Naar de inhoud

WEDERWAARDIGHEDEN

Voor mij, om gelukkig te zijn, en voor geïnteresseerden!
akke.beakke.be

Archief

HET VERHAAL VAN DE STEEN - International Course-Docent


Maar (is er iemand verrast door?) mijn wilskracht wankelt en alles loopt anders. Terwijl ik merk dat ik weer prima kan functioneren als tutor, neem ik, vanuit schuldgevoelens naar mijn collega's toe, die ik door mijn schouderperikelen zo plotseling in de steek heb gelaten, het voortouw in de ontwikkeling van het tweede studiejaar Duaal. Daarnaast begin ik, na op 21 april 2000 ik-Spin geweest te zijn en terwijl ik de drum nog maar amper langere tijd met mijn linkerarm omhoog kan houden (ik laat de drum op mijn linkerknie rusten) met het experiment 'Reizen met de Steen'! Weerstand bieden aan de verlokkingen in het werk en de wereld! Brrr, wat een opgave. Er is zoveel spannends te doen.
Terwijl het experiment zich stap voor stap voltrekt, accepteer ik in het najaar van 2000 naast mijn bestaande taken ook nog een docentschap aan de 'International Course'. In deze Engelstalige cursus op de Nebo participeren studenten van over de hele wereld. Gedurende drie maanden volgen zij het op Nederlandse leest geschoeide onderwijs om te leren hoe de hulpverlening in Nederland in elkaar steekt. Zeg nou zelf, dit is toch allemaal veel te leuk om te doen! 'Rustig aan doen' is een moeilijke les voor dit meisje.
Warrior Iadied
Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Uitnodiging


Prettig aan het werk en actief drummend in het experiment doet de Wind, in november en december 2000, opnieuw mijn bloed ruisen. 'Help, dit komt helemaal niet uit; ik kan niet op vakantie gaan; ons huis wordt verbouwd! Ik ga met Aad de nieuw zolder verven.'
Ja, want volgens plan zijn Aad en ik in september 1999 getrouwd. Waarom? Wel, we wilden vieren dat we het samen zo geweldig hadden en het was, ondanks mijn arm in de mitella en mijn uitgebluste hersenen, beslist een grandioos feest. Als vervolg op onze verbintenis lieten we in 2000 mijn huis verbouwen zodat het meer ons huis zou worden. Maar de Wind en het Noorden van Europa hebben lak aan deze feiten en blijven hardnekkig trekken en trekken. Ik weet er niet goed raad mee.
Zo'n anderhalve week voor Kerst, op de laatste dag van de 'International Course', vertel ik Maria, een van de studenten, dat haar vaderland mij mateloos intrigeert: "Ik zou graag meer willen weten over de oude gebruiken van het Lapse volk."
"Ach," antwoordt zij, "dan kom je toch bij ons, mijn moeder is van oorsprong Saami."
Terwijl zij antwoordt, zie ik flitsende lichten rond haar persoon en ik reageer verbaasd: "Maar jij komt toch uit het Zuiden? Uit Jönköping!?"
"Ja," zegt Maria, "daar studeer ik, omdat er in het Noorden geen universiteiten zijn."
Mijn bloed borrelt: "Weet je wel wat je zegt, want ik kom!!!"
Volgens Maria is het geen probleem
Warrior Iadied
Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - De Voorbereiding


Wat heb ik eigenlijk te zoeken in het Hoge Noorden? Ik weet het niet: 'Ga ik zomaar? Onvoorbereid?' Het laatste voelt niet goed aan en daarom besluit ik de andere werelden te raadplegen.

Het is kort dag, maar gelukkig kan het nog. Op de eerstvolgende open meditatieavond in de Nebo, op 19 december 2000, stel ik al drummend de vraag: 'Wat heb ik nodig in Lapland?'


Ik drum en de drum zingt achtspiralen. Dan hoor ik dolfijnen en meteen zie ik dolfijnen. Ik ben verbaasd. Eén dolfijn maakt dolfijngeluiden. Ik ben blij dat ik dolfijnen zie omdat ik die nog nooit gezien heb.Ik zeg: Akkoord ik heb jullie, jullie energie, nodig in het Noorden. Het is goed, ik neem jullie mee. Ik vraag: Wat zeg je precies.

De dolfijn maakt opnieuw dolfijngeluiden, opnieuw met de bek rechtop boven water. Ik versta het niet, maar begrijp dat ik mijn derde gehoor dien te gebruiken in Lapland... dat ik daar goed naar moet luisteren.


