Gelaat-verzorging.

De komkommer . (Cucumis sativus).
In een afzonderlijk hoofdstukje bekijken we de geneeskrachtige eigenschappen van planten en vruchten .De komkommer is er ene van en is een veredeling van de augurk. De komkommer is een eenjarige klimplant met reusachtige bladeren. Aan een stam kunnen tientallen vruchten groeien. De komkommer behoort tot de familie van de vruchtgroenten. Het is een vrucht die in Nederland en België vooral rauw als salade wordt gegeten. Ze behoort  tot hetzelfde geslacht als de meloen (Cucumis melo) en dezelfde familie als de courgette (Cucurbita pepo) . Dit zijn warmte-minnende planten en ze groeien bij ons het beste onder glas . Het fruit kan tot 60 centimeters lang worden en 10 centimeters in diameter , alhoewel de vruchten meestal kleiner van afmetingen zijn .  Komkommers mag men niet bewaren bij een te lage temperatuur. In groentenwinkels worden ze , eventueel gewikkeld in krimpfolie , meestal bewaard in een koele ruimte bij 10-12°C. Komkommer is de ideale groente , rijk is aan vitamines en mineralen ,als u aan het vermageren bent. Komkommer is een gezond alternatief voor snacks en snoep, als gezond  tussendoortje. Men kan van de komkommer  dikke schijfjes  snijden , deze een beetje uithollen en opvullen met kruidenkaas als aperitiefhapje.Let er op dat u de komkommer niet schilt. U moet hem  natuurlijk wel goed afspoelen met water.  Snij de kommer  in  schijfjes met schil en al. De meeste vitamines en antioxidanten zitten namelijk in de schil . Zo ook bioflavonoiden ( -> uitleg hierover : klikt  u met de muis op " vitamine P " in de linker kolom bovenaan deze site ).
Komkommers zitten vaak ,samen met andere ingredienten , in bokalen met " pickles " , onder meer geserveerd in de frietkramen op de markten.
Maak zelf komkommersoep en gaspacho met komkommer en tomaten.

1)  Een komkommer bevat de meeste vitamines , die we elke dag nodig hebben , namelijk de vitaminen B1 , B2 , B3 , B5 , B6 , C , foliumzuur , calcium , ijzer , magnesium , fosfor , kalium , zink en lipiden.Lipiden zijn vetachtige stoffen die het lichaam nodig heeft als energiebron (triglyceriden) en als bouwstof voor lichaamscellen en hormonen . Ze voorkomen en onderdrukken artherosclerose  . Ze bestrijden zoals fytosterol ,de slechte (= LDL-) cholesterol.
2)  Komkommer houdt de spieren gezond , het bindweefsel en de botten . Komkommer bevat veel water en hydrageert daardoor de huid , waardoor deze een glanzend uiterlijk verkrijgt .Drinkt men komkommersap , dan verdwijnen dikke wallen onder de ogen .
 Is ook aangewezen tegen brandwonden en dermatitis ( = een huidontsteking met een willekeurige oorzaak,vaak veroorzaakt door schadelijke bacillen , en die erg kan jeuken ) .
 3) Een salade met komkommer , vergroot onze vezel-inname , goed voor de gezondheid (met een reductie van hoge bloeddruk ), en van silicium ( klikt U met de muis op het hoofdstukje over silicium , in de linkse kolom bovenaan deze site ) .
 4) Wat zit er onder meer in een komkommer ? : 300 mg vezels , geen vet : nul gram , 2 g koolhydraten ,14 mg calcium , 30 mg vitamine B1 ( = thiamine ) , 10 mg vitamine B2 ( = riboflavine ) , 10 mg vitamine C , 124 mg kalium , 600 mg eiwitten , 1g andere stoffen samen , en 93 g water = totaal 100 gram . Bevat slechts 15 calorieën per 100 g , en is  dus niet dikke-buik-verwekkend .
 5) Heeft u last van celluliet (sinaasappelhuid als uiterlijk verschijnsel ,  die het gevolg is van een verstoorde stofwisseling in het bindweefsel) en een gerimpelde huid , wrijf er dan gedurende enkele minuten schilletjes komkommer over , en het resultaat zal zijn , dat u zich in badpak weer kunt vertonen in een zwembad , om bewonderd door de aanwezigen , rond te kuieren , of een duik in het water te nemen.
 6)Voor vrouwen , die een gezichtsmasker gebruiken om het gelaat op te frissen en de huid ervan te vernieuwen , is dezelfde komkommer-remedie aangewezen . De phyto-chemicalieën in de komkommer , veroorzaken een optimalisering van het collageen (= is een fundamenteel eiwit als  hoofdbestanddeel van het bindweefsel van de huid en is verantwoordelijk voor de stevigheid en elasticiteit van de huid) , verdichten en versterken deze , en elimineren het celluliet.
 7)Wenst u een grondige gezichtsmassage , snij dan een volledige komkommer in stukjes , kook deze met behoorlijk wat water in een grote pan , en van zodra het geheel begint te dampen , ga erover zitten met een handdoek over het hoofd en laat de dampen over het gelaat stromen .Het verzachtend , ontspannend aroma van de komkommer-dampen is niet alleen benefiet voor de huid , maar zal de lichaams-stress doen verdwijnen .
 8) Wanneer u zich ‘s namiddags vermoeid voelt , kunt u een stuk komkommer eten als bron van vitamine B , waarna u zich gedurende de daaropvolgende uren weer fit zult voelen .
 9) Vreten slakken en ander ongedierte uw met moeite geteelde planten op in de tuin , drijf dan een aluminium pin in de grond (in de aard van deze waarmee men bij het opslaan van een tent , de touwen en koorden naar vastlegt ) en steek er een pompoen over , in schilletjes gesneden . Hij zal scheikundig reageren met het aluminium , en een voor ons onwaarneembare geur afgeven , die  het ongedierte verdrijft .
 10) Bij snerpende hoofdpijn , of ter voorkoming daarvan , eet een komkommer . De electrolytische reactie van de essentiële voedingsstoffen in deze vrucht , zullen het lichaam weer in evenwicht brengen .Dat is  ook aan te raden juist voor het naar bed gaan , wanneer men moeilijk in slaap geraakt , of in die toestand op dat ogenblik hoofdpijn heeft door oververmoeidheid of andere stress-oorzaken .
 11) Bent u op een afspraak of op bezoek bij een geliefde , plots beseffend dat u een onwelruikende adem heeft , kauw gedurende een halve minuut op twee komkommerschijfjes , en de phytochemicalieën in de komkommer zullen de reuk-bacterieën doden en zorgen voor een frisse mond .
 12) Moet u deelnemen aan een belangrijke bijeenkomst , en beseft u op het laatste ogenblik dat u de gepaste schoensmeer niet in huis heeft , wrijf dan komkommerschijfjes op de schoenen , en de chemische stoffen erin zullen niet alleen de schoenen doen glanzen , maar zijn ook water-afstotend .
 13) Heeft u een deur met scharnieren in huis , of een ijzeren hekken buiten , dat knarst en piept bij het opendraaien , giet dan op het roterend gedeelte wat komkommersap , het gepiep zal ophouden.
 14) Schrijft u een brief met een pen , potlood of marker , en beging u een onvergeeflijke fout tijdens het schrijven , wrijf er over met een schijfje komkommer als verdwijn-truuk .
 15) Is de spiegel in de badkamer aangeslagen , tijdens het nemen van een warm bad ? Wrijf met een komkommer over het spiegeloppervlak en de damp-aanslag zal verdwijnen .
16) Heeft u in de badkamer roestvrij stalen of vernikkelde kranen , die zodanig vervuild zijn , dat u zich daar reeds jaren over ergert , wrijf ze dan grondig in met schijfjes komkommer , die de aanslag zullen verwijderen . Had u op enigerlei wijze zwart en vuil onder de vingernagels , maak dan van de gelegenheid gebruik , om er met een schijfje komkommer over en onder te gaan , dan kunt u uw handen (en blote voeten in sandalen ) weer aan iedereen tonen .

Recept:  komkommer-yoghurtsalade .
1 komkommer, 1 teentje knoflook, 1 sjalot,  1-2 eetlepels fijngeknipte verse munt of koriander, 2 1/2 deciliter  yoghurt, 4 fijngehakte noten. Halveer de met water afgespoelde en niet geschilde komkommer  in de lengte en verwijder het zaad. Rasp de helften boven een zeef. Pel de knoflook en de ui , en hak deze  fijn. Meng  de knoflook en ui doorheen de komkommer .Laat dit mengsel 10 minuten staan en giet het eventueel teveel aan vocht weg. Knip de blaadjes munt klein en strooi ze over het mengsel. Giet de yoghurt in een schaal en voeg er het totale komkommermengsel aan toe. Roeren. Laat de salade  koud worden. Garneer met de gehakte noten.

