Wordt schizofrenie veroorzaakt door een virus?
De oorzaak van schizofrenie wordt niet zelden bij de genen of de
ouders gelegd. Maar volgens Fuller Torrey zou de mentale stoornis
veroorzaakt worden door een virus dat verweven zit in ons DNA. Dat
schrijft Douglas Fox in Discover Magazine. Het idee werd en wordt op
scepsis onthaald, maar de aanhang onder psychiaters groeit wel.
"Schizofrenie begint niet met mentale problemen maar met een infectie",
stelt Torrey die zijn hele leven wijdde schizofrenie sinds zijn zus
Rhoda als schizofreen werd gediagnosticeerd.
De implicaties van
de virustheorie zijn enorm. Als het virus gevonden wordt, kan het
aangepakt worden, misschien zelfs al voor de waanbeelden beginnen. Ook
multiple sclerose-patiënten en bipolaire personen zouden hierbij baat
kunnen hebben.
Nieuwe ontdekkingen
"Schizofrenie
werd te lang genegeerd. De verklaring was genetisch of te zoeken bij
een gebroken of disfunctioneel gezin, punt. Maar deze traditionele
verklaringen houden geen stand tegen nieuwe ontdekkingen als het
'geboortemaandeffect' en het vreemde gedrag als kind.
Vergeetachtig of klungelig
De
diagnose 'schizofrenie' wordt vooral gesteld tussen het 15de en 25ste
levensjaar. Maar bij een onderzoek komt meestal naar boven dat de
persoon in kwestie als kind of kleuter al erg anders was: extreem
vergeetachtig, verlegen of klungelig.
Geboortemaandeffect
Tegelijk
is er het geboortemaandeffect. Wie geboren wordt in de winter of de
vroege lente heeft 5 tot 8 procent meer kans op schizofrenie. Een kleine
kans, maar wel een significante en bevestigd en meerdere studies. "Dit
kan niet verklaard worden door genen en al zeker niet door afstandelijke
moeders of afwezige vaders", aldus Torrey.
Andere problemen
Neurologische
testen toonden aan dat schizofrene personen niet alleen last hadden van
mentale stoornissen. Ook simpele standaardtesten, zoals op een rechte
lijn lopen of twee aanrakingen tegelijkertijd registreren, zijn moeilijk
voor hen.
In hun bloed vertonen ze dan weer tekenen van
infecties en vreemd gevormde lymfocyten. Hersenscans toonden aan dat ze
tekenen van chronische infectie vertonen, wat leidt tot de afbraak van
hersenweefsel hadden. Schizofrenen hebben ook meer hersengebieden gevuld
met vocht.
Hersenziekte
"Dat overtuigde me
dat het gaat om een hersenziekte en geen psychologisch probleem," aldus
Torrey. Samen met infectiespecialist Robert Yolken ontdekte hij dat
schizofrenen vaker dan gemiddeld antilichamen voor toxoplasmose,
klierkoorts en de herpesvirussen hebben. Dat betekent dat ze op een
bepaald punt geïnfecteerd waren, maar de ziektekiemen waren nergens meer
te bespeuren.
Besmetting
Conclusie? De
infectie moest al jaren zoniet decennia eerder hebben plaatsgevonden,
misschien wel in de vroege kindertijd. Als het virus ook nog vaker
voorkwam in de winter en vroege lente, was er meteen een verklaring voor
het geboortemaandeffect.
HERV-W
Na een
jarenlange zoektocht werd in 2001 een 'schuldige' gevonden: het virus
HERV-W. Latere studies wezen uit dat schizofrene patiënten ongeveer tien
keer vaker actieve elementen ven HERV-W in het bloed of de
hersenvloeistoffen hebben dan gewone mensen. Hoe meer actieve elementen,
hoe groter de infectie.
Verder onderzoek op de rol van HERV-W
toonde aan dat het virus rond de tijd van de geboorte het evenwicht in
het lichaam verstoort. HERV-W wordt 'wakker' door virussen als herpes,
toxoplasmose, griep en het cytomegalovirus.
Het immuunsysteem
van borelingen bij wie HERV-W kan binnendringen draait overuren, de
witte bloedcellen produceren te veel cytokines waarop de
immuniteitscellen nog eens sterk reageren. Deze reactie zo vroeg in het
leven, kan het begin zijn van een levenslang patroon dat terug wakker
wordt na een latere infectie.
Rol afweersysteem
Waarom
de ene multiple sclerose ontwikkelt en iemand anders schizofrenie of
een bipolaire stoornis, is nog niet achterhaald. Vermoed wordt dat de
reactie van het afweersysteem dit bepaalt. Bij multiple sclerose valt
het immuunsysteem hersencellen aan en doodt ze, met verlamming tot
gevolg.
Bij schizofrenie beschadigt de infectie eerder de
neuronen door overstimulatie. Het gevolg is dat de persoon in kwestie
stemmen hoort, hallucineert, aan waanbeelden of paranoia lijdt of
zelfmoord overweegt.
Factoren verklaren
Deze
virustheorie kan alvast veel verschillende factoren van schizofrenie
verklaren. Zo verklaart het waarom schizofrenen geleidelijk aan
hersenweefsel verliezen, waarom de ziekte kan wegebben en opkomen als
een chronische infectie en waarom een eerste psychose vaak wordt
voorafgegaan door een onduidelijke ziekte veroorzaakt door een virus.
HLA
Waarom
de ene persoon wel en de andere geen schizofrenie ontwikkelt, is te
vinden in de genen en meer bepaald de weerstandsgenen HLA (humaan
leukocytenantigeen), die ziektekiemen opsporen.
Dat impliceert
dat schizofrenie wel genetisch kan gestimuleerd worden maar geen
werkelijke genetische basis heeft. Er is geen gen voor schizofrenie, wel
een gen dat de ziekte een duwtje in de rug geeft als alle
omgevingsfactoren kloppen.
Die omgevingsfactoren hoeven geen
virus of infectie te zijn die opgelopen wordt bij de geboorte of kort
daarna. Ook sigarettenrook en vervuild drinkwater kunnen de genen
triggeren.
Medicatie
Ondertussen wordt op
zoek gegaan naar medicatie die de symptomen van schizofrenie kan
verminderen, voornamelijk door de infecties de kop in te drukken die
HERV-W kunnen wakker maken. Voor de pschiaters is het dan ook duidelijk
dat prenatale verzorging en vaccinaties broodnodig zijn om de eerste,
vroege infecties te verslaan die iemand op het pad dat naar schizofrenie
kunnen zetten.
Goklustige non verduistert 850.000 dollar