Ik (ik-Adelaar) zweef hoog boven de oceaan en zie de dolfijn in een groep van drie zwemmen. Ze zwemmen in warm water en ik volg ze want ik denk dat ze me ergens naar toe brengen.

Dan is, in het drumlokaal, Coyote om me heen. Hij rolt over de grond, slap van het lachen: Ik ben gek... dolfijnen hebben warm water nodig en die wil ik meenemen naar het Noorden.

Ik grijns en zeg: Oké, jou neem ik ook mee naar het Noorden. Ik zal speels en ondeugend zijn.


Dan hoor ik olifantengetetter en ik neem waar hoe een kudde olifanten opgewonden door het oerwoud stormt. Het lijkt Afrika te zijn. Ik besef meteen dat ik de olifantenenergie en de olifantenkracht ook mee moet nemen. Tot twee keer hoor ik het getetter...


Dan hoor ik een hoge doordringende bel. Als in India, denk ik. Dan zie ik apen in India en tegelijkertijd neem ik waar hoe ze boven de olifanten in de hoge bomen spelen. Hun speelsheid en ondeugendheid moet ik dus ook meenemen, besef ik.


Even kom ik met mijn bewustzijn terug in lokaal 215.

Dan zie ik mezelf van boven af. Ik voer rendieren, buiten in de sneeuw. Ik besef dat ik dit in Lapland zal doen.


Dan ben ik in een houten tipi. Er brandt een vuur van grote blokken en dat vuur smeult roodgloeiend. Het is alsof ik vanuit de nok van de tipi naar beneden kijk. Van bovenaf zie ik een man in de tipi rond het vuur lopen, hij draagt donkere, blauwgrijze kledij. Het is alsof hij een jurk aanheeft, over een broek heen.

Ik kan zijn gezicht niet goed zien. Hij is actief met iets bezig, maar dan kijkt hij omhoog. Zijn gezicht komt groot naar mij toe. En nog groter en nog groter. Het herhaalt zich een paar keer. Het lijkt alsof zijn gezicht naar mij uitgezonden wordt. De oude man lacht. Hij heeft zeer gebrekkige tanden. Ik hoor een stem: Als je hem gevonden hebt en hem ziet, ben je in Lapland op de goede plaats aangekomen... dat weet je waarvoor...

De stem herhaalt de informatie een aantal keren.

Ik besef dat ik dan zal weten waarvoor ik naar Lapland diende te reizen.


Dan zit ik opeens als Thea naast de man op een laag, houten bankje. Hij is bezig met huishoudelijke zaken, het voorbereiden van eten of zo. Terwijl ik daar zit, besef ik dat ik cadeau's voor hem dien mee te nemen en vraag me af wat voor cadeau's. Als ik de vraag in mezelf gesteld heb, kom ik mede door een stem die ik hoor tot het volgende besef: een groot pak cafeïne koffie, tabak voor zijn, voor dé, pijp, en mijn groene zijden sjaal. Ik stribbel tegen: die groene sjaal wil ik houden. Waarom dien ik dingen die ik net heb en waar ik gek op ben af te geven?

Dezelfde stem maakt mij duidelijk dat de sjaal met rode, gele en blauwe blokken ook goed is. Iemand (het lijkt Coyote) plaagt me met de opsomming van cadeau's!

De oude man kijkt mij vriendelijk aan, hij praat met mij en legt mij iets uit.

Dan realiseer ik me dat ik mijn drum moet meenemen. Hij dient warm verpakt in het rendierbontje. Gedurende de kerst kan ik daar een tas van maken... maar hij kan ook met het vel in de blauwe tas van papa.


Dan zie ik hoe ik afscheid dien te nemen van de man, als ik hem ontmoet heb. Ik heb papier nodig om te communiceren, want wij, de man en ik, spreken niet dezelfde taal. Ik zie mezelf de zon tekenen en wijzen op het feit dat de zon nu niet te zien is en dan teken ik de zon hoog aan de hemel. Hij vindt het jammer dat ik wegga en moppert wat, maar begrijpt wel dat ik in de zomer terugkom... met de auto en Aad. Hij dreigt met het feit dat hij in de tussentijd dood gaat.


