear outlet
men calvin klein
calvin klein underwear for men
mens calvin klein underwear
women calvin klein
calvin klein womens underwear
calvin klein underwear for women
jimmy choo shoes women
jimmy choo shoes sale
jimmy choo wedding shoes
jimmy choo sandals
marc jacobs online
marc jacobs wallet
marc jacobs factory outlet
prada outlet online
prada outlet store
prada online store
timberland shoes men
timberland men shoes
timberland shoes
timberland shoes women
gucci belt men
gucci belts men sale
belts men gucci
jimmy choo shoes
jimmy choo outlet
jimmy choo sale
marc jacobs handbags
marc jacobs bag
marc jacobs outlet
prada handbags
prada outlet
prada handbags outlet
timberland boots
timberland boots men
timberland boots women
timberland outlet
cheap gucci belts
men gucci belt
gucci store
canada goose jackets
canada goose outlet
canada goose sale
canada goose parka
canada goose jackets sale
canada goose outlet store
canada goose outlet sale
canada goose parka sale
fake rolex
fake rolex watches
fake rolex watches sale
fake rolex
fake rolex watches
rolex watches sale
replica rolex
replica rolex watches
rolex replica watches
swiss replica watches
discount watches
discount watch store
rolex knockoff watches
cheap watches
cheap rolex watches
cheap watches men
cheap replica rolex watches
fake watches
fake rolex watches for sale
fake rolex watches for men
fake rolex watches sale
fake watches
fake rolex watches men
rolex replica
swiss replica rolex watches
rolex watches replica
rolex replica watch for sale
discount watch
discount watches online
knock off watches
cheap men watches
cheap watches women
cheap rolex
imitation rolex watches
calvin klein womens underwear
cheap jordans
cheap air jordans
air jordans
calvin klein underwear
calvin klein outlet
calvin klein
nike free run
nike free 5
nike free run 5
oakley sunglasses
cheap oakley sunglasses
oakley sunglasses outlet
oakley outlet store
christian louboutin
louboutin shoes
christian louboutin outlet
christian louboutin shoes
cheap nike running shoes
nike running shoes sale
nike running shoes cheap
running shoes nike
nike running shoes
nike air max 2014
nike air max 90
nike air max 90
michael kors outlet
michael kors outlet online
michael kors handbags sale
louis vuitton outlet
louis vuitton outlet online
louis vuitton handbags
coach factory outlet
coach handbags outlet
coach bags
gucci handbags
gucci outlet
gucci outlet online
cheap nike blazers
nike blazers sale
nike blazers for cheap
cheap nike blazers for sale
nike blazer
blazer nike
toms outlet
toms SHOES outlet
toms shoes outlet online
chanel handbgas
chanel outlet
chanel bags
ralph lauren outlet
polo ralph lauren outlet online
polo ralph lauren outlet
fitflop shoes
fitflops clearance
fitflop sale
fitflops online
north face outlet
north face jackets
north face sale
north face outlet store
rolex watches
rolex watches sale
replica rolex watches
chi hair straightener
Chi flat irons
chi straightener
new balance 574
new balance outlet
new balance shoes women
kate spade outlet
kate spade handbags
kate spade
kate spade outlet online
Tory burch outlet online
Tory burch sale
Tory burch outlet
cheap hair extensions
hair extensions online
buy hair extensions
hair extension sale
cheap air jordans sale
air jordans for sale
air jordans for cheap
nike free 5.0 women
nike free run 5.0 womens
nike free runs
nike free shoes
oakley sunglasses cheap
oakley sunglasses sale
oakley sunglasses outlet store
christian louboutin shoes on sale
christian louboutin red bottoms
christian louboutin red bottoms sale
cheap calvin klein underwear
calvin klein outlet online
calvin klein underwear sale
cheap nike running shoes
nike running shoes sale
nike running shoes cheap
running shoes nike
nike air max 2013
cheap nike air max
nike air max shoes
2014 nike air max
michael kors handbags outlet
cheap michael kors handbags
michael kors handbags
coach handbags on sale
coach handbags online outlet
coach handbags outlet sale
coach handbags new 2014
cheap gucci handbags
gucci handbags outlet
gucci online store
cheap gucci outlet
louis vuitton outlet stores
louis vuitton handbags outlet
louis vuitton outlet stores
cheap nike blazers
nike blazers sale
nike blazers for cheap
cheap nike blazers for sale
nike blazer
blazer nike
chanel handbgas outlet
cheap chanel handbgas
chanel handbgas outlet online
toms shoes outlet stores
toms outlet store
toms outlet online
ralph lauren polo outlet