 Vitamine P .Wordt ook  rutine genoemd , is een in water oplosbare vitamine , en is een (bio)flavonoïde . Flavonoïden spelen een belangrijke rol in de stofwisseling van planten, voornamelijk als groeiregulatoren en bij de bescherming tegen ultraviolet licht, oxidatie en hitte. Ze zorgen voor de felle kleuren van bloemen en bladeren in planten . Door hun  bittere smaak helpen ze plantenetende insecten af te schrikken , maar omgekeerd helpen ze ook bij de bestuiving , door via de felle kleuren  bepaalde insecten aan te trekken. Flavonoïden beïnvloeden   in belangrijke mate de smaak van onze voedingsmiddelen . Zo hebben ze bijvoorbeeld een grote invloed op de kleur en het aroma van rode wijn .Tot op heden zijn er 4000 verschillende soorten bioflavonoïden in de natuur ontdekt , waarvan er een groot aantal   een biologisch gunstige werking op het menselijk lichaam  uitoefenen , vandaar de nomenclatuur : "bio"- flavonoïden. Vitamine P   vergroot de capillaire weerstand van  kleine bloedvaatjes ,en bij een tekort ontstaan er , zoals bij een tekort aan vitamine E en K , scheuren en bloedingen van adertjes en interne bloeding of hemoragie . Daardoor vergroot  de kans  op hart- en vaat - problemen , spataderen en krijgt men sneller  blauwe plekken. In de bloedvaten verhoogt vitamine P de dichtheid en ondoorlatendheid ,waardoor voorkomen wordt dat ze water en proteïnen doorlaten (onder de vorm van grote moleculen ) , die doordringen in de omringende weefsels , waardoor cellulitis ( = cel - ontsteking met ‘sinaasappelhuid’, bij vrouwen vooral op billen en dijen ) ontstaat , toename van het lichaamsgewicht en een dikke buik , en de deshydratatie  van organen die veel water nodig hebben , zoals de darmen . Door dit laatste verschijnsel , ontstaat er constipatie , obstipatie of verstopping .   De letter P in vitamine P , staat voor het Engelse woord 'Permeability',  hetgeen  ' doorlatendheid '  betekent , er op wijzend  dat vitamine P de bloedvaten versterkt en wijd openhoudt . Rutine werkt preventief tegen trombose en wordt  gemaakt van druivenpitten ( zit ook in kwaliteits-rode wijn die daardoor hersenbloedingen voorkomt ) en pijnboom -pitten. Het gaat daarbij om de stof  R.O.P.(C) = rutine  – olygol (= mineraal) pycnogonol. Vitamine P komt voor in  citrusvruchten zoals citroen (in het zachte, witte gedeelte onder de schil, en rutine zit  in de pulp van citrus-fruitsappen , dus niet in de vloeistof zelf . In een rijpe sinaasappel zit  60 mg  vitamine C en 1 000 mg  vitamine P .In gefilterd sinaasappelsap zonder pulp, blijft er maar  100 mg  vitamine P over ) ,  druiven , kersen , rozenbottel  , knoflook , rozijnen , pruimen , aalbessen , cassis, pompelmoes , abricozen , kool , ui , wortels , tomaten , peulvruchten , broccoli , pruimen , zwarte bosbessen , abrikozen , fruit (algemeen)  , kastanje  , zurkel , groene thee, boekweitbladeren , appels, blauwe druiven, sojakiemen , groene peper . Flavonoïden uit o.a. peper en sojabonen , fungeren in het lichaam als fyto-oestrogenen (oestrogenen zijn hormonen  die door het genitaal orgaan van de man en van de vrouw ( eierstokken ) worden afgescheiden. Bij de vrouw spelen ze een belangrijke rol o.a. bij het groter worden van de borsten en het soepel houden van de vagina). Daarom noemt men bioflavonoïden ook wel eens fyto( of phyto)chemicalieën ( fyto = phyto = kruiden- medicijn van plantaardige oorsprong ) . Vitamine P is onontbeerlijk voor de opname van vitamine C door het lichaam [vandaar de (C) in R.O.P.(C)].  Vitamine C voorkomt , zoals vitamine P , het ontstaan  van hart - en vaataandoeningen en kanker. Bioflavonoïden zijn de natuurlijke begeleiders van  vitamine C en beschermen vitamine C tegen oxidatie. Bovendien verbeteren en verlengen ze de activiteit van deze vitamine in het lichaam.  Zoals vitamine C , degradeert vitamine P  niet alleen door oxidatie door zuurstof ,maar ook door  overdreven warmte en te hel zonnelicht . Hiertegen : koel bewaren in een gesloten , afgeschermde ruimte . Natuurlijke vitamine C , die ook  voorkomt in de hierboven vermelde vruchten , is   vele malen effectiever dan in de synthetische vorm , die het moet stellen zonder bioflavonoïden. Dat betekent , dat indien men inplaats van de hierboven vermelde vruchten te eten (aan te raden) ,  dan toch vitamine C zou gaan kopen bij de apotheker of de drogist in poeder of  tabletten ,  het  verstandig is (eisend) te vragen naar een goede kwaliteit  vitamine C - tabletten , waarin met zekerheid  bioflavonoïden voorkomen . De dosering bedraagt  100 mg vitamine P bij elke 500 mg vitamine C .
 
Gunstige invloed en uitwerking van vitamine P :
1) Zeer goede anti-oxidant, resulteert in een langere levensduur , en in een lagere vatbaarheid voor ziekten en allergieën . Werkt  preventief tegen infectieziekten en verhoogt de lichaams-weerstand (versterkt het immuun - systeem) .
2)  Preventieve werking  tegen astma en long-emfyseem.
3)  Houdt het cholesterolgehalte op peil  en werkt preventief tegen verkoudheid , in combinatie met zink.
4)  Maakt de haarvatwanden sterker , met als resultaat een remedie tegen aambeien, spataderen en een verhoogde bloeddruk .Voorkomt bloedneuzen. Voorkomt wandafzetting van vet tegen de vaatwanden door een te hoog cholosterol - gehalte ,  en voorkomt artherosclerose .
5)  Tegen maagzweren .
6)  Ontstekingsremmend en wondhelend / wondgenezend.
7)  Tegen virussen, vooral het herpes simplex virus .
8)  Vergroot de  insuline- afscheiding : goed tegen diabetes .
9)  Zorgt voor gezond tandvlees en gezonde tanden , en voorkomt  tandvleesontstekingen .
10)  Voorkomt opvliegers tijdens  de menopauze en verstoptheid bij moeilijke stoelgang .  Vergroot de  borsten bij  de vrouw .
11)  Aansluitend op 4) : Versterkt de bloedvaten en de haarvaten.Vitamine P heeft een gunstig effect op de doorbloeding van het lichaam , zorgt voor sterke vaatwanden en verwijdt  de bloedvaten . Dit bevordert de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de weefsels en organen. Bovendien levert dit een belangrijke bijdrage aan de afvoer van afvalstoffen uit de cellen.
12)  Vitamine P revitaliseert de mensen (= oppeppen) , door druk uit te oefenen op de in het lichaam aanwezige energiebanen, ook wel meridianen genoemd.
13)  Vitamine P veroorzaakt  prettige prikkels voor het dagelijkse leven en zorgt  voor een gevoel van positieve ingesteldheid  en continu goed humeur , met de glimlach ( kost niets ) voor  personen die in de nabijheid en omgeving vertoeven .
14)  Voorkomt oedeem en zware benen , alsook celluliet en acné .
15)  Zorgt voor een  gezond bindweefsel : Vitamine P wordt gebruikt  door fabrikanten van schoonheidsmiddelen , en door toepassers van alternatieve geneeswijzen.