Dan open ik mijn ogen en probeer ik in de gewone wereld op mijn horloge te kijken, maar dat lukt niet want er zit een zwarte waas voor... ik besef dat er iets is end at ik goed moet kijken. Ik sluit mijn ogen opnieuw en kijk en kijk en dan zie ik benden me de voetjes van Roodkapje en links voor me de poten van de Wolf...

Ik besef dat ik daarover wijzer word in het Noorden; dat gaat er gebeuren: ik word wijzer van wolvenkracht. De oude Lap is een Wolf. Ik besef dat het de bedoeling is dat ik gegeten word... en ik besef dat ik een klein sprookjesboek moet meenemen als cadeau. Een sprookjesboek met plaatjes van Roodkapje en de Wolf, zodat hem duidelijk is wat ik weet en dat hij kan zien dat wij hier bekend zijn met gegeten worden door de Wolf.


Roodkapje komt opnieuw in mijn beeld. Ze staat links voor me en kijkt me aan, en dan laat ik mezelf bijten door de / een wolf en dan ben ik ik-Wolf. Ik heb een enorme bek met afgrijselijke tanden en de zever loopt ertussendoor en eraf. Tegenover me staat ook een wolf, maar hij is kleiner en ik-Wolf grom vervaard en dan verschijnt er, tussen ons in, een cirkelvormige doorgang, groen van kleur, een beetje zoals turquoise, maar dan waterig en walmig. Ik besef dat ik in / door die tunnel kan gaan. De doorgang heeft dampige bollige witte randen, een beetje wolkig. Op het moment dat ik erin wil stappen ben ik opeens terug in lokaal 215; de drumtijd is om.

Warrior Iadied

Reageer op dit bericht

Groene Zijden Sjaal


In Mijn Voorbereidende Reis van 19 december 2000 word ik geplaagd: mijn groene zijden sjaal kan als cadeau dienen. Waarschijnlijk geschiedt de plagerij door Coyote, mijn Krachtdier van het Zuiden. Het komt er min of meer op neer dat ik geplaagd word door een deel van mezelf. 

De groene sjaal heb ik nog steeds, die met die blokken heb ik volgens mij ooit iemand geschonken. Ik houd van het dragen van een sjaal. Hoe ik aan de groene sjaal kom, weet ik niet meer. Op de foto is te zien dat de sjaal handbeschilderd is. Er staat een vrij eenvoudig Medicijnwiel op met de Kleuren van de Vier Windrichtingen: geel voor het Oosten, rood voor het Zuiden, zwart voor het Westen en wit voor het Noorden. Ook staan er twee Krachtdieren op: Adelaar in het Oosten en Buffel of Stier in het Westen. O ja, dit zijn twee Krachtdieren van mij.
Hm, met de Kleuren van de Windrichtingen wordt nog weleens gewisseld, soms wordt zelfs de kleur groen voor het Zuiden gebruikt, en vaak wordt Krachtdier Buffel of Stier in het Noorden afgebeeld. 

Op de sjaal staat een spreuk onder het Medicijnwiel: Et liv l harmoni. 
Tsjah is het Deens? Is het Zweeds? Moet die losstaande l geen i zijn? Voor mezelf vertaal ik de zinsnede als: 'Een leven in harmonie.' Hm, en ik pak het op als een opdracht... om met mezelf en alle anderen op deze wereld in harmonie (en voor mij dus in openheid) te leven. Geen geringe opdracht.
Hm, hopelijk is het nu te begrijpen waarom ik destijds zo aan de sjaal gehecht was en nu nog ben.

In 'Het Verhaal van de Steen' is het Medicijnwiel al eerder aan de orde gekomen. Daar waar ik vertel over mijn keuzevak 'Krachtdieren en Medicijnwielen' deel ik reeds mee dat ik, bij het samen met studenten leggen van een Medicijnwiel, de Steen gebruik als centrale steen 'Groot Mysterie'. 
Het leggen van een Medicijnwiel is een dankbaarheids- en helingsceremonie: degenen die participeren verbinden hun kracht(-en) ten behoeve van de heling van allen en al hun relaties.
Warrior Iadied


Penterman, Thea - Warrior (2006). Het Verhaal van de Steen. Utrecht: Uitgeverij Gopher.

