Naar de inhoud

WEDERWAARDIGHEDEN

Voor mij, om gelukkig te zijn, en voor geïnteresseerden!
akke.beakke.be

Archief

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Gesprek met Laïla


Opgefrist door het buiten zijn, praten Laïla en ik vervolgens in de romantisch-gezellige woornkamer over de praktijk van het drummen. Ik laat haar mijn achtkantige drum zien en bewonder die van haar. Deze drum heeft een ovale vorm en een schitterend uitgesneden bolle achterkant gemaakt van een berkenboomknoest. Laïla slaat tamelijk voorzichtig op haar kwetsbaar uitziende drum en deze laat een vrij hoog, tamelijk iel, geluid horen. Als ik op mijn drum sla, resoneert zijn bas aandachttrekkend door het woonvertrek.

Pratend over sjamanistische gebruiken vertel ik Laïla over het smudgen, dat wil zeggen het reinigen van de menselijke aura met rook van smeulende salie. Na zo een tijd met elkaar gesproken te hebben, heb ik het idee dat de tijd gekomen is en vraag ik haar nieuwsgierig of zij een Saami-man kent die veel van drummen weet. Laïla noemt de naam van een man die nog enkele honderden kilometers naar het Noorden woont.

"Nee," zeg ik, "ken je de man uit de film van gisteravond? Zijn naam is Peter Spiik!?"

"Ach," zegt Laïla, "de oude Petter... natuurlijk... die is bijna familie."

Ik vertel haar dat ik juist hém graag zou ontmoeten, dat ik volgens mij daarvoor naar Lapland ben gekomen. Laïla aarzelt even, want de oude Petter is in de tachtig, maar dan belt ze hem en het is goed.

"Morgen kun je hem in zijn woonplaats bezoeken!"

De energie in mijn lijf stijgt tot gigantische hoogten. Het liefst ging ik meteen terug naar mijn pension. Niet aan de orde! Eerst bekijken we gezamenlijk de tweede Saami-film. Op mijn verzoek rijden Laïla en haar dochter mij daarna met de auto terug naar mijn barak in Gällivare.

Slapen doe ik die nacht bijna niet. Ik heb veel te veel energie en ben angstig om, zonder wekker, de bus te missen, terwijl die heel vroeg vertrekt en ik nog helemaal naar het busstation moet lopen. Opgewonden lig ik in bed te woelen: 'Morgen! Morgen zal ik weten waarvoor ik deze reis naar Lapland heb ondernomen.

Warrior Iadied


Ad foto: smudgeschelp met aangestoken salie.

Reageer op dit bericht

Smudgen


Smudgen is een eenvoudig reinigingsritueel. 
Ik gebruik een abaloneschelp, ook wel zeeoor genoemd. Ik weet eigenlijk niet of deze schelp tegenwoordig beschermd is of dat er wel in gehandeld mag worden. In de jaren negentig toen ik de schelp aanschafte, was zij niet beschermd.

In de schelp brand ik witte salie of wierook of smudgekruiden. Meestal gewoon witte salie (Salvia apiana). De salie (Salie officinalis) die in Nederlandse tuinen te vinden is, is niet geschikt om te smudgen. Met de rook die van de brandende salie komt, kan bijvoorbeeld een ruimte gereinigd of gezuiverd worden.

Voordat ik ga drummen, smudge ik de mensen die willen reizen of ze smudgen elkaar. Meestal gebruik ik een adelaarsveer waarmee ik de rook van onderaf naar de mensen toewaaier.  Ik begin normaal aan de voorkant bij het hoofd en ga van boven naar beneden en van de vingertoppen naar de schouders. Daarna de achterkant idem.

De rook reinigt het aura, en negatieve vibraties of invloeden worden uitgebannen, tenminste dat is het idee achter het smudge-ritueel. Min of meer zoals je voor een feest douchet of in bad gaat. Het ritueel heeft een positieve, versterkende, invloed op de verbinding met de natuur en de Goede Spirits.
Warrior Iadied
Reageer op dit bericht

Activiteiten van Laïla Spik


Als ik 3 januari 2001 bij Laïla Spik ben, vertelt ze mij over haar activiteiten met betrekking tot het uitdragen van de Saami cultuur. 
Als gids begeleidt ze tochten in Lapland. Daarnaast kunnen mensen via haar kennis maken met de Ziel van de Natuur. Met groepen kookt ze Lapse maaltijden, en het is in elk seizoen van het jaar, de Saami kennen acht seizoenen, mogelijk het normale Saami-leven mee te maken. Bovendien geeft ze lezingen over alternatieve Lapse medicijnen.
De woorden op bijgaande foto zijn van haar vader Jovva Spik.
Warrior Iadied

Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Naar Jokkmokk


Tegen de ochtend sluimer ik in, maar gelukkig... precies op tijd knappen alle waterleidingen met een enorme knal. Het lijkt erop dat de spirits over mij waken. Snel kleed ik me aan, stop de cadeaus in een tas, neem de drum onder mijn arm en wandel naar het busstation van Gällivare. 