Vitamine F .
Vitamine F is een andere benaming voor essentiële onverzadigde vetzuren: linolzuur en alfa linoleen ( = M.O.V.= meervoudig onverzadigd vetzuur). Linolzuur draagt bij tot de opbouw en de werking van de celwanden van de hersenen en van het zenuwstelsel , tot het goed functioneren van de lever , en bevordert de groei. Daar de hersenen in de eerste levensmaanden worden gevormd , is een tekort aan vitamine F in die periode praktisch onherstelbaar. Linolzuur is een in vet oplosbare vitamine en zoals alle vetoplosbare vitaminen kan vitamine F in het lichaam opgeslagen worden en behoeft geen dagelijkse aanvulling , nadat het uit een voeding van koolhydraten is verkregen , en  typisch uit  tarwekiemolie , lijnzaadolie , zonnebloemolie en zonnebloempitten, pinda's en pinda-olie , soja-olie , olijfolie ,saffloerolie , koolzaadolie, zalm en zalm-olie ,walvisolie en levertraan, walnoten en notenpasta’s zoals pindakaas . Vitamine F zit in de meeste plantaardige olieën , en in mindere mate in dierlijke vetten. Voorbeeld : zonnebloemolie bevat er 50% van, terwijl boter er maar 3%  tot 5% van bevat. Onverzadigd vet is van levensbelang voor het menselijk lichaam, om andere substanties te transporteren , of om lichaamscellen op te bouwen. Het lichaam kan suiker omzetten in verzadigde vetzuren, maar niet in onverzadigde vetzuren. Daarom wordt  vitamine F niet zomaar een essentieel onverzadigd vetzuur genoemd: het lichaam heeft dit broodnodig om optimaal te kunnen functioneren. Onverzadigd vet is een stof waaraan andere substanties kunnen worden toegevoegd. Wanneer er zuurstof aan wordt toegevoegd, wordt deze stof ranzig. Tegenwoordig hydrogeneert men de vetzuren om er de levensduur van te verlengen. Op deze manier wordt de olie niet meer ranzig, maar het gevolg is dat de essentiële onverzadigde vetzuren niet meer aanwezig zijn in deze voedingsproducten. Wanneer  waterstof aan onverzadigd vet  wordt toegevoegd, wordt dit harder.Het verschil tussen verzadigd en onverzadigd vet is dat verzadigd vet hard is op kamertemperatuur, terwijl onverzadigd vet vloeibaar blijft.Onverzadigde vetten helpen in het lichaam bij de verbranding van verzadigde vetten , de verhouding tussen deze twee  moet ongeveer 2:1 zijn. Zonder essentiële onverzadigde vetzuren kan het lichaam sommige functies niet uitvoeren.Zo lijden sommige mensen die een vetarm dieet volgen (volg nooit om het even welk dieet !!) aan eczeem en acné. Deze verdwijnen na het innemen van 2 eetlepels plantaardige olie. Vitamine F wordt vernietigd door verzadigde vetten , hitte , zuurstof en teveel licht (daarom  koel en beschut bewaren) . Om ze te beschermen tegen oxydatie door zuurstof , is het aan te raden er een supplement van vitamine E bij te gebruiken. Vitamine F ondersteunt de afbraak van cholesterol en vet- deposito's tegen de bloedvaatwanden. Tevens stimuleert het de omzetting van caroteen in vitamine A en is betrokken bij de energie-produktie.  Vitamine A komt voor  in vet , lijnzaad , avocado’s en zonnebloempitten. Bij een tekort , ontstaan eczeem, menstruatieklachten (pijn in buik en rug) ; het  haar en  de nagels  splijten en breken, en  hartklachten, reuma en hoge bloeddruk treden op. Bij tekort aan vitamine F treden  huidproblemen op (eczeem , steenpuistziekte ,  dermatose = huiduitslag door blaarziekte van de huid en de slijmvliezen , soms verwekt door een virus ) , stoornissen in de haarvaten , slechte  stolling van het bloed in een wonde , groeistoornissen en nierletsels.

De nuttige uitwerkingen  van vitamine F ,  samengevat :
1) Helpt verzadigde vetten verbranden ,belangrijk voor afslanken en vermageren , en verbetert  het metabolisme van de weefsels .
2) Verhindert de afzetting van cholesterol in de bloedvaten, en doet het schadelijk cholesterol-gehalte dalen , zoals ook een hoge bloeddruk. Stimuleert de bloedcirculatie .
3) Zorgt voor een gezonde nagels (tegen broosheid ) , gezonde huid en haar (tegen dof haar , afschilferende hoofdhuid en pelletjes ) .Door een tekort kan bijvoorbeeld pellagra ontstaan , dit is een ruwe- huid-ziekte , die ook ontstaat door een tekort aan vitamine B , vooral B3 . Vitamine F wordt het best gecombineerd met de  vitaminen B3 , B6, C en  E voor een optimale werkingsgraad , en deze bevorderen in dat  geval samen de lichaams-opname van zink , magnesium en  selenium .
 4) Maakt calcium beschikbaar voor de lichaams-cellen.
 5) Speelt een actieve rol bij de groei . Vitamine F is zowel bij de mens als bijvoorbeeld bij vogels ,noodzakelijk voor een lange levensduur ,een normale groei ,en een goede gezondheid.
 6) Vermindert de kans op hartziekten , en ziekten van nieren en lever .
 7) Geneest   eczeem  en acné , ontstekingen (en de lichaams-weerstand verhoogt) en arthritis . Ook tegen oedeem en dikke benen .
8) Voedt de huid en de olie houdt hem gezond. Voorkomt uitdrogen van de huid.Zit ook in lippenstift en handcrémes , en in vitamine F  haar-shampoo .
9) Helpt de stolling van  bloed en  remt klontering af .
10)  Is vochtafdrijvend en voorkomt  dat het lichaam suikers te snel in vet omzet. Personen die zeer moeilijk afvallen en die alles geprobeerd hebben om gewicht te verliezen, kunnen baat hebben bij het innemen van essentiële onverzadigde vetzuren. Deze stoffen zijn immers vochtafdrijvend en voorkomen dat het lichaam suikers te snel in vet omzet. Hierdoor krijgt men minder snel een hongergevoel.
11)  Regelmatig toegediende dosissen van vitamine F , kunnen de persoon via het hormonen-huishouden ,twee tot 30 jaren jonger maken , met een buffer tegen stress , ontstekingen , geen risico meer op hart- attack , en altijd goed gezind en glimlachend door het leven gaande , door goed-humeur-vorming . Vandaar een jeugdig uiterlijk , een grote aantrekkingskracht op het andere geslacht , en daarvoor zijn geen feromonen als geur- lokmiddel , of speciale verleidende parfums meer nodig .  Sex- en  bijnier-hormonen, worden aangemaakt  , die de geslachts-potentie - en - drang  verhogen .
12)  F staat als vervolg op E in het alfabet , als een opvolger van de huidolie vitamine E . Vitamine E en F zijn belangrijk in de dagelijkse huidverzorging omdat zij zorgen voor het transport van zuurstof en de heling van een beschadigde huid. Ze verzachten rimpels en littekens.Het zijn anti-oxidanten of vrije radicaalvangers . Alhoewel deze vitaminen  niet door ons lichaam worden aangemaakt ,  zijn ze wel van essentieel belang.
13)  Stimuleert de groei van  weldoende darm-bacterieën , de overzending van zenuw-impulsen naar de hersenen , en verbetert de concentratie bij het lezen en het studeren in leerprocessen . Geneest  geestelijke stoornissen zoals schizofrenie en autisme . Voorkomt de ziekte van Alzheimer , of werkt ze tegen bij de persoon die er reeds onder lijdt .
14)  Werkt gunstig in op droge en ontstoken ogen , en smeert de oogklieren.
15)  Krijg strakke , ronde billen ( = raad van vrouwen , niet van mannen ) door ervoor te zorgen ,  dat je voldoende vitamine F binnenkrijgt . Vitamine F bevordert de elasticiteit en soepelheid van de huid en is bijvoorbeeld in rauwe olijfolie te vinden (dezelfde  olijfolie die je gebruikt als dressing voor je salades). Ook : smeer je billen rondom in met vitamine F - gel : goed inmasseren . [nota:  we vragen ons af of dit recept ook bruikbaar is voor strakke , ronde borsten ? ] . Met vitamine F kun je cellulitis voorkomen of in ieder geval verminderen door een drainerende werking , een inwerking op de vetcellen , en een versteviging van  de huid.

Tenslotte :
Een ander onverzadigd vetzuur is  arachidonzuur ,dat in kleine hoeveelheden in de gebruikelijke vetten aanwezig is , maar niettemin een  belangrijke rol speelt .
 Het wordt voorgeschreven in geval van pellagra [zie hierboven onder 3) zoals vitamine F ]  , winterkloven , en preventief tegen arteriosclerose. Arachidenzuur komt overvloedig  voor in visolie , zoals visolie ook omega-3 en  omega-6 bevat , waarin  linolzuur  en  gamma-linolzuur zit . Hierboven werd reeds vermeld dat het menselijk lichaam zelf niet instaat voor de productie van  essentiële oliën  , maar dat geldt niet voor arachidenzuur ,dat wel degelijk in het lichaam gesynthetiseeerd wordt , afgeleid  uit linolzuur .