ralph lauren outlet online
ralph lauren sale
fitflop shoes outlet
fitflop outlet
fitflop shoes sale
cheap north face jackets
north face outlet online
north face jackets outlet
rolex watches online
rolex watches for sale
rolex watches replica
chi flat iron sale
chi flat iron
chi flat iron on sale
new balance shoes for women
new balance shoes men
new balance online
new balance sale
kate spade outlet handbags
kate spade outlet store
kate spade handbags outlet store
kate spade handbags outlet online
tory burch outlet sale
tory burch outlet stores
tory burch online sale
cheap hair extensions online
human hair extensions
cheap human hair extensions
jimmy choo shoes women
jimmy choo shoes sale
jimmy choo wedding shoes
jimmy choo sandals
marc jacobs online
marc jacobs wallet
marc jacobs factory outlet
prada outlet online
prada outlet store
prada online store
timberland shoes men
timberland men shoes
timberland shoes
timberland shoes women
gucci belt men
gucci belts men sale
belts men gucci
jimmy choo shoes
jimmy choo outlet
jimmy choo sale
marc jacobs handbags
marc jacobs bag
marc jacobs outlet
prada handbags
prada outlet
prada handbags outlet
timberland boots
timberland boots men
timberland boots women
timberland outlet
cheap gucci belts
men gucci belt
gucci store
oakley outlet stores
coach factory outlet coupons
oakley flak
oakley warehouse
silver michael kors watches
oakley sunglasses lens
juliet oakley
michael kors watches sale
bolsas michael kors
louis vuitton sunglasses
coach outlet tanger outlet
michael kors kingsbury tote
coach outlet williamsburg
louboutin new york
coach factory outlet store online sale
coach outlet coach factory
coach factory outlet online store
oakley oil drum
cheap loui vuitton
louis vuitton outlet store authentic
handbag coach
louis vuitton handbags official site
coach outlet in las vegas
cheap authentic louis vuitton
michael kors shoes outlet
christian louboutin red bottom heels
coupon for oakley sunglasses
designer with red bottom shoes
where can i get christian louboutin shoes
hot michael kors outlet
louis vuitton buy
coach store outlet
inexpensive michael kors bags
new coach bags
coach factory online sale
affordable red bottom shoes
red bottom boots
michael kors camouflage handbag
coach outlet store location
michael kors shorts
louis vuitton sarah wallet
oakley holbrook sunglasses
christina louboutin
michael kors bags sale
black red bottom heels
oakleys outlet
louis vuitton never full
authentic louis vuitton handbags outlet
michael kors hamilton large
coach discount purses
oakley vr28
oakley radar sunglasses
coach factory outlets online
affordable red bottom heels
sale michael kors watches
sale louis vuitton bags
michael kors online store
louis vuitton doctor bag
michael kors michael
louis vuitton purses outlet
michael kors white watch
coach factory outlet stores
oakley minute
louis vuitton luggage sets
men michael kors watches
michael kors shades
louis vuitton authentic
michael kors black handbag
wedding christian louboutin shoes
the coach factory outlet online
bolsa michael kors
oakley mens sunglasses
christian louboutin red bottoms for cheap
michael kors handbag sale
louis vuitton condom
michael kors mk5038
are cheap oakley sunglasses real
red bottoms heels for women
outlet coach online
relojes michael kors
coach store outlet online
oakley sale sunglasses
louis vuitton belts
louis vuitton never full
louis vuitton purses for sale
coach factory
watch michael kors
michael kors men watch
red christian louboutin shoes
louis vuitton louis vuitton louis
purple oakley sunglasses
shoes by christian louboutin
louis vuitton alma
outlet for louis vuitton
louis vuitton prices
coach outlet store online real
personal life coach
red bottoms heels on sale
discounted coach handbags
michael kors skorpios ring tote
discounted louis vuitton
michael kors berkley clutch
where to buy louis vuitton bags online
christian louboutin shop
louis vuitton for sale online
michael kors ludlow handbag
oakley sunglass frames
coach purses outlets
michael kors handbags clearance
oakley sun glasses
cheap authentic louis vuitton purses
louis vuitton sneakers for women
kors watches
michael michael kors shoes
christian louboutin men shoes for sale
michael kors on sale outlet
new michael kors bags
red bottom shoes designer
cheap coach shoes
louis vuitton speedy handbag
coach handbags factory outlet
blue christian louboutin wedding shoes
christian louboutin decollete