De buschauffeur rijdt héél voorzichtig. De bus heeft vele tientallen kilometers naar het Zuiden te gaan en het is glad op de weg. Verkeer is er nauwelijks. Als we al met al vijf voertuigen tegenkomen, is het veel. Het sneeuwlandschap glijdt voorbij en de passagiers praten en gebaren. Hun stemmen worden luider als we langs roodwitte linten rijden. Blijkbaar praten ze over de overstekende rendieren en de risico's voor dieren en verkeer. Inderdaad, redenen genoeg om rustig te rijden. De adrenaline zit nog rijkelijk in mijn bloed en vrolijk en vol goede moed neem ik alles in me op.

Eenmaal in Jokkmokk, Peter's woonplaats, aangekomen, wandel ik door de hoofdstraat van het stadje richting zijn huis. De zachtgeel geverfde, houten kerk met haar kleine ruitjes in wit houtwerk ziet er betoverend uit: net suikerwerk. In stil protest fotografeer ik mijn drum naast de toegangspoort op het pad naar de kerk. Niet dat ik iets tegen religies of kerken heb, welnee, ik doe van harte mee. Ik geloof in God en de manier waarop hij gedankt of geprezen wordt, maakt mij niets uit. Maar ondertussen vind het absoluut niet te betreuren dat, ondanks de inspanningen van religieuze instituten en de handelwijze van enkele fanatieke adepten, het drummen niet is uitgebannen. Van mij mag het drummen een eigen plek binnen de verschillende religies krijgen.

Warrior Iadied


Ad ingescande foto van 3 januari 2001: Mijn drum bij de poort van de kerk in Jokkmokk.
Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Peter Spiik


Als ik bij zijn blokhut van oude, dikke, donkerbruine boomstammen aankom, is Peter Spiik met een sneeuwschuiver in de weer. Intuïtief vang ik op dat het de bedoeling is dat ik hem help, maar ik ben te vermoeid. Jammer dan, de bijna geheel doorwaakte nacht en het hoge adrenalineniveau in mijn aderen breken me op: ik ben moe, heb het koud en heb dorst! Zoals ik in mijn reis voorzien had, verstaan we elkaar niet (Peter spreekt Laps en Zweeds, en ik West-Europese talen), maar gelukkig brengt een vrouwelijke postbode uitkomst.
En zo zit ik even later in Peter's goed verwarmde keuken annex woonkamer. Hij is onmiddellijk in de weer met het zetten van koffie. Tegenstribbelend accepteert hij het pak snelfiltermaling dat ik heb meegebracht. Het boekje van Roodkapje en de Wolf daarentegen is duidelijk een schot in de roos: hij drukt het sprookjesboek tegen zijn hart en legt het met een eerbiedig gebaar op een tafel aan de wand.
Ik bestudeer de eenvoudige tafel. Ze is tamelijk lang en smal, maar wat is ermee? Er hangt een zuivere sfeer omheen en het witte kleed dat er overheen ligt, doet haar een altaar gelijken. Twee kandelaars en een schaal met een mok benadrukken dit gegeven. Aan het eind bij de haldeur liggen wat brieven en een zaklantaarn. Midden boven de tafel hangt een zeefdruk aan de wand. Het is een afbeelding van een Saami-herder die met zijn rendier en hond de stilte van het witte winterlandschap intrekt.
Ik glimlach: 'In je eentje de koude natuur intrekken; een goede manier om het donker van de andere werelden in te gaan.'
Naast de haldeur hangt een poster met een sneeuwhoen erop: 'Stoppa Rovjakten.'
'Geweldig, de oude Peter is een natuurbeschermer.'
Dan zie ik hoe hij een enorm zakmes opentrekt. Wat verschrikt wacht ik af... om te zien hoe hij flinters van een reep rendiervlees snijdt. Hij gebaart dat ik de vleessnippers in mijn koffie moet doen. Verbaasd gehoorzaam ik om te zien hoe het weinige vet onmiddellijke smelt. Het smaakt uitstekend, eigenlijk is het gerookte en gedroogde vlees direct gaar!
Vertrouwd zitten we bij elkaar. Het is net of hij mijn vader is. Al tekenend op een krant vertel ik uit Nederland te komen en we maken elkaar duidelijk wanneer we geboren zijn: hij in 1919, ik in 1954. Dan weet ik niet zo goed meer wat te doen. Ik teken een kota: de tipi van de Saami. Tja, daar zou ik voor hem willen drummen, maar we zitten niet in een kota: Wat nu? Waar zit ik hier eigenlijk voor?'
Ik pak mijn drum en laat hem het drumgeluid horen. Peter houdt mijn drum bij zijn oor, slaat hem aan en luistert. Waarnaar? Ik weet het niet. De manier waarop hij de drum schuin boven zijn hoofd houdt, zorgt ervoor dat hij goed kan horen wat voor soort geluidsspiralen de drum weet te produceren. Stilletjes hoop ik dat hij mij een drum zal laten zien, maar daarmee bereid ik mezelf een desillusie.
As duidelijk is dat we beiden niet meer weten wat verder te doen, besluit de oude Peter Spiik dat het welletjes is: hij escorteert mij resoluut naar het plaatselijk museum. Ik kan weinig invloed uitoefenen op het gebeuren en zing, op weg ernaar toe, een beetje treurig, Nederlandse liedjes voor hem.
Warrior Iadied