AAMBEIEN .
Aambeien of hemorroïden (populair  "het speen"  genoemd) zijn vaak te wijten aan een zittende levenswijze. Het zijn uitgezakte zwellichamen  nabij de anus. Een zwellichaam is een sponsachtig netwerk van bloedvaatjes, bedekt met een slijmvlies binnen de sluitspier van de anus. Wanneer er veel druk op de zwellichamen komt te staan ,bijvoorbeeld bij het drukken of persen op de ontlasting wanneer men op het toilet zit ,kunnen ze uitrekken,  uitzakken en  naar buiten puilen. Ze zijn het best te vergelijken met spataders.Een verstoorde darmtransit (constipatie en diarree), sommige irriterende geneesmiddelen (laxeermiddelen en zetpillen tegen verstoptheid ), en zwangerschap/bevalling kunnen het ontstaan van aambeien bevorderen. Ook ongezonde leefgewoonten , zoals voedsel met te weinig vezels :het  is het aan te raden , vezelrijke producten te eten . Aambeien  zijn  plaatselijke verwijdingen van de aders, die zich in de wand van het onderste deel van de endeldarm en de anus bevinden ,een soort gelokaliseerde spataders ter hoogte van de anus. Ze komen voor in twee vormen. Inwendige aambeien bevinden zich in het rectum=endeldarm. Als ze echter zo sterk uitzetten dat ze uitpuilen uit de anus, hetgeen pijnlijk is , spreken we van uitwendige aambeien. Soms komen de beide vormen , inwendig en  uitwendig,  tegelijkertijd voor. Ze ontaarden niet in kanker, maar darmkanker gaat soms gepaard met symptomen van hemorroïden en meer bepaald met bloed in de stoelgang via bloedverlies in de darmen of aan de anus. Wanneer de aambeien inwendig aanwezig zijn, komen ze doorgaans pas aan het licht als de patiënt bloed in de ontlasting of aan het toiletpapier heeft bemerkt. Uitwendige aambeien worden vlugger opgemerkt omdat de patiënt jeuk voelt aan de anus, die soms zo erg kan zijn dat hij/zij voortdurend neiging heeft tot krabben. Wanneer dat te vaak en te heftig gebeurt  met de vingernagels, kunnen ondanks goede hygiene ,bloedende wondjes ontstaan die kunnen verzweren, etteren, en nog meer ellende teweegbrengen.Ook kunnen knobbels een vervelend  drukkend gevoel veroorzaken aan de anus, die het zitten, lopen of naar het toilet gaan bemoeilijken. Iedereen weet wat aambeien zijn, heel veel mensen hebben er last van, maar slechts weinigen praten erover, omwille van de plaats waar ze zich bevinden: onze aars : deze sluit door 2 mechanismen: de sluitspier die zorgt voor een stevige sluiting , en een band van bloedvaten die zorgt voor een fijne afsluiting zodat we diaree en lucht kunnen ophouden .Omdat het over onze aars gaat , zijn hemorroïden  een ziekte waarover men minder graag spreekt ,en waarvoor men minder geneigd is snel naar een dokter te gaan, maar waar men veel last kan van krijgen,  en die  moet  verzorgd worden,vooral na pijn , ondraaglijke jeuk of wanneer er  bloedsporen bij de ontlasting of op het toiletpapier te zien zijn. Vele personen denken op dat ogenblik aan het ergste, zien spookbeelden over kanker opdoemen maar hun  vrees is ongegrond, want helderrood bloed wijst  op een recente bloeding zoals dat bij aambeien het geval is. Aambeien kunnen vanaf de volwassenheid op elke leeftijd voorkomen, zowel bij mannen als vrouwen ,vaker bij zwangere vrouwen, kantoorbedienden, personen die zich omwille van hun beroep constant met de wagen verplaatsen en leven van restaurantkost, ook bij bejaarde personen die niet zo vaak meer de deur uitgaan, en bij patiënten die een  lever- of hartziekte hebben. Aambeien zijn ,bij jonge zwangere vrouwen , zoals spataders ,  gekronkelde en gezwollen bloedvaten, aders  die uitgezet zijn tengevolge van een verhoogde druk in het onderlichaam, die meestal vanzelf, een paar weken na de  bevalling,verdwijnen .Als oorzaak voor aambeien , kunnen erfelijke factoren meespelen, zoals dat met spataders  het geval is, en meestal zijn die niet voor de hand liggend en denkt men daar niet aan. In dat onopgemerkt geval spreekt men over primaire aambeien. Na vaststelling of ontdekking ervan , moet de persoon proberen zijn/haar levenswijze  aan te passen en ook op zijn/haar voeding  gaan letten. Hij/zij  moet factoren die aambeien in de hand kunnen werken uit de weg gaan,vooral als het ontstaan te wijten is aan familiale aanleg. Vele patiënten proberen er op eigen houtje wat aan te doen, door er allerhande zalven aan te smeren , zoals Scheriproct , Tri-Anal , Anusol, Hirudoid , maar het is toch  beter de diagnose en het voorschrift van een arts af te wachten .De knobbels of zwellingen ,waarvan sprake, kunnen verschillen in grootte en gaan van een kersepit tot de grootte van een kleine pruim. De aambeien kunnen  op het einde van de anus zitten, soms meer binnenin en uitzakken. In het laatste geval kan men proberen de aambei zachtjes weer naar binnen te duwen. Als ze ingeklemd zit door de contractie van de sluitspier kan de aambei nog groter worden. Er kunnen naast pijnlijke knobbels, bloedverlies ,bloedstolling en jeuk , ook slijmvlies-afscheidingen optreden.Doorgaans eten personen die last hebben van de kwaal teveel gedenatureerde, geraffineerde produkten. Er ontbreken vezelstoffen in de voeding, het menu is eenzijdig opgebouwd ,waardoor verstopping ontstaat, harde ontlasting, zodat bij hevig persen tijdens de stoelgang de druk op het aderstelsel in het onderlichaam te groot wordt met het gekende gevolg. Secundair kan speen ook ontstaan door leverziekten, voornamelijk leversirrose. Het bloed van het kleine bekken wordt weer naar de lever gevoerd om in de grote bloedsomloop terecht te komen. Als de lever ziek is , moet het bloed een uitweg vinden ,en zoekt die door ophoping in andere organen zoals de rectale streek. Ook bij hartziekten en verzwakte bloedvaten kunnen aambeien optreden, soms kan een gezwel in de endeldarm druk uitoefenen op de bloedvaten , waardoor  speen kan ontstaan.
Wat er ook heel slecht is, is het zich inhouden wanneer men naar het toilet moet gaan, en dat om één of andere reden niet kan of wil. Dat gebeurt bijvoorbeeld vaker op reis ,omdat men de toiletten niet netjes genoeg vindt, of op het werk omdat er niet voldoende gelegenheid of tijd daarvoor ter beschikking staat. De ontlasting blijft dan lange tijd in de endeldarm achter, waar er  water  aan onttrokken wordt, zodat de massa  verhardt en de ontlasting  moeilijker wordt en slechts na meer persen zal  plaatsvinden. Wanneer de aambeien niet van een erge soort zijn, kan men gebruik maken van hamameliszalf   die in iedere apotheek te koop is.(bekijkt U  het hamamelis-kruidenrecept hieronder ) .Het is echter beter  aambeien te laten behandelen  op deskundig advies van een arts. Soms zullen inspuitingen of een kleine chirurgische  operatie noodzakelijk zijn, afhankelijk van de ernst. Er zijn twee mogelijkheden: 1) lokale (crème, zetpil) of algemene (ontstekingsremmer) medicatie, en 2) chirurgie: sclerotherapie, coagulatie of afbinding (ligatie), in het kabinet van de arts of in het ziekenhuis.Bij inwendige aambeien door  inspuiting boven aambeien: (sclerotherapie) drogen de aambeien op.Dit is succesvol tegen bloedingen ,en geen te grote aambeien ,en niet echt pijnlijk. Men zit enkele uren met een vervelend drukkend gevoel in de aars.. De behandeling moet enkele malen herhaald worden (om de 2-3 weken) om de gehele aambeienring te laten inkrimpen en een bevredigend resultaat te verkrijgen.Bij uitwendige aambeien ,geen paniek: de gespecialiseerde dokter in de kliniek snijdt de knobbels aan de aars onder plaatselijke verdoving bijna pijnloos weg , en voegt er aan toe : "de kans is groot dat u er nu definitief vanaf bent : nooit geen pijn en nooit geen bloedingen meer " . Dat is ook zo ,waarbij de ziekenkas tachtig procent van de ingreep betaalt . Bij een andere werkwijze gebruikt de dokter de gummiligatuur. Dat  is het afbinden met een klein elastiekje van de grote aambeien -knobbels zodat de bloedtoevoer ernaar wordt afgesloten. Hierdoor sterft het weefsel af. De aambei en het bandje vallen na enkele dagen af en er ontstaat hierbij een kleine wonde die vanzelf geneest. In elk van deze gevallen  doet de kandidaat-patiënt of de patiënt zelf ,er goed aan zijn/haar  levenswijze in die zin te  veranderen, dat er van gedenatureerde moderne kost overgeschakeld wordt naar  natuurlijke volwaardige voeding met meer cellulose in het voedingspakket .Dus volkoren-produkten in plaats van  wit brood. Meer groenten en vruchten die met schil en al  worden opgegeten, in  plaats van opgelegd fruit of stroop en jam..Geen suiker ,d.w.z. geen verstopping-bevorderende produkten. ‘s Morgens en ‘s avonds fruit , weinig koffie en geen alcohol . Appels doen het altijd goed. De voeding kan aangerijkt worden met extra zemelen in een  soep.

Enkele aanvullende raadgevingen :
1) Maak de anale streek na elke ontlasting schoon met water.
2)  Verzacht de pijn met een  warm zitbad, drie  keren per dag  gedurende een kwartier.
3)  Gebruik zoveel mogelijk vezelrijke producten (groenten, fruit, volle granen, volkorenbrood), drink veel en vaak, vermijdt alcohol, thee en koffie, want die vergroten de pijn.
4)  Draag of versleur geen zware lasten . Hierdoor ontstaat niet alleen lumbago in de rugstreek , maar vergroot ook het gevaar op het krijgen van aambeien .
5)  De kans op aambeien neemt toe bij hoge bloeddruk en te groot lichaamsgewicht .
6)  Maak dagelijks een wandeling, al is het maar een half uur. Fiets, ga zwemmen, turn, voetbal, tennis, ping-pong , basket , ga naar de bowling , maar doe in ieder geval iets, al was het maar touwtje springen.
7)   De meest voorkomende oorzaak van aambeien is verstopping (obstipatie). Als u tijdens uw wc-bezoek hard moet persen, oefent u druk uit op het slijmvlies in de endeldarm. Hierdoor kan er een verzakking optreden waardoor aambeien ontstaan.
8)  Aambeien ontstaan door anale geslachtsgemeenschap . Gedraagt U zich dus liefst niet zoals de homosexuelen .
9)  De abnormale verwijding van de aders rond de anus ,zijn een vorm van spatader-vorming.
     Het is dus sterk aan te raden , hetgeen over spataders geschreven werd (klik met de muis 
    op "spataders" in de linkse kolom bovenaan deze site ) te herlezen , en de daarin
     voorgestelde remedies en recepten toe te passen .