coach small wristlet
michael kors shoes for men
louis vuittons handbags
michael kors plus
the coach factory outlet
coach outlet coach factory
louis vuitton sale outlet
michael kors watch set
replica red bottoms for men
louboutin flats
discount michael kors
discount oakley
michael kors tote bag
michael kors coupons
christian louboutin anemone
christian louboutins
men michael kors watches
louis vuitton handbags for cheap
michael kors plus size dresses
michael kors clothing outlet
factory coach
michael kors snakeskin bag
oakley sunglasses reviews
oakley wrap around sunglasses
who has red bottom shoes
second hand louis vuitton
red bottoms shoes cheap
handbags louis vuitton
louis vuitton monogram canvas
coach outlet clearance sale
coach factory outlet sawgrass
oakley vault coupon
christian louboutin red bottoms for women
coach coach outlet
michael kors purses
cheap loui vuitton
life coach nyc
official coach factory outlet store online
oakley sales
coach store
red bottom shoes designer
wedding louboutins
oakley frogskins sale
coach factory outlet site
michael kors loafers
oakley sunglasses repair
oakley sales
discount oakley
coach handbags factory outlet
michael kors gansevoort
louis vuitton collection
michael kors overstock
clearance coach handbags
authentic louis vuitton outlet online
coach coach outlet online
coach outlet online factory sale
louis vuitton bag
michael kors kingsbury
michael kors shirts
shop michael kors
louis vuitton glasses
louis vuitton online outlet
oakley probation
patchwork coach purse
red bottom high heel shoes
louis vuitton paris
michael kors outlet houston
carteras michael kors
oakley sunglasses store locations
michael kors gold watch
coach totes on sale
michael kors shoe outlet online
michael kors watch set
coach luggage outlet
michael kors new handbags
yellow coach purse
michael kors watches for men on sale
cheap louis vuitton bag
coach factory outlet online coach
authentic louis vuitton outlet store
official louis vuitton website
louis vuitton handbags at saks
loui vuitton on sale
life coaching certification
michael kors grayson large satchel
michael kors watches for cheap
louis vuitton bags uk
louis vuitton online outlet
red bottom boots for cheap
louis vuitton artsy
coach handbags for sale
coach outlet calhoun ga
coach designer
coach tote bag
michael kors clutches
louis vuitton computer bag
michael kors factory outlet online official
michael kors handbags for sale
coach factory outlet online 70 off
michael kors crossbody
cheap michael kors handbags free shipping
cheap michael kors handbags free shipping
michael kors mk8107
michael kors jet set travel
coach outlet prices
louis vuitton manhattan pm
business coaching
red bottom sale
coach outlet canada
coach sneakers
how to set a michael kors watch
heels with red bottoms
oakley hats
loui vuitton wallet
the coach outlet online store
red bottoms boots for women
michael kors factory outlet online
cheap oakley sunglasses for sale
carteras coach
coach outlet waikele
oakley goggles
louis vuitton cheap
louis vuitton speedy 25
coach bag
official coach outlet store online
oakley law enforcement discount
personal coach
oakley sunglasses vault
oakley sunglasses size chart
coach factory
michael kors glitz watch
red bottom replica
oakley flak jacket xlj
coach duffle bag
michael kors mk5020
oakley cycling sunglasses
louis vuitton handbag sale
online coach factory outlet
red bottom shoes online
handbags michael kors
women shoes with red bottoms
bolsas michael kors
louis vuitton 2011
the coach outlet store online
michael kors jumpsuit
michael kors bags
michael kors home
oakley oil drum
used louis vuitton bags
louis vuitton online
where is a michael kors outlet store
chritian louboutin
coaching
michael kors mens watches
louise vuitton
coach factory sale online
michael kors rose gold watch
men red bottom shoes christian louboutin
oakley 4 1 2
coachoutlet
oakley outlet las vegas
loui vuitton purses on sale
oakleys for cheap
oakley probation sunglasses
michael kors logo handbags
michael kors trench coat
red bottom soles
crossbody bags coach
discount louis vuitton handbags
louis vuitton beach bag
coach online outlet store
michael kors quilted hamilton
is there a michael kors outlet online
oakley clothes
coach handbags outlet store
military oakley sunglasses
factory outlet coach
michael kors outlets
coach bags outlet on sale
coach free shipping
oakley flak jacket xlj
oakley nanowire 2.0
alma louis vuitton