Reageer op dit bericht

Medicijnwiel


Het is de Chippewa-indiaan Sun Bear geweest die de oude heilige Steencirkel van zijn volk breder in de belangstelling heeft gezet, en volgens mij is het Desie Brons-Gerritsen van de School voor Sjamanisme die mij met het leggen van het Medicijnwiel heeft laten kennismaken. Van haar zou ook bijgaande tekening kunnen zijn, ik weet het niet zeker, ik heb de tekening al lang in mijn bezit. Misschien heeft Roger Quintens deze tekening gemaakt.


Wat de ceremonie betreft: in totaal worden er  36 stenen gelegd. Zestien in de buitencirkel, zeven in de binnencirkel, op het pad in elke windrichting drie (op de vier paden dus int totaal twaalf) en dan natuurlijk de centrale steen. Elke steen is gewijd aan een Bepaalde Kracht en het neerleggen van de stenen in een Medicijnwiel gebeurt rechtsom. Het is daarbij de bedoeling om op de cirkels en paden te blijven. Terug, tegen de richting in, lopen is uit den boze.

Hm, een pad kun je verderop in de goede richting wel tegen de richting in lopen anders kom je niet buiten het Wiel terecht.


Met de studenten ga ik eerst in een grote kring staan en samen bepalen we de vier windrichtingen. Elke student heeft stenen bij zich die gelegd kunnen worden. De opdracht luidt, als een Kracht je aantrekt, leg daar dan een steen. Draag de steen op aan Groot Mysterie boven je (steen in beide handen boven het hoofd houden), draag de steen op aan Moeder Aarde onder je (steen in beide handen naar de aarde brengen) en dan aan de Kracht van je Hart (steen voor je borst houden) daarna vertel je waarvoor je dankbaar bent (en dat met de specifieke Kracht van die Plek in het Medicijnwiel te maken heeft) aan wie je die Kracht eventueel opdraagt en wat je die persoon of groep (en daarmee ook jezelf) toewenst. Sluit af met 'Mitakuye Oyasin'.


Eerst wordt de Buitencirkel gelegd, te beginnen in het Oosten of Noordoosten. Soms als eerste de vier stenen van de Vier Windrichtingen! Vervolgens de Binnencirkel, bestaande uit de stenen met de namen: Moeder Aarde, Vader Zon, Grootmoeder Maan, Aarde (Schildpad), Water (Kikker), Vuur (Donderdvogel) en Lucht (Vlinder). De stenen worden in de genoemde volgorde gelegd en de studenten lopen erbij over de nog niet belegde paden. 

Daarna leggen we de Paden te beginnen in het Oosten met de steen Helderheid, dan Wijsheid, dan Inzicht, enzovoort naar het Pad in het Zuiden: Vertrouwen, Groei, Liefde. Als laatste leg ik de steen in het Midden waaraan meerdere namen worden toegekend: Creator, Schepper, Great Spirit of bijvoorbeeld Groot Mysterie.


Als het Medicijnwiel gelegd is, lopen we met zijn allen rond het Wiel om het te laten draaien en om de Krachten weg te sturen en bij de gewenste persoon en groep te laten aankomen. Dit draaien levert vaak bijzondere ervaringen op.

Oh ja, 'Mitakuye Oyasin' is een groet en betekent zoveel als 'Al mijn Relaties'. Met 'Mitakuye Oyasin' wordt de band onderkend die er is tussen alle wezens op aarde.

Warrior Iadied


Penterman, Thea - Warrior (2006). Het Verhaal van de Steen. Utrecht: Uitgeverij Gopher.

Sun Bear & Wabun (1983). Het medicijnwiel - Aarde-Astrologie. Den Haag: Mirananda uitgevers.

Wilson, Roy I. (1995). Indiaanse medicijnwielen - Oude rituelen voor een nieuwe tijd. Den Haag: Mirananda uitgevers.

Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Retourticket naar Gällivare


'Ga ik wel? Ga ik niet?'
Bevangen door twijfel mail ik naar Maria. Nog steeds blijk ik welkom in deze vakantie. Ik vraag me af of het gaan naar het Noorden te rijmen is met de verbouwing van ons huis. Ik héb Aad beloofd om te helpen met het verven van de zolder en het voelt tevens vreemd aan om goed een jaar getrouwd alleen op stap te gaan, maar ja, ik wil dolgraag gaan. We overleggen over de kwestie en Aad's besluit staat vast: "Ik ga niet mee, ik ga verven, maar als jij wel wilt gaan, prima."
'Yes, ik ben de juiste man getrouwd! Niks geen toestanden; ik kan rustig mijn eigen gang gaan.'
In het centrum van Nijmegen zoek ik me rot naar een boek waarin enkel het sprookje van 'Roodkapje en de Wolf' staat. Niet te vinden. Uiteindelijk besluit ik een oud en beduimeld exemplaar, dat thuis tussen een stapel oude kinderboeken ligt, mee te nemen. Het is een vierkant boekje, uitgevoerd in dikke, kartonnen bladzijden, met kleurige plaatjes en nauwelijks tekst. Toen mijn zoon een peuter was, bekeek ik het boekje vaak met hem.
Daags na Kerst probeer ik een plaats te reserveren in een vliegtuig dat naar Gällivare, boven de poolcirkel, gaat. Aan die telefoon wordt het waanzinnige bedrag van bijna drieduizend gulden gevraagd. Ik zucht diep, ik lijk wel gek om zoveel geld uit te geven voor een onduidelijke droom. Ik bezweer mezelf dat ik het hele sjamanisme zal laten voor wat het is als het niks word. Het is dat ik het geld met werken zelf verdiend heb, anders...
Als ik de volgende ochtend op Schiphol aan de balie sta, verwondert de medewerkster zich over het vliegticket dat klaarligt: 'Wat heeft u een duur ticket, het klopt niet!'
Ze gaat aan het werk met de basisgegevens en berekent uiteindelijk een ticket van nog geen achttienhonderd gulden. Het lijkt een beproeving: 'Hoeveel heb je ervoor over, Thea? Veel? Dan mag het minder zijn.'
De verrassende prijsverlaging zorgt ervoor dat de sterren goed lijken te staan... op naar Lapland.
Warrior Iadied




Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - In het Land van de Saami


In Gällivare heten de ouders van Maria mij hartelijk welkom. Siv heeft smakelijk gekookt en wat later zitten we, omgeven door een groot aantal schattige Kerstmannetjes (beeldjes!), in de woonkamer bij elkaar. Siv en Åke werken bij de Zweedse Post. Grappig, ik zoek een boodschap, zijn zijn hele dagen met boodschappen in de weer. 
Tot mijn schrik verneem ik dat in de week voor Kerst grootmoeder van vaders kant is overleden. Logisch dat het gezin behoorlijk aangeslagen is. Omdat familie uit het Zuiden overkomt en ze het overlijden in eigen kring willen herdenken, hebben ze voor mij een kamer gereserveerd in een barak voor seizoensarbeiders, bij een bedrijf dat kolossale sneeuwschuivers produceert. Siv vertelt dat de familie pas over enkele dagen komt en tot dat moment ben ik van harte welkom. Ik kan het bijzonder waarderen dat zij zich, in deze omstandigheden, om mij bekommeren. Dat ze mij überhaupt hebben laten komen!
Buiten is het donker en koud. De zon verschijnt niet meer boven de horizon en voer de hele omgeving hangt een blauwe gloed. Het vriest meer dan 35˚ Celsius, de sneeuw ligt metershoog en de bewoners van Gällivare zitten verschanst in hun goed verwarmde huizen.
Siv's ouders bezitten inderdaad een rendierboerderij, maar Siv geeft toe niet veel ervaring te hebben met of kennis van het leven van de oude Saami. Een van de volgende dagen neemt het echtpaar mij mee naar het schitterende Saami-museum in Jokkmokk. De tentoonstelling is interessant, maar brengt niet wat ik zoek.
Spontaan gaat Siv in de bibliotheek van Gällivare voor mij op zoek naar informatie. Ze komt thuis met het boek 'The End of Drum-Time', geschreven door Håkon Rudving. Vol overgave stort ik me erin, onderwijl gnuivend vaststellend dat de schrijver het helemaal mis heeft: 'Niks geen eind van het drumtijdperk!'
Alert op signalen die me verder brengen op mijn zoektocht wandel ik vol vertrouwen heen en weer tussen mijn kamer in de barak, het centrum van Gällivare en het ouderlijk huis van Maria. Tussen de bedrijven door lees ik Rydving's boek of borduur ik aan een tafelloper met Kerstmannen. Volgens Siv is wandelen gevaarlijk: "Als je valt, bevries je gemakkelijk!"
Ik haal mijn schouders op: 'Zou het echt zo gevaarlijk zijn?'
Toch bel ik 's avonds een taxi.