Recept ter behandeling van aambeien met een kruiden-thee : per100 gram kruiden :
20 g   hamamelis-blad
15 g duizendblad-kruid
15 g kastanjeblad
10 g kamille-bloem
  5 g lavendel-bloesem
20 g akkerhoningsklaver-kruid
15 g bijvoet-kruid

Zelf doseren in heet water ,waaruit dan een kop thee geschonken wordt , bijvoorbeeld een koffielepel per tas ,driemaal per dag .

Spataders .
Vrouwen hebben altijd al meer dan mannen , last gehad van aderspat, gezwollen benen en opgezwollen voeten en enkels, krampen die ontstaan doordat overdag geproduceerde afvalstoffen onvoldoende worden afgevoerd , en  huidafwijkingen zoals pigment-vlekken , dus verkleuringen. Aderspat kan zelfs optreden op éen der lippen van de vagina ,onder de vorm van een verkleurde ader . De erfelijke aanleg kan hierbij een rol spelen , zoals ook obesitas of zwaarlijvigheid . Soms is de verdikking van de benen niet te wijten aan spataders, maar aan een  ophoping van water (= veneus oedeem) in de onderste ledematen . Hiertegen kan men best zo weinig mogelijk gezouten voedsel verorberen, en waterafdrijvende middelen  gebruiken. Voor vrouwen zijn de benen niet enkel een erg belangrijk deel van hun anatomie, ze zijn eveneens een belangrijk mode-accessoire. Mooie benen zijn dus voor hen belangrijker dan voor mannen. Wanneer de dames reeds een aantal bevallingen achter de rug hebben, kan de geboorte van hun kinderen er ook de oorzaak van zijn dat ze met lelijke spataderen geplaagd zitten. De veranderde hormoonspiegels kunnen tijdens en na de zwangerschap de vaatwanden slapper maken. Door de groeiende baarmoeder kan de terugstroom van bloed uit de benen naar het hart minder goed plaatsvinden. De beenaders functioneren onvoldoende en ten gevolge van de verstoorde bloedafvoer ontstaat stuwing in deze aders . Het gevolg hiervan is een verhoogde bloeddruk in het adersysteem, " veneuze hypertensie " genoemd. Daardoor ontstaan spataders. Hoe juist? Onze lichaamscellen worden van bloed voorzien via de bloedvaten. Wanneer  de vaatwanden evenwel verslappen, dan kan dat over  het gehele lichaam gebeuren , maar  hebben vooral de onderste ledematen  daar onder te lijden. Van daaruit moet het bloed naar omhoog gepompt worden, in de richting van het hart. Dat wil zeggen dat het bloed de zwaartekracht moet overwinnen om naar boven te geraken. Tijdens elke rustpauze van het hart, zou het bloed normaal  weer naar beneden moeten vloeien. De aders in de ledematen zijn echter zo opgebouwd , dat het terugstromende bloed wordt gestopt door kleppen die dichtgaan bij elke hartpauze ,en die zich weer openen van zodra het hart een nieuwe impuls geeft. De kleppen kunnen hun  dichtheid verliezen waardoor het bloed  naar beneden kan vloeien en zich daar ophopen. De druk op de aderwanden van de benen vergroot,  zodat ze bloed laten doorsijpelen. Daardoor ontstaat oedeem aan de onderbenen, de enkels en de voeten . Hoe breder een ader wordt , des te trager het bloed erin stroomt (wet uit de hydraulica) . Traagvloeiend bloed heeft de neiging om te stollen. Stolselvorming in een spatader kan pijnlijk zijn, rood uitpuilend uit de huid : men spreekt van phlebitis . In het beginstadium van een spatader-vorming ,  is de  pijn  draaglijk en aanvankelijk wordt men alleen maar wat kriebels en jeuk in de benen gewaar. Later worden de kramp-trekkingen groter van zodra men wat gaat stilzitten, vooral ‘s avonds. De beste remedie hiertegen is de benen wat hoger te leggen, en wisselbaden te nemen met eerst  warm water , gevolgd door koud . Veel wandelen is eveneens  aangewezen  om  van deze verschijnselen af te geraken. Er zijn mensen die uit hoofde van hun beroep voorbeschikt zijn om aan spataderen te lijden , zoals  personen die tijdens  hun werk langdurig moeten rechtstaan, bijvoorbeeld kassiersters in een winkel, verkoopsters in een grootwarenhuis, loketbedienden in spoorwegstations, leraars, marktkramers, enz. Zij doen er goed aan ,elke avond een lichte massage toe te passen op de benen, terwijl zij met de handen de benen omvatten en naar boven toe masseren, in de richting van het hart, zodat het bloed gemakkelijker naar het hart kan terugvloeien. Op deze wijze wordt de functie van de aders ondersteund , maar genezen de aderspatten daarom nog niet , net zoals bij het ‘s avonds hoger leggen van de benen , of  na de wisselbaden . Een arts kan een behandeling voorschrijven met venotrope medicijnen. Sommige van deze middelen zijn plantaardig samengesteld, vooral op basis van Indische kastanje, hamamelis, cypres , enz.  Ze beletten dat het bloed  klontert en hebben een tonifiërende invloed op het aderstelsel. Een huisarts kan ook  inspuitingen geven , of   ampoulen voorschrijven,die men drinkt na ze te hebben laten leeglopen in een glas mineraal water. De arts kan er  voor kiezen , de aders in kwestie dicht te maken. Bij deze therapie wordt een speciale vloeistof (aetoxysclerol) in de spatader gespoten , die er voor zorgt dat het bloedvat vernietigd wordt  (= droogspuiten of scleroseren) en de vaatwanden aan elkaar kleven. Daardoor wordt de spatader gesloten. Het scleroseren is geschikt voor kleine en middelgrote spataderen. In grote spataderen spuit de arts schuim in , en dat heet  sclerotherapie.Het schuim laat de bloedvatwand verkleven. Hierdoor verandert de spatader in een verlittekend strengetje, waardoor er geen bloed meer door de ader kan stromen. Bij een andere methode  brengt  een laserstraal-techniek uitkomst,  met endoveneuze lasertherapie (EVLT). Onder lokale verdoving , dus niet onder totale narcose , hetgeen hier het aantrekkelijke aan is , wordt een laserdraad in het bloedvat gebracht (een katheter wordt ingebracht met een glasvezeldraad) . Het laserlicht zorgt voor sluiting van het bloedvat en de ader schroeit  van binnenuit dicht. Het dode bloedvat wordt vervolgens door het lichaam zelf opgeruimd . Meteen na de behandeling krijgt men een elastische kous aan en moet men zoveel mogelijk lopen. Er blijven  geen storende littekens over . Als laatst mogelijke behandeling is er de flebectomie , waarbij spataders  verwijderd worden. Nadat de huid verdoofd is ,worden op een afstand van enkele centimeters gaatjes in de huid geprikt. Met een speciaal chirurgisch haakje worden de aders door het gaatje naar buiten getrokken en verwijderd.    Tot welke leeftijd kan men spataders behandelen? Soms worstelen  ouderen  met de vraag of zij niet te oud zijn .Het antwoord   is : ook op een leeftijd van bijvoorbeeld 98 jaar is het nog altijd  mogelijk om de ingrepen uit te voeren.

Het is aan te raden spatader-benen niet te dicht bij warmtebronnen (bijvoorbeeld een radiator of  een straalkachel) te houden. Dat doet de beencellen opzwellen . Men vermijdt  ‘s avonds best , te zware dekens of voorwerpen op de voeten of de benen te leggen. Spannende elastieken kousebanden ( niet aantrekken, behalve in het hierbovenvermelde geval ) of gainen binden de bloeddoorstroming af , erg nadelig voor de bloedsomloop , en de  aders verliezen daardoor hun normale  elasticiteit. De meeste vrouwen zullen dat trouwens zelf al  ondervonden hebben, vandaar dat ze de voorkeur geven aan panties. Te lang in dezelfde houding op een stoel blijven zitten , kan ook de aders dichtknijpen. Met de benen gekruist blijven zitten , eveneens. Men raadt aan , de benen op een lichte verhevenheid te leggen, bijvoorbeeld op een laag tafeltje of een voetbankje.