Op de foto van 3 januari 2001: Peter Spiik in zijn keuken / woonkamer in Jokkmokk. Op de tafel het boekje van Roodkapje en de Wolf.
Reageer op dit bericht

Thea en Peter - Contact met Tekeningen 1


Terwijl ik in WEDERWAARDIGHEDEN schrijf, check ik foto-albums, reisverhalen, gewone reisaantekeningen, mijn boek 'Het Verhaal van de Steen' en kom ik verrassende bewaarde souveniertjes tegen. Heel wat leeswerk!

Omdat de gebeurtenissen in 'Het Verhaal van de Steen' zich gewoon in de gewone wereld hebben afgespeeld, vind ik het leuk om WEDERWAARDIGHEDEN met veel foto's te verluchten. Hm, best een taak; soms denk ik: 'Nou is het wel genoeg, ga maar even pauzeren met WEDERWAARDIGHEDEN...'


Zo kom ik zaken tegen waarvan mijn mond openvalt. Deze kwesties meld ik in glossen. Deze tekst 'Thea en Peter - Contact met Tekeningen 1' is een glos bij 'HET VERHAAL VAN DE STEEN - Peter Spiik'. Ik schrijf deze tekst op 7 februari 2013, maar plaats hem op het web terug in de tijd, dat kan namelijk. 

Dit betekent even zoeken... hoe en waar? Het is wel de bedoeling dat het een logisch geheel blijft en ik heb nog niet helemaal door wanneer op een bepaalde datum een tekst boven of onder een reeds bestaande tekst geplaatst wordt. Goed, het hoeft niet per se eenvoudig te zijn! 

Na wat schuiven lijkt 'Thea en Peter - Contact met Tekeneningen 1 op plaatsingsdatum 3 februari 2013 op zijn plek te vallen.


Hm, in het boek 'Het Verhaal van de Steen' vertel ik dat ik tekenend op een krant oude Peter duidelijk maak dat ik uit Nederland ben gekomen. Ik weet ook zeker dat ik op een krant getekend heb, maar... blijkbaar heb ik ook getekend op een pagina uit mijn blocnote. Tenminste die pagina tref ik (6 februari 2013) aan tussen mijn gewone reisaantekeningen van mijn reis naar Lapland. Ik heb er twee foto's van gemaakt: een foto van de voorkant en een foto van de achterkant van die pagina.


Destijds op 3 januari 2001 ging mijn gesprek met de oude Peter met veel gebaren gepaard! Op de voorkant van de pagina staat verbeeld dat ik in Holland (Nederland) drumde en dat ik met het vliegtuig naar Gällivaare vloog.

De vraagtekens staan voor het gegeven dat ik niet wist wat ik daar in Gällivaare, beter gezegd in Lapland, precies te zoeken had. 

Vanuit de vraagtekens kom ik op deze pagina bij Laïla Spik en van haar bij Peter Spiik.

Hm, alles is met een zwarte pen geschreven en getekend, behalve de naam van 'Peter Spiik'; die is met blauwe inkt geschreven. Ik denk dat ik de naam van Peter Spiik later heb toegevoegd. Weet ik wel zeker.