Warrior Iadied

Ad ingescande foto van eind december 2000: De seizoensarbeidersbarak in Gällivare.
Reageer op dit bericht

The End of Drum-Time


Tijdens mijn zoektocht in het Hoge Noorden lees ik in de vrije uurtjes het boek 'The End of Drum-Time' van Håkon Rydving. 
Het boek gaat over de religieuze veranderingen bij de Lule Saami tussen 1670 en 1740. In het boek wordt het overgangsproces van het inheemse sjamanistische geloof naar het Lutheraanse Christendom beschreven. 
Pressie en verzet zijn belangrijke thema's in het boek. 
Tja, Lapland is een groot land, was schaars bevolkt, de Saami waren ongeletterd en er bestond geen centraal geleid religieus instituut. Het inheemse geloof was in tijd en plaats dus niet uniform en statisch! 

Om het Christendom ingang te laten vinden, werden oudste jongens, zo nodig met geweld, in kostscholen geplaatst zodat de familiecultuur minder gemakkelijk aan hen kon worden doorgegeven.
Divinatiedrums werden vernietigd en offerplaatsen ontheiligd. Vanaf de preekstoel werd er gedreigd en vernederd. In rechtszalen werden boetes geheven bij het in bezit hebben van een drum of bij onvoldoende kerkbezoek. Als de beoogde overtreder armoedig was, kon deze rekenen op een portie zweepslagen. 

O, over die vernederingen. Missionaris Pehr Högström wist het in het midden van de achttiende eeuw mooi tegen de Saami te zeggen: "Would you like to be the only ones among your people and among all the peoples on the whole earth, who want to worship stones and trees, and by doing so make yourselves a curse before God, and a laughingstock of everybody?"
Vertaling van mijn hand: "Willen jullie, als de enigen van je volk en binnen alle volkeren van de hele wereld, diegenen zijn die stenen en bomen vereren, en daardoor jezelf als een vloek voor God's aanschijn presenteren, en bespottelijke personen voor alle anderen zijn?"

Tja, doordat de Saami er een nomadische leefwijze op na hielden, waren ze moeilijk te controleren. Het opgeven van een leefwijze, die eeuwenlang van ouderen op jongeren was overgedragen, bleek niet eenvoudig; de ouderen hadden het goed gedaan, waarom nu anders?
Daarnaast speelde de praktijk van de droom-visioenen waarin overledenen verschenen een belangrijke rol. De Saami hadden geen overdreven hang naar 'de andere kant'; ze leefden prima in de gewone wereld, maar ze zagen 'de andere kant' en de gewone wereld niet als gescheiden maar beschouwden het geheel als een familie-eenheid en de overledenen, die onder het aardoppervlak verbleven, konden, zogezegd als Spirits, invloed op Aarde uitoefenen: ze konden ziekte en ellende brengen, maar ook rendieren en kinderen bewaken en in dromen verschijnen.

Saami raadpleegden de overledenen bijvoorbeeld bij de naamgeving van een kind, en kinderen kregen vaak de naam van succesvolle voorouders. Bijvoorbeeld van een uitmuntende rendierhoeder, visser of jager, of van de vrouw die gemakkelijk kinderen kreeg. Met de naam kon hun succes een kenmerk van de identiteit van het kind zijn.

Naamhantering blijkt trouwens een verhaal apart. Saami konden van naam wisselen en daarmee een nieuwe persoonlijke identiteit creëren. Ging het niet goed met een kind, dan kon het zijn dat het een verkeerde naam had en dus kreeg het kind een nieuwe beter passende naam. Niet dat dit schering en inslag was, maar toch het gebeurde.
Aangezien de Saami bij de kolonisatie van het gebied een Lapse en een Scandinavische naam kregen, konden ze wat ze als Saami deden afschermen van wat ze 'in de Scandinavische wereld' en daarmee in die van de christlijke religie deden. De dubbele identiteit was een middel in het verzet.