Raadgevingen en oefeningen.
1)  Loop elke dag   driemaal gedurende  drie minuten op de punt van de tenen rond,  in de huiskamer of op kantoor.
2)Tweemaal per dag een flink stuk wandelen , bijvoorbeeld ‘s morgens een half uur en  ‘s avonds een half uur. De wandeling activeert de bloedsomloop en is goed voor het hart.
3)  Leg in  bed een kussen onder de benen  , zodat deze  afhellen in de richting van het hart . Dit zal de bloedsomloop vergemakkelijken, de benen ontzwellen en de kleppen van de aderen  weer vlot doen functioneren.
4)  Wanneer men gedurende een paar weken in bed kan  blijven, bijvoorbeeld tijdens een revalidatie-vakantie , of in een rusthuis , zullen de aderspatten  dikwijls vanzelf verdwijnen. Ze kunnen terugkomen  van zodra men in zijn oude slechte gewoonten hervalt door langdurig te blijven rechtstaan , en  geen wandeltochten te maken
5) Neem regelmatig een  wisselbad , waarbij  gedurende  vijf minuten  afwisselend een warm en een koud stortbad op de benen toepast wordt.  Eindig altijd met het koude , droog de benen  nadien flink af , maar alleen door middel van bewegingen in de richting van het hart.
6)‘s Morgens en ‘s avonds  in het bedauwde gras , en tijdens  de winter, in  vers gevallen sneeuw een paar minuten gaan rondtrappelen. Vervolgens vlug naar bed zonder de voeten af te drogen en tussen twee handdoeken , warm toedekken.   
7)  Wees voorzichtig   met zonnebaden . Spreidt  een grote badhanddoek over de benen uit, liever dan het risico te lopen nog meer aderspat te krijgen .
8)  Om geen spataderen te krijgen, draag  geschikt schoeisel , dat betekent schoenen die comfortabel zijn, maar ook de juiste hoeveelheid steun bieden . Probeer  op een correcte manier te fitnessen , dus niet te lang inactief te blijven zitten op dezelfde plaats, en gezond te eten , zorgend voor een redelijk gewicht.

ADERSPATTEN kort samengevat :
De oorzaken zijn een  te lang rechtstaand of zittend leven, een teveel aan calorieën waardoor het bovenlichaam en de dikke buik doorwegen op de benen en voeten , verslaafdheid aan alcohol en tabak, verstopping of constipatie , een gebrek aan vitaminen  C , E , F, jodium .

Hoe aderspatten thuis behandelen? 1) eet veel aardappelen en groenten , 2) aan rauwkost , 1 soeplepel saffloerolie toevoegen , 3) tijdens  het ontbijt en middagmaal , een  vitamine E - tablet nemen , 4) de benen opgeheven laten rusten en dit meermaals per dag , 5) meerdere malen per dag rondstappen en wandelen.

 Recept tegen spataders : (samen honderd gram ) , een theelepeltje in een kop heet water , laten trekken tot thee , lauw  drinken :
   20 g hamamelis -kruid
   20 g duivenblad -kruid
   15 g bijvoet -kruid
   15 g eik -schors
   15 g kastanje-blad
   10 g kamille-bloesem
     5 g lavendel-bloesem

Kiezelzuur en Silicium.
Silicium (Si met atoomnummer 14 in de tabel van Mendeliev) is het meest (na zuurstof ) voorkomende elektronpositieve (in zijn chemisch gedrag-) element in de aardkorst. Het is een metalloïde dat erg broos is. Het is meestal vierwaardig als stof, alhoewel het ook tweewaardig kan zijn. Kiezelzuur is een zwak zuur dat  afgeleid is van siliciumdioxide SiO2. In de hieronder volgende tekst zullen kiezelzuur en silicium door elkaar als gelijken gebruikt worden , alhoewel er dus een verschil is . Waar staat : kiezelzuur , wordt bedoeld : silicium . Onder de talrijke elementen waaruit de aardkorst bestaat , bedraagt het aandeel van silicium  ongeveer 40 %. Silicium zit als bestanddeel  in gesteenten zoals graniet en kwarts , of in leem en zand als siliciumdioxide SiO2 , en slechts zelden vindt men het in zijn zuivere minerale vorm , als uitgekristalliseerd silicium . Er bestaan ongeveer 90.000 siliciumverbindingen zoals zand , en kleine kinderen vertonen soms de neiging om zand te eten, hetgeen wijst op een mineralen-tekort , in het bijzonder silicium. Silicium is een belangrijk sporen-element, vermits mens , dier en plant bestendig silicium nodig hebben . Voor planten is het een essentiële bouwsteen die zorgt voor de stabiele vorm van de stelen en bladeren van bijvoorbeeld paardestaart of  de stengels van een bamboeplant. Bij onvoldoende silicium-aanwezigheid , knakken de stengels om of vallen ze slap en geplooid neer op de grond , kijk naar sommige dahlia’s na regenweer .Kiezelzuur wordt door de planten omgezet in  voor mensen biologisch opneembare silicium-kleine moleculaire vormen. Silicium vervult in het menselijk organisme een reeks belangrijke opgaven ,waaronder het stimuleren van de afweerkrachten in ons lichaam en van de stofwisseling en de celdeling , het afremmen van de veroudering van de weefsels , die bij jonge mensen meer silicium bevatten dan op latere leeftijd , de opbouw en het goed laten functioneren van het bindweefsel , het ontzwellen van door arteriosclerose veranderde bloedvaten die daardoor opnieuw elastisch en minder poreus worden . Silicium is een goed  verdraagbaar biologisch middel, dat niet alleen symptomen onderdrukt, maar de oorzaken van arteriosclerose en de daaruit volgende ziekten verbetert . Silicium komt overvloedig voor in sojabonen, rozijnen, rijst , gerst, haver , aardappelen , rogge , rode biet , volle tarwe ,ajuinen en gierst. Van de granen zijn gierst en haver het meest silicium-rijk. Bij de kruiden staat paardestaart op de eerste plaats , gevolgd door hennep-netel en varkensgras . Verder komt het in veel geneeskrachtige kruiden voor. Heermoes en brandnetel zijn wel de toppers als het om dit sporen-element gaat . Silicium komt niet voor in dierlijke producten. Vooral de longen , de milt en de lymfeknopen ,maar ook het bloed en het bindweefsel bevatten rijkelijk silicium , en kunnen hun opgave slechts dan goed vervullen ,wanneer de behoefte van 20 tot 30 milligram silicium per dag volledig gedekt wordt . Van zodra dit gebeurt , is silicium  een echt levens-elexir dat  uitstekend werkt tegen aderverkalking , duizeligheid , gewrichts-reuma , acné , wratten en haaruitval. Voegen we daar nog de ontstekingsremmende , ontsmettende en reukbindende eigenschappen  aan toe .Doordat silicium in de lymfe-knopen zit ,beïnvloedt het bestendig de functie van het lymfe-systeem ,dat voor de lichaams-afweer belangrijk is. Wegens de gunstige werking op het lymfesysteem kan silicium oraal toegediend worden  tegen zwellingen en tuberculose van de hals-lymfe-knopen . Het aantal afweercellen wordt verhoogd en dat is ook vooral belangrijk bij een aangeboren minderwaardigheid van het lymfesysteem (lymphatische diathese) met abnormale vatbaarheid voor infectieziekten, chronisch gezwollen lymfe-knopen, nerveuze storingen en algemene prestatie-zwakte. De lymfeklier maakt deel uit van het lymfevatenstelsel.Dat is het geheel van organen, vaten en weefsels in het lichaam waarin zich hoofdzakelijk lymfe bevindt. Lymfe is een kleurloze vloeistof die vrijwel overal in het lichaam te vinden is. Vanuit de weefsels verzamelt ze zich in steeds groter wordende afvoerkanalen, de lymfebanen, die uiteindelijk uitmonden in het bloedvatenstelsel.Het stelsel is van groot belang bij de afweer van het menselijk lichaam, transport van bloedcellen , afbraak en rijping van lymfocyten en het reinigen van het bloed. Lymfocyten zijn witte bloedcellen die zorgen voor onze immunologische afweer.
Aan de ouderdom gebonden vaatziekten behoren tot de meest voorkomende ziekten die onze levensduur verminderen en de levenskwaliteit van de ouder wordende mens verslechten. Aan het begin van vele hart- en vaatziekten staat dikwijls aderverkalking. Kuur-matige inname van kiezelzuur verbetert bijna altijd dat ziektebeeld. De doorbloeding wordt terug genormaliseerd, duizeligheid, hoofdpijnen , oorsuizen en slaapstoornissen die het gevolg zijn van arteriosclerose verbeteren , en de te hoge bloeddruk wordt geregulariseerd, doordat de vaatwanden terug  elastischer worden .
Voor de elasticiteit van het longweefsel en zijn functie , is kiezelzuur onontbeerlijk om ziekten van de longen en de ademhalingsorganen tegen te gaan. Daarom worden voor de behandeling van  long- en ademhalingswegen-ziekten , dikwijls
geneesmiddelen of helende kruiden met kiezelzuur voorgeschreven.Bijzonder belangrijk is kiezelzuur bij longtuberculose, die steeds met een tekort aan kiezelzuur  in het longweefsel gepaard gaat. Bij ontstekingen van de luchtpijpen  werkt kiezelzuur ontstekingsremmend, bevordert de afscheiding van slijm en verzacht de hoestprikkel.
Ziekten in de streek van de bovenste ademhalingswegen (neus, hals, keel , tanden) worden bestreden d.m.v. de inwendige en uitwendige aanwending van kiezelzuur. Best gebruikt men kiezelzuur  voor spoelingen van neus en mondholte en voor het gorgelen .Mondspoelingen worden aanbevolen bij ontstekingen van het tandvlees, tegen tandvleesbloedingen en caries.
Kiezelzuur wordt oraal toegediend ter  behandeling van ontstekingen van het middenoor en tegen het zich verder ontwikkelen van wratten.
Kiezelzuur presteert  goed tegen  ziekten van de nieren en de urinewegen, vooral bij ontsteking van de blaas en ter voorkoming van nierstenen. Zij verhoogt de urine-afscheiding.
Wat de spijsverteringsorganen betreft ,werkt kiezelzuur ontstekingsremmend , met ontsmettende en opzuigende werking bij maag- en darmcatarrhen en -zweren, opgeblazenheid, diarree. Ook bij verstopping en hemorrhoiden of aambeien , die  uitwendig via compressen met kiezelzuur  behandeld kunnen worden.
Ziekten en kwetsuren van de beenderen : de beenderen bestaan vooral uit kalk, magnesium, fosfor, bevatten nochtans ook kiezelzuur, dat mede voor de inbouw van minerale zouten (vooral calcium) in het gebeente, verantwoordelijk is. Bij sommige vormen en in het bijzonder bij vrouwen na de wisseljaren veel voorkomende beenontkalking , bevatten de beenderen helemaal geen kiezelzuur meer. Oraal ingenomen ,vertraagt kiezelzuur de ontkalking ,en versnelt de genezing van de breukplaatsen van beenbreuken. Goede resultaten behaalt men ook bij rheuma in  de gewrichten, omdat kiezelzuur daar de elasticiteit van de weefsels weer verbetert.
Bij huidziekten en verwondingen dient kiezelzuur ter verzorging en versteviging van de huid, en verhoogt haar elasticiteit en weerstand tegen schadelijke invloeden van buitenaf. Kiezelzuur kan hier best weer tegelijkertijd inwendig (=oraal ingenomen of toegediend) en uitwendig gebruikt worden   ter behandeling van jeuk, uitslag, abcessen, steenpuisten, acné,  eksterogen, wratten, eczema, goedaardige huidgezwellen, insectenbeten en ligwonden. Huidkwetsuren, brandwonden en wonden door bevriezing in de koude , genezen snel. Zweren (ook open been) worden zelfs  in hardnekkige gevallen nog gunstig beïnvloed. Daar kiezelzuur ook voor nagels en haar  belangrijk  is, kan door regelmatige inname , haaruitval gestopt worden ,en de groei van het haar verbeterd , net zoals de kwaliteit en de niet-meer-broosheid van de vingernagels .
Bij vrouwenziekten heeft kiezelzuur vooral zijn nut bewezen bij vloeistofverlies , abcessen en zweren in de genitaliën-streek , aan de ingang van de baarmoeder , en bij ontstekingen van de borstklieren ( dit laatste vooral bij hun baby zogende moeders) .