Centraal op de voorkant van de pagina heb ik blijkbaar een Lapse drum getekend. Beslist om oude Peter duidelijk te maken dat mijn bezoek aan hem met drummen en reizen verbonden was. 

Grappig dat ik op het drumvel de Drie Werelden zo duidelijk heb aangegeven. Ergens, ik denk in het museum Ájtte, had ik al, voor twee Zweedse Kronen, een A-4tje gekocht met afbeeldingen die op drums getekend werden en dus kende ik de indeling van de drum (ook uit het boek 'The End of Drum-Time') en de verschillende mogelijke afbeeldingen. Hm, en min of meer de betekenis van deze laatsten.


Beer, die erop staat, is in elk geval mijn Krachtdier uit het Westen. O, en Rendier is ook Een van mijn Krachtdieren. Centraal staat een soort Wervelwind. Deze Wind verwijst naar de Reistunnel: een Soort Snelweg om Andere Werelden te bereiken.

Onderaan de pagina staat een kota waarin een man en een vrouw bij een vuur zitten. Ik weet nog dat ik die tekende in het kader van mijn vrij wanhopige wens om met de oude Peter in een kota te zitten en dan te drummen. Ik dacht toen dat me dan, al drummend in die kota, mogelijk duidelijk zou worden waarom ik naar Lapland 'moest' reizen.

Tja, het lijkt me niet dat ik mijn gewone reisaantekeningen dien over te typen. Blijkbaar heb ik me daar in Lapland redelijk druk gemaakt over alcoholisme en de relatie tussen mannen en vrouwen. Ik schreef er een verhaaltje over het met alcohol testen van de geschiktheid van een man als echtgenoot. Ook heb ik, gezien mijn aantekeningen, behoorlijk gestudeerd op de Kwintessens van Krachtdieren als Dolfijnen, Adelaar en Wolf. Deze studie is vrij logisch want ik wilde Hun Kwaliteiten absoluut inzetten om de Zoektocht in Lapland tot een goed einde te brengen.

Warrior Iadied


Penterman, Thea - Warrior (2006). Het Verhaal van de Steen. Utrecht: Uitgeverij Gopher.

Rydving Håkan (1993) 1995, The End of Drum-Time. Religious Change among the Lule Saami, 1670s-1740s. Acta Universitatis Upsaliensis. Historia Religionum 12. Uppsala.

Reageer op dit bericht

Thea en Peter - Contact met Tekeningen 2


En nu de achterkant van de pagina met aantekeningen. 
Wat staat erop?
THEA met daarnaast een oor: Thea hoorde dat ze naar Jokkmokk moest gaan! Hm, het lijkt een acht, het eeuwigheidsteken, maar het is echt een oor.

Het ovaal met 2001 betreft blijkbaar het jaar waarin we daar leven. 2000 en JUL betreft blijkbaar het feit dat ik na Kerst 2000 naar Lapland vloog. THEA en 1954 is duidelijk: 1954 is het jaar waarin ik geboren ben. Het gebouw met SKOLA THEA en VUCHSNE moest duidelijk maken dat ik op een school voor volwassenen werkte. Ha, en NOAID BJÖRNE moest de oude Peter duidelijk maken dat hij met een Sjamaan met de Kracht van Beer te maken had.

Oh, het is toch vreselijk. Het is dat ik daar op de een of andere manier absoluut zeker wist dat oude Peter bekend was met reizen en Krachtdieren, maar toch, je zal er zitten en zo'n oude man confronteren met dit soort zaken. Hm, zoals je kunt zien en lezen, had ik ondertussen al enkele woordjes Zweeds geleerd.

Bovenaan rechts staat 1920... dat is een soort gok... dat de oude Peter toen geboren zou zijn. Iets lager staat BORNE PETER en van mijn hand 1910 en > 1920. Duidelijk: ik zocht het geboortejaar van oude Peter. Het allermooiste is 1919 in het beverige handschrift van oude Peter zelf. Als ik naar deze cijfertjes kijk dan schiet ik helemaal vol; zóóóóóóóó mooi...
Warrior Iadied
Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Oude Peter...


