Wanneer kiest men voor beeldende therapie

ADHD, burn-out, relatieproblemen, onzekerheid, spanningsklachten, traumatische ervaringen, eetproblemen, faalangst, negatief zelfbeeld, gedragsproblemen, concentratieproblemen, verliesverwerking, agressief, geen overzicht meer, leeg voelen, emoties moeilijk kunnen verwoorden, contactproblemen of sociaal onhandig, wie ben ik, wat kan ik, wat wil ik? seksueel misbruik, chronische pijn, somberheid, moeite met samenwerken, moeilijk grenzen kunnen aangeven, angstig.

Hoe werkt beeldende therapie? 

Beeldende therapie is een behandelmethode voor mensen met psychosociale problemen en psychiatrische stoornissen. De therapie kan individueel plaatsvinden, maar er kan ook worden gewerkt in groepen of in zorgsystemen zoals ouder-kind, gezin of relatie. De beeldend therapeut gebruikt verschillende therapeutische invalshoeken, variërend van gedragstherapeutisch tot psychoanalytisch. Kenmerkend is de inzet van beeldende middelen, zoals teken- en schildertechnieken, houtbewerking en werken met stof, klei, steen en metaal. Beeldende therapie is een ervaringsgerichte therapie, waarbij sprake is van een concreet werkproces en eindresultaat. De problemen worden door beeldend werken ervaren en zichtbaar, en daarmee helder en bespreekbaar. Het aanbod dat de therapeut op u afstemt en de daarbij passende interventies, zorgen ervoor dat er een proces in het beeldende werken op gang wordt gebracht dat gelijk loopt met het door u beoogde psychische proces. De therapeut stemt zijn aanpak en behandeling af op uw hulpvraag, levensfase en draagkracht. Na aanmelding volgt een intake en observatie waar de aard en oorzaak van de problemen wordt onderzocht. Aansluitend wordt, op grond van de hulpvraag, in samenspraak met u, een behandelplan opgesteld. De therapie richt zich bijvoorbeeld op het oefenen van alternatief gedrag, het ervaren van gevoelens en gedrag, of op verwerking. Nadat de behandeling is gestart, wordt op vaste momenten met u geëvalueerd. De beeldende therapie wordt in overleg met u afgerond als het gestelde doel bereikt is.

Wat kan ik met beeldende therapie bereiken?

Doelen worden gesteld op de volgende gebieden:

• Emotionele problemen
  Het verwerken van traumatische ervaringen of het leren uiten en vormgeven van emoties.
• Gedragsmatige problemen
  Het leren structuur aanbrengen, leren chaotisch gedrag tegen te gaan, verminderen van probleemgedrag, leren beter om te gaan met frustraties, leren om controle te verminderen, concentratie leren verhogen, doorzettingsvermogen vergroten.
• Conflictverwerking
  Om leren gaan met tegenstellingen, conflicten leren vormgeven en verwerken.
• Egoversterking
  Ontdekken en uitbreiden van mogelijkheden en onmogelijkheden, vergroten van zelfvertrouwen en zelfbeeld, leren accepteren van grenzen en beperkingen, ontwikkelen van eigenheid en identiteit.
• Sociaal functioneren
  Leren samenwerken, leren kijken en luisteren naar anderen, bevorderen van assertiviteit, leren grenzen te stellen, rekening leren houden met anderen.

De gestructureerde wijze, waarop de therapeut in samenwerking met de cliënt de problemen benadert en behandelt, verschilt echter van de psychoanalytische methode en technieken.

Dynamische Psychotherapie is vooral geschikt voor mensen, die zich met verschillende soorten klachten (b.v. fobische klachten, dwang, eetstoornissen, somberheid etc.) kunnen aanmelden, maar die daaraan onderliggend z.g. "autonomie en intimiteitsproblemen" hebben.

D.w.z. voor mensen, die op basis van hun levenservaringen  "geleerd"  hebben om intimiteit met zichzelf en/of met anderen te schuwen en/of uit de weg te gaan. Mensen met dit soort problemen herkennen vaak hun eigen gevoelens niet doordat zij deze b.v. bij voorbaat negeren, overschreeuwen, bagatelliseren of doordat zij deze gevoelens met hun verstand wegredeneren of geneigd zijn een ander eerder te begrijpen dan zichzelf.
Wat ook kan voorkomen is, dat de eigen gevoelens van binnen nog wel herkend worden, maar dat deze gevoelens meteen angstig en schuldig maken zodat de persoon in kwestie ze alsnog wegdrukt of b.v. zich niet meer rechtstreeks zal uiten.