Kort samengevat kan men stellen dat silicium  belangrijk  is voor de opbouw en groei van botweefsel, kraakbeen en bindweefsel. Een tekort aan kiezelzuur zal in eerste instantie leiden tot dunne, gemakkelijk breekbare nagels en dun haar.
Kiezelzuur geeft stevigheid en standvastigheid aan het lichaam ,en  beschermt  de lichaams-binnenkant tegen aanvallen van buitenaf. Silicium werkt bindweefselversterkend, immuunsysteem-versterkend en versnelt de genezing van wonden. Het wordt  ingezet waar weefsel, huid, botten of slijmvliezen beschadigd of verzwakt zijn. Hoge concentraties silicium treft men aan  in bindweefsel en de daarvan afgeleide weefsels, waaronder bot, kraakbeen, pezen, huid, haar, nagels, de aorta, grote bloedvaten, lymfevaten, lever, nieren en longen.

Prostaat : het laatste taboe ?
1)  de overgangsjaren . Welbekend zijn de  ongemakken die zich rond het vijftigste levensjaar bij de vrouw voordoen : de menopauze of climacterium. Deze periode is gekenmerkt door onregelmatige menstruaties , en allerhande vervelende toestanden , die bij de ene persoon langer kunnen duren en heviger zijn dan bij een andere. Bij vrouwen kan dit een keerpunt in het leven betekenen , maar ook mannen hebben er last van .Men spreekt over andropauze als tegenhanger van menopauze. Andropauze ontstaat door de geleidelijke, afname van de concentratie van mannelijke hormonen in het bloed .Ze kondigt zich minder brutaal en minder opvallend aan dan bij de vrouw , maar toch krijgen mannen tussen de 45 en de 55 jaar ermee te maken. Ze ontsnappen niet aan de invloed van de tijd , die de werking van de spieren , de nieren en het urinestelsel , de bloedvaten en het hart beïnvloedt . Uiterlijk gezien zal de man daar weinig verschijnselen over vertonen , of last van ondervinden, omdat hij , meer dan de vrouw , buitenshuis tewerkgesteld is ,of in de open lucht , bijvoorbeeld in de bouwsector werkt , hetgeen bij de vrouw niet het geval is . Nochtans   heeft in die periode de man een te lage kalkspiegel in het bloed , waardoor een ganse reeks verschijnselen opduiken , waarmee hij vroeger niet mee te maken had : prikkelbaarheid ,verhoogde vatbaarheid voor infectieziekten ,verlies aan elasticiteit van de huid ,de spieren en de bindweefsels ,bloedsomloop-moeilijkheden , hartkloppingen door stress , gepaard gaande met buien van neerslachtigheid . Hij kan daartegen strijden door  met mate aan rustige sport te doen , met zwemmen en bewegingsoefeningen , eventueel op een home-trainer . Soms verlangt de man weer naar vroeger , wordt hij romantisch en weer verliefd op een of andere , spijtig genoeg veel jongere vrouw , daarbij beseffend en vrezend dat hij niet meer zal kunnen presteren in het liefdesspel ,zoals weleer . De toestand verbetert er natuurlijk niet op , met te verouderen .Vanaf 30 jaar daalt het testosterongehalte (testosteron is het mannelijke geslachtshormoon) om de tien jaar met 10 % ,en bij de man bestaat steeds de diepgewortelde vrees , impotent te worden . In tegenstelling tot vrouwen, die kort na hun veertigste onvruchtbaar worden, kunnen mannen nochtans  tot op hoge leeftijd kinderen verwekken. Denken we maar aan Charlie Chaplin, die op zijn tachtigste nog vader werd! Toch krijgt de man  last van een 'hormonale inzinking'.Op het werk vreest hij  voorbijgestoken te worden door de jongeren , niet alleen als concurrenten in de liefde als het om een begeerde vrouw gaat , maar ook als kandidaat voor leidinggevende functies . Kortom , men is geen twintig jaar meer en het heeft geen zin ,dit tegen de natuur in , te willen ontkennen , ook wat sport-prestaties betreft ,waarbij men een onredelijk uithoudingsvermogen aan de dag wil leggen , en halsbrekende toeren uithalen , zichzelf wijsmakend dat men nog jong is . Het gevolg daarvan zullen zweetopstoten zijn ,hoofdpijn , slapeloosheid  en een lichaam dat de spankracht van vroeger verloren heeft . Maar nog erger  aan dit verouderen is , dat er ook een vernauwing van de blaashals kan ontstaan , en een vergrote prostaat .   

2) Prostaat .                           
De prostaat is een vitaal orgaan dat alleen bij mannen voorkomt , en is een kleine klier ,niet groter dan een kastanje ,die zich net onder de blaas bevindt en het begin van de urineleider (= urethra ) omgeeft . Zijn funktie is hoofdzakelijk seksueel , vermits hij een vloeistof produceert ,die bij de ejaculatie het transport van het sperma of zaadcellen in het prostaatvocht, door de zaadgeleiders mogelijk maakt . Het prostaatvocht houdt de zaadcellen in leven. Bij de zaadlozing worden de zaadcellen naar de prostaat gepompt. Daar worden ze vermengd met het prostaatvocht. Bij de ejaculatie trekt de prostaat samen en wordt het sperma (zaadcellen in prostaatvocht) door de plasbuis naar buiten geperst. De blaashals wordt ook samengetrokken waardoor het sperma niet in de blaas kan stromen. Bij de geboorte weegt de prostaatklier slechts enkele grammen . Ze ontwikkelt zich tijdens de puberteit en  weegt bij een volwassen man ongeveer 20 gram .De groei stopt vanaf een 50-jarige leeftijd . Rond die periode kan de klier gaan zwellen en soms is die zwelling zo sterk ,dat ze de afvoer van de urine belemmert of tenslotte zelfs volledig blokkeert . In deze toestand bestaan er twee mogelijke prostaat-aandoeningen : A) een goedaardige : adenoom ; B) prostaat-kanker .