Maar de onderdrukking, pressie en voortgaande civilisatie zorgden ervoor dat de Saami christenen werden. 
Al met al konden na 1700 de drums niet meer gehanteerd worden. 
Warrior Iadied


Rydving Håkan (1993) 1995, The End of Drum-Time. Religious Change among the Lule Saami, 1670s-1740s. Acta Universitatis Upsaliensis. Historia Religionum 12. Uppsala (Citaat van Högström, pg.90).
Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Spik en Spiik


"Kent u iemand die bekend is met inheemse gebruiken?"
De taxichauffeur noemt de naam 'Laïla'. Haar achternaam kent hij niet: 'Hmm, weinig houvast, maar in elk geval heb ik een spoor om na te trekken.'
Na Nieuwjaar is Maria's familie in de weer met het organiseren van de begrafenis van grootmoeder. Ik ga mijn eigen gang. Het toeristenbureau van Gällivare, dat tussen Kerst en Nieuwjaar gesloten was, heeft de deuren geopend. In de belendende, kleine museumwinkel koop ik allereerst een blauwwollen deken vol Saami-symbolen. Zeer tevreden met de aankoop ga ik daarna naar de toeristenbalie om de medewerksters te vertellen dat ik geïnteresseerd ben in inheemse gebruiken.
Ze knikken instemmend en beginnen op te sommen wat er allemaal in de aanbieding is: ik kan met hondensleden mee, een rendierboerderij bezoeken en er is ook een mogelijkheid om specifiek Laps te eten.
"Nee," zeg ik, "dat is niet de bedoeling; kennen jullie een zekere Laïla?"
Na een heleboel overleg en het nodige gezoek in allerlei papieren krijg ik een achternaam (Spik) en een telefoonnummer.
'Yes!'
Terug in de woonbarak zet ik een diepvriesmaaltje in de magnetron en tegen zessen bel ik Laïla. Ze is verrast, want nog geen vijf minuten terug van een reis naar Italië, waar ze de inheemse bevolking vertegenwoordigde op een congres van de Verenigde Naties. Volgens haar is het geen toeval dat ik haar opbel: "Het zal de bedoeling zijn dat wij elkaar spreken."
Ze blijkt tientallen kilometers van Gällivare af te wonen, maar zegt me toe me de volgende middag bij het toeristenbureau op te halen. Aan het eind van het telefoongesprek, net voordat ze de telefoonhaak neerlegt, vertelt ze dat vanavond de eerste van drie films (drie avonden op een rij) over de Saami op tv te zien is.
"Drie films!. Drie avonden op een rij! Fantastisch!"
En zo zit ik op 2 januari 2001 in mijn eentje in de woonkamer van de barak te genieten van een in het Zweeds of Saami gesproken film vol grandioze, oude opnamen uit het leven van de inheemse bevolking. En dan... in een korte opname, daar... dáár is het gezicht! Het gezicht van de Saami-man uit mijn reis is in beeld! Mijn hart barst bijna uit mijn borstkas en de adrenaline stampt door mijn aderen... rechtsboven op het scherm staat de naam van de man: Peter Spiik.
Warrior Iadied


Ad ingescande foto van eind december 2000: In de hoes mijn drum in 'mijn' kamertje in de seizoensarbeidersbarak in Gällivare. 
Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Rendieren voeren


De volgende middag stap ik bij Laïla in de auto. Het blauwwitte landschap met de besneeuwde sparren is betoverend. Hier en daar hangen roodwitte linten aan de kant van de weg. Laïla vertelt dat het waarschuwingslinten zijn: "Dat zijn de plekken waar rendieren plegen over te steken."

Haar echtgenoot en dochter zijn thuis en verwelkomen mij eveneens hartelijk. Mijn ogen kleven aan de schat originele Saami-voorwerpen die hun huis herbergt. Laïla en haar man koken een uitgebreid Laps maal en het rendiervlees smaakt me uitstekend. 

Dan is het tijd om de sneeuw in te gaan om de rendieren te voeren. Achter het huis loopt een groep dieren op een groot, omheind terrein. Er zijn jonge rendieren bij die hun moeder hebben verloren op de trektocht naar het Noorden en bijzondere mannetjes, die uitverkoren zijn getemd te worden zodat ze de rendierkudde kunnen leiden. Gezamenlijk heeft Laïla's familiegroep een groot aantal dieren, die vrij in de bossen rondlopen. In het blauwe schijnsel van het winterlicht van de poolnacht hoor ik het geknik van de knieën van de rendieren en leg ik stro op de besneeuwde hardbevroren grond. Sprookjesachtig worden de beelden uit mijn voorbereidende reis bewaarheid. 

Warrior Iadied


Ad ingescande foto van 2 januari 2001: Rendieren voeren bij Laïla Spik in Lapland. Met de rode jas: de echtgenoot van Laïla.

Reageer op dit bericht

Meer van WEDERWAARDIGHEDEN

↑ Terug naar de berichten