Doordat de therapeut op actieve wijze, aan de hand van concrete situaties, zo snel mogelijk de aandacht van de cliënt richt op de verschillende mechanismen, waarmee deze voorkomt/vermijdt om eigen gevoelens bewust te ervaren en te onderzoeken, is de cliënt in relatief snelle tijd zelf in staat deze mechanismen te herkennen en - naar keuze - los te laten. Vervolgens staat in principe voor cliënt en therapeut de weg open om aan de hand van concrete situaties en interacties de verschillende gevoelens (zoals boosheid, verdriet, schuld, blijheid) naar boven te laten komen en deze te laten winnen van angst.
Tijdens dit proces duiken er vaak pijnlijke herinneringen uit het verleden op. De therapeut en cliënt zullen dan nagaan wat het verband is tussen deze vroegere en de huidige pijnlijke ervaringen.

Ook de "vroegere" pijnlijke gevoelens zullen bewust onderzocht worden zodat ze verwerkt en opgeruimd kunnen worden.

Tot slot: in deze vorm van therapie staat een actieve samenwerking van cliënt en therapeut centraal, beiden hebben een eigen taakstelling om het gezamenlijk doel te bereiken: gevoelens durven te herkennen, te begrijpen en deze desgewenst te uiten.

Diverse soorten GGZ

De Geestelijke Gezondheidszorg GGz biedt verschillende vormen van zorg en hulpverlening:

Ambulante hulpverlening / gesprekken

Deze hulp wordt onder andere gegeven door:

• Regionale Instellingen voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (RIAGG’s)

• Vrijgevestigde hulpverleners

• Consultatiebureaus voor Alcohol en Drugs (CAD's).

Klinische hulpverlening / opname en behandeling

• In een Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis (APZ, GGz instelling)

• Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis (PAAZ)

• Verslavingskliniek

Dagbehandeling / deeltijdbehandeling

Deze zorg en hulpverlening wordt gedeeltelijk binnen en buiten een instelling gegeven.

Beschermd wonen (RIBW)

Dagbesteding (DAC)

Welke behandelingen zijn er voor mensen met psychische problemen?

Verschillende vormen van behandeling:

Door gesprekken met een psychiater, een psycholoog of een psychotherapeut (gespecialiseerde psycholoog of psychiater). Er zijn diverse soorten psychotherapie, zoals psychoanalyse en gedragstherapie. Gesprekken kunnen ook met het gezin, de partner (systeemtherapie) of in een groep plaatsvinden.

Door activerende therapieën waarbij mensen activiteiten ondernemen om verbetering te bereiken. Bijvoorbeeld door te bewegen; psychomotorische therapie, of door creatief bezig te zijn; beeldende therapie.

Met medicijnen waarmee bepaalde stoornissen behandeld kunnen worden, medicijntherapie

GGZ-instelling

GGZ-zorg wordt niet alleen geleverd door zelfstandige zorgverleners, maar ook door instellingen.

Instellingen moeten voldoen aan veel kwaliteitseisen en hebben bijvoorbeeld een cliëntenraad, (zij behartigen de belangen van de cliënt) en rapporteren periodiek over kwaliteit van zorg.

Een groot verschil is dat binnen instellingen meerdere beroepsbeoefenaren actief zijn waardoor een breed aanbod geleverd kan worden. Meestal is een psychiater hoofdbehandelaar, eindverantwoordelijke.

Een aantal instellingen heeft de mogelijkheid om cliënten op te nemen, heeft een 24-uurs crisisdienst en/of een verslavingszorgafdeling.

U heeft recht op deskundige hulp

Het komt veel voor in GGZ instellingen dat er bij individuele hulp of in groepstherapie niet de begeleiding wordt gegeven van de  daarvoor bevoegde psychotherapeuten maar van daarin niet opgeleide verpleegkundigen.

Het behoeft geen uitleg dat deze begeleiding ten koste gaat van uw welzijn & herstel en van de kwaliteit van verantwoorde zorg. Informeer hiernaar voor u aan de behandeling begint, of tijdens uw behandeling.                                    