Een medewerkster van het museum toont zich bereid enkele momenten als tolk op te treden. Het is duidelijk dat ze ontzag koestert voor de vriendelijke man. Waarom? Oude Peter klaagt wat tegen haar: hij had iemand anders verwacht... hij kent mij helemaal niet!
Ik antwoord dat het niet erg is en dat hij me kent als ik van de zomer terugkom met mijn echtgenoot... dan ben ik een bekende. 
Mijn antwoord verrast hem; hij schokschoudert en doet zijn best zijn lachen in te houden. In zijn ogen zie ik ondeugend vonkende sterretjes verschijnen. Hij werpt een beetje zielig tegen dat zijn gezondheid niet zo best is en de zomer nog ver weg. Ik haal mijn schouders op, volgens mij leeft hij dan nog. De conversatie eindigt en er zit niks anders op dan afscheid van hem te nemen.
Dus loop ik maar weer mee naar buiten. Als ik voor de buitendeur sta, schuift een lading sneeuw van het dak af: recht in mijn nek en jas. Oude Peter giechelt. Wat een verrassend geluid; hoog als van een kind!
'Ja hoor, het is beslist illustratief voor oude Peter! Ergens is mijn bezoek een koude douche. Nu heb ik hem ontmoet, de man uit mijn reis, maar ik weet niet waartoe.'
Als hij wegloopt, kijk ik hem na: een klein breed mannetje met kromme benen. Gelukkig draagt hij een dikke, warme jas. Mijn hart bloedt; doet pijn van liefde en machteloosheid. Toch wanhoop ik niet echt dat ik nog niet weet waarom ik hem moest ontmoeten; het inzicht hoeft tenslotte niet als de bliksem in te slaan.
Warrior Iadied


Ad foto van 3 januari 2001: Peter Spiik bij een kota in de buitentuin van Ájtte, het Saami-museum, in Jokkmokk.
Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Regels en ...


Tja, daar sta ik dan. Vorige week was ik hier al met Siv en Åke. Voor de tweede keer binnen een week in hetzelfde museum! Eigenlijk is mijn toegangskaartje ongeldig, want het geeft enkel toegang voor het jaar waarin je het kaartje koopt. De medewerksters weten het, want na de jaarwisseling verkopen ze allemaal nieuwe kaartjes. Ze staan me wat onwennig aan te kijken, alsof ze denken: 'Moeten we die wat vreemde dame die helemaal uit Nederland komt nu voor de tweede keer entree laten betalen, terwijl een kaartje normaal... eigenlijk wel!'

Ze zeggen niets.

Ik voel aan wat hen bezighoudt, maar hou mijn kaken stijf op elkaar: 'Sommige regels!'

Ik loop de zalen in: 'Zou er toch iets in het museum zijn?'

Het is zinloos. De eerste keer heb ik het museum minutieus bezichtigd en niets gevonden: 'Waar en hoe zou ik moeten zoeken?'

Onwennig sta ik rond te kijken. Ik kan mijn draai niet vinden en bemerk opeens honger te hebben. Vrijwel direct schiet ik het museum uit: op naar de pizzeria in de hoofdstraat. Net als met Siv en Åke smaakt de pizza uitstekend en met goedgevulde maag wandel ik een uurtje later naar het bussstation van Jokkmokk: Mijn logeerverblijf en de derde Saami-film lokken.

Warrior Iadied


Ad foto: Wie wat bewaart, heeft wat. Een foto van het entreebiljet dat ik kocht toen ik met Siv en Åke op 30 december 2000 naar het Saami-museum Ájtte ging en waarmee ik op 3 januari 2001 toch het museum binnen ging. Op de achterkant van het kota-fotokaartje staat een jaarkalender van 2001.
Reageer op dit bericht

HET VERHAAL VAN DE STEEN - Eye-opener


Het is harder gaan sneeuwen. De sneeuwvlokken komen in schuine stralen neer op de voorruit van de bus en de hele omgeving is in een blauwgrijze mist gehuld. Doezelig moe en ietwat onrustig zit ik op mijn bankje: 'Waarom weet ik nog niet waarom ik Peter Spiik moest ontmoeten?'
Tegelijkertijd ervaar ik een diep vertrouwen: 'Het zal zich uitwijzen.'
De lichamelijke krachteloosheid, de tuimelende sneeuwvlokken en het verterende voedsel brengen me in een vorm van trance: 'Peter Spiik... de oude Petter, zei Laïla... Petter!!! Dat lijkt op Petterwitsj!!!'
Wijd sper ik mijn ogen open, totaal wakker: 'Petterwitsj, de naam van mijn Gids in de bovenwereld!!! Zou... zou 'witsj' iets in het Laps betekenen???'
Geestdriftig opgewekt neem ik me voor om het Laïla te vragen: ' Na de film wil ik haar toch al bellen om te praten over mijn bezoek aan Peter.'
Warrior Iadied
Reageer op dit bericht

Meer van WEDERWAARDIGHEDEN

↑ Terug naar de berichten