oakley return policy
coach outlet factory online
coach shoes outlet
coach outlet johnson creek
christian louboutin red bottoms for cheap
purses coach outlet
loui vuitton store
oakley safety glasses
coach factory outlet near me
coach diaper bag
purses coach outlet
christian louboutin maralena
purses michael kors
cheap louboutin red bottom heels
red bottom shoes women
coach outlet store online clearance
original louis vuitton
louis vuitton totally mm
coach tote bag
oakley styles
oakley sunglasses discount outlet
red bottom shoes price
michael kors luggage bag
oakley conduct
oakley eyepatch sunglasses
is louis vuitton outlet authentic
coachhandbags
coach outlet sales
online coach factory outlet
louis vuitton buy online
oakley whisker polarized
micahel kors
michael kors store locations
oakley sunglasses review
michael kors outlet return policy
red bottom shoes on sale
loui vuitton bag
oakley c wire
michael kors handbag
what is a life coach
louis vuitton outlet las vegas
coach factory outlets online sale
oakley nanowire 3.0
coach outlet store
michael kors watches sale
michael kors belts
las vegas coach outlet
christian louboutin red bottom heels
christian louboutin espadrille wedges
louis vuitton watch
factory coach online
louis vuitton bookbag
coach handbags purses
oakley sunglasses women
louboutin shoes
oakley batwolf
oakley sunglasses polarized
oakley wire sunglasses
on sale michael kors purses
cheapest michael kors purses
oakley twitch sunglasses
coach outlet online stores
louis vuitton purse sale
michael kors prime outlet
oakley eye jacket
michael kors glitz watch
oakley board shorts
michael kors messenger bag
michael kors straw handbag
oakley holbrook sunglasses
loui vuitton wallets
michael kors outlet online shopping
michael kors factory
sunglasses oakley
discount louis vuitton bags
coach factory outlet online sale
michael kors outlet canada
christian louboutin retailers
louis vuitton louis vuitton
outlet red bottom shoes
coach outlet shopping online
oakley sales
michael kors handbags outlet sale
louis vuitton alma mm
louis vuitton belts for men
oakley plaintiff sunglasses
oakley outlet store
outlet coach store
coach outlet shoes
louise vuitton
sunglasses oakley outlet store
louis vuitton neo bag
michael kors tortoise
oakley x metal
coach wallets
christian louboutin signature
michael kors handbags on sale cheap
cheap oakley baseball sunglasses
purse louis vuitton
free oakley sunglasses
coach store
outlet michael kors handbags
louis vuitton tote bag
discounted louis vuitton
louis vuitton neverfull mm
coach online outlet
coach outlet wallets
michael kors ties
louis vuitton outlet store
shaun white oakley sunglasses
oakley breathless
louboutins shoes
michael kors watches for women cheap
louis vuitton galliera pm
coach sale outlet
factory coach
personal coaching
coach purse outlet locations
coach designer handbags
authentic coach outlet
michael kors lilly
louis vuitton bucket bag
men red bottom shoes
christian louboutin louis
michael kors watches men
oakley bags
preowned louis vuitton
michael kors mk5020
oakley flak jacket xlj polarized
women red bottom shoes
louis vuitton 2011
oakley for women
christian louboutin sneakers
coach bags outlet on sale
michael kors purse
coach outlet factory
kors
oakley retail stores
shoes with red on the bottom
oakley scalpel polarized
michael kors suits
michael kors bags outlet store
bag louis vuitton
coach factory store online
oakley black sunglasses
silver michael kors watch
louboutin daffodil
coach outlet san marcos
coach outlet store online free shipping
oakley flak jacket xlj polarized
oakley jawbone lenses
christian louboutin usa
michael kors women watch
oakley sunglasses coupons
coach outlet factory store
loui vuitton on sale
michael kors outlet reviews
www.coach outlet
louis vuitton purses online
coach discount outlet
red shoe bottoms
louis vuitton never full bag
michael kors las vegas
louis vuitton handbags discount
neverfull louis vuitton
red bottom shoes for cheap
coach factory outlet locations
coach outlet atlantic city
michael kors bromley flat boot
oakley scalpel polarized
red bottoms for women price
coach diaper bags
michael kors handbags outlet online
louis vuitton outlet store online authentic
oakley retailers
coach factory store coupon
louis vuitton graffiti bag
michael kors item tote
oakley penny
louis vuitt
hallokes
met een gulle lach
voegt hij een paar dagen aan zijn leven toe.
(C. Malaparte)