Lotgenoten.nl

Lotgenotendatabank  

Meer informatie over lotgenotengroepen kunt u vinden op de sites van Patiëntenverenigingen en Ciëntenbelangenbureaus

Bij cliënten en betrokkenen was het al bekend, nu is door een onderzoek bevestigd dat lotgenotengroepen uiterst effectief zijn.

Hier wordt gesproken over mensen met psychotische klachten, het is uiteraard niet alleen voor deze groep mensen belangrijk maar voor mensen met welke lichamelijke of psychische klachten dan ook.

Jammer dat nog zo weinig professionals cliënten doorverwijzen naar lotgenotengroepen.

Mensen met psychotische klachten die met lotgenoten praten, vergroten hun sociale netwerk en voelen zich meer gesteund. Dat blijkt uit onderzoek van Stynke Castelein, medisch socioloog aan het Universitair Medisch Centrum Groningen.

‘We hopen dat alle ggz-instellingen in de nabije toekomst standaard een lotgenotengroep als interventie aanbieden.’

‘Praten met lotgenoten vergroot het sociale netwerk van mensen met psychotische klachten,’ vertelt onderzoeker Stynke Castelein. ‘Bovendien wordt de standaardzorg niet duurder als je die aanvult met de lotgenoteninterventie. Dus waarom zou je patiënten die interventie niet altijd aanbieden?’

Om de groepsgesprekken te begeleiden, moet er weliswaar een verpleegkundige worden betaald, legt Castelein uit, ‘maar patiënten voelen zich veel beter en dus ben je minder geld kwijt aan andere interventies zoals psychotherapie en psycho-educatie.’

Subsidie ZonMw

Nu de onderzoekers het effect van de lotgenotengroepen hebben aangetoond, heeft ZonMw - de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie - ook de subsidie-aanvraag van de onderzoekers gehonoreerd. ‘Met de subsidie kunnen we producten ontwikkelen waarmee lotgenotengroepen landelijk, bij alle ggz-instellingen, kunnen worden ingevoerd.

Denk bijvoorbeeld aan een informatieve website en een trainings-dvd voor verpleegkundigen.

De hoop is dat iedereen met psychotische klachten in de nabije toekomst kan deelnemen aan een lotgenotengroep bij hem in de buurt.’

Landelijk onderzoek

Aan het onderzoek deden 106 mensen met psychotische klachten mee. Vijftig daarvan bezochten zestien groepsbijeenkomsten met lotgenoten. De andere 56 deelnemers - de controlegroep - kregen de reguliere behandeling. Met een aantal vragenlijsten maten de onderzoekers het interventie-effect.

Castelein: ‘Dat leverde de volgende resultaten op: deelname aan lotgenotengroepen vergroot het sociale netwerk van de patiënt, onze methodiek waarbij de verpleegkundige de groep minimaal begeleid werd positief geëvalueerd, de individuele zorgkosten stijgen niet en de grootte van het effect blijkt afhankelijk van de trouw waarmee patiënten de groepsbijeenkomsten bezoeken.

Trouwe bezoekers voelden zich meer gesteund en hadden een betere kwaliteit van leven.’

Sociaal en emotioneel isolement

Een derde van alle patiënten met chronische klachten heeft behoefte aan meer contact met lotgenoten, weet Castelein. ‘Ze hebben niet alleen een klein sociaal netwerk - sociaal isolement - maar ze kunnen hun ervaringen ook moeilijk met anderen delen - emotioneel isolement.

Het delen van ervaringen is belangrijk omdat veel patiënten niet alles met hun behandelaar en familie kunnen delen.’ (JH) 

Verpleegkundigen die een training willen volgen, zodat ze een lotgenotengroep kunnen leiden, kunnen zich nu al opgeven bij de Schizofreniestichting.

Bron: Psy.nl

Helaas wordt hier een oproep gedaan aan verpleegkundigen die zich op kunnen geven voor begeleiding van lotgenotengroepen.

In feite zijn het dan geen lotgenotengroepen meer. Een oproep voor cliënten, ervaringsdeskundigen, om een training voor begeleiding te volgen ligt meer voor de hand. Als zij een groep leiden is er pas sprake van een echte lotgenotengroep. Lotgenoten versterken elkaar vanuit een gelijkwaardige relatie, delen ervaringen met elkaar waardoor het resultaat des te groter is.