A)  adenoom of goedaardige prostaathyperplasie: een derde van de mannen boven de 50 jaar ondervindt hiervan hinder, door een dwingende behoefte om herhaaldelijk met slechts een korte tijdsspanne ertussen , te plassen . Naarmate de prostaat in omvang toeneemt, drukt ze op de plasbuis (urethra) die er dwars doorheen loopt. Dit belemmert de uitstroom van urine van de blaas naar de uitmonding van de plasbuis. De klier is gezwollen en hindert de doorstroming van de urine,waardoor maar een trage , zwakke straal geproduceerd wordt ,en de noodzaak om te ‘persen’ om de vloeistof naar buiten te krijgen ,met nadruppelen . Vervolgens heeft men het gevoel , dat de blaas na het urineren niet echt leeg is , en heeft men soms ongewild urineverlies . Een adenoom is meestal geen ernstige aandoening , alhoewel het aanbevelenswaardig is , met dergelijke klachten een dokter  te raadplegen .De dokter zal een bloedonderzoek uitvoeren ter bepaling van PSA: prostaat-specifiek antigeen,  om goedaardige prostaathyperplasie te kunnen onderscheiden van prostaatkanker. De urine kan worden onderzocht op een eventuele urineweginfectie.Een minder aangename, maar noodzakelijke wijze om diagnostisch te onderzoeken , bestaat erin  de prostaat via het rectum (rectaal toucher) te betasten om er de omvang en de hardheid van na te gaan . De arts brengt een vinger in de anus en betast de prostaat door de wand van de endeldarm. Geen paniek : dit onderzoek is pijnloos.  Een ander belangrijk onderzoek dat in een vroeg stadium kan worden uitgevoerd, is de echografie, een onderzoek waarbij geluidsgolven worden gebruikt om de prostaat in beeld te brengen. De dokter zal aanraden meer te bewegen zoals wandelen en fietsen, ‘s avonds minder te drinken ,en geen waterafdrijvende middelen (diuretica ) te gebruiken . Bij ernstige problemen zal de dokter voorstellen , medicatie te nemen met geneesmiddelen , of een heelkundige ingreep voorstellen waarbij men vandaag o.a. ook gebruik maakt van microgolven en laserstralen . Op gebied van geneesmiddelen zijn er de alfablokkers , die de spierweefsels rond de hals van de blaas ontspannen . Deze behandeling levert goede resultaten op . Een heelkundige ingreep waarbij het adenoom verwijdert wordt , is enkel aan te bevelen wanneer geneesmiddelen niet helpen . De operatie zal het comfort van de behandelde verbeteren , maar er is een risico aan verbonden ,namelijk dat het sperma vrijkomt in de blaas ,hetgeen men retrograde ejaculatie noemt , en in schaarse gevallen impotentie .

B)  prostaatkanker : is ernstiger . Deze ziekte komt meestal slechts op latere leeftijd voor , en wordt meestal ontdekt na de 65 jaar .Een gezwel heeft zich ontwikkeld op de buitenkant van de prostaatklier en kan zich zelfs uitzaaien over de rest van het lichaam . De oorzaak is onbekend maar men vermoedt dat ze te maken heeft met het mannelijk hormoon , het testeron . Omdat de symptomen dezelfde zijn als bij een goedaardige klierzwelling , is het belangrijk op tijd een arts te raadplegen .In een later stadium kan de kanker ook de beenderen aantasten en erg pijnlijk zijn . Net zoals bij een prostaat-adenoom zal de  dokter een rectaal toucher uitvoeren en verscheidene bijkomende onderzoekingen aanvragen waaronder een endorectale echografie of biopsie , om  te bepalen of de aandoening goedaardig of kwaadaardig is .Blijkt het om kanker te gaan , dan zijn er verschillende  mogelijkheden :
 
1)Radiotherapie met bestraling  wordt toegepast om de ontwikkeling van een  duidelijk gelokaliseerdc tumor af te remmen .
2)Bij een heelkundige ingreep (petrostatectomie) worden de volledige prostaatklier en de zaadblaasjes die het sperma produceren verwijderd . Dit levert uitstekende resultaten op. Aangezien hierbij  ook zenuwen geraakt worden, kunnen er achteraf erectie- en ejaculatie- problemen optreden.
3) Wanneer het om een uitgezaaide tumor gaat. kan men  een hormonale behandeling  toepassen met een  soort chemische castratie d.m.v. geneesmiddelen . Deze is bedoeld om het gehalte van het mannelijk hormoon  testosteron in het bloed sterk te doen dalen. Dit is echter een extreme oplossing omdat ze wel de problemen bij het urineren verhelpt , maar tevens impotent maakt .

KRUIDENRECEPTEN.
De recepten worden als volgt bereid:
1 koflielepel kruiden per tas van 150 cc wordt overgoten met kokend water .
 - 10 min laten trekken en daarna door een stramien gieten ter filtering.
 - drink 4 kopjes per dag
 - bij een darmverstopping twee koffielepels kruiden per tas gebruiken .
- Gewicht van het aantal kruiden per recept , samengeteld steeds 100 gram .

PROSTAATKLACHTEN.
10 g brandnetel-kruid
20 g vliervloesem
15 g berkenblad
20 ogentroostkruid
10 g  voorjaars-adonis-kruid
15 g struikheide-kruid
10 g  heermoeskruid

URINEVERLIES.
5 g brandnetel
10 g lavendelbloem
50 g St. Janskruid
5 g  tijm-blad
10 g struikheide-kruid
10 g melîsse-blad
10 g  breuk-kruid

BRANDERIGE, DONKERE URINE .
10 g kamillebloem
15 g brandnetels
20 g  vlierbloesem
20 g berkenblad
15 g  heemstblad
10 g duizendblad
10 g struikheide~kruid

OVERGANGSJAREN .
20 g vlierbloesem
5 g berkenblad
5 g St. Janskruid
20 g  meidoorn -bloesem
20 g moeras-spirea-bloem
20 g vrouwenmantel-kruid
10 g  gezegende distel-kruid

IJzerkuur .
IJzer speelt een belangrijke rol in ons lichaam ,onder meer voor het transport van zuurstof naar de weefsels (onder andere de spieren) en  zorgt ervoor dat de zuurstof wordt opgeslagen in de spieren. Ijzer in het kraantjeswater kan afkomstig zijn van roestende leidingen, maar ook van de waterbron zelf. Drinkwatermaatschappijen verwijderen het ijzer uit het leidingwater dat ze produceren, maar wie grondwater uit een eigen put betrekt, kan water met veel ijzer  krijgen.
IJzer is een scheikundig element met symbool Fe (uit het Latijn: ferrum) en atoomnummer 26. Het wordt op een natuurlijke wijze in de aardkorst gevonden in de vorm van ijzererts . IJzererts  is het goedkoopste metaalerts, omdat het in zulke  grote hoeveelheden voorkomt .Bijna 5,6% van de aardkorst en bijna de gehele aardkern bestaat uit ijzer. IJzer wordt  gewonnen uit de mineralen hematiet (Fe2O3) en magnetiet (Fe3O4). De mineralen taconiet, limoniet (FeO(OH)·nH2O) en sideriet (FeCO3) zijn andere belangrijke ijzerbronnen . IJzererts  zit vaak aan de oppervlakte , en het wordt door reusachtige graafmachines opgegraven . Het  bevat naast ijzer ,ook grote hoeveelheden andere elementen , zoals zuurstof , koolstof en zwavel. Zuurstof en koolstof behoren ook hier alweer , tot de vier belangrijkste scheikundige elementen , die het leven op aarde kenmerken : O , C , H , N . Dat ijzererts vooral aan de oppervlakte voorkomt , wijst er op , dat  in heel het patroon van het ontstaan van de aarde en van de levende wezens daarop ,het  de bedoeling geweest is , de planten van ijzer te voorzien via hun wortels ,want anders kunnen ze geen  chlorofyl  opnemen en dus niet groeien . Chlorofyl is  het bladgroen van een plant, de pigmentstof die planten hun groene kleur geeft. De plant heeft dat nodig bij het proces van het omzetten van zonne-energie in koolhydraten , dat is de  fotosynthese . Een groot aantal planten en vruchten die wij eten , bevatten  het ook voor ons onontbeerlijke ijzer . Chlorofyl uit de door ons verorberde bladeren van planten , heeft een uitgebreid therapeutisch werkingsgebied. Het houdt de dikke darm zuiver en is een voedingsbron voor de goede bacteriën in het darmstelsel . Chlorofyl  reinigt  de lever en het bloed als middel tegen bloedarmoede. Chlorofyl en hemoglobine (=  is een ijzerhoudend eiwit dat in de rode bloedcellen aanwezig is als ijzerhoudende kleurstof ,en ervoor zorgt dat zuurstof uit de longen gebonden en vervoerd kan worden) hebben nagenoeg dezelfde structuur, met dit verschil dat chlorofyl magnesium bevat, waar er bij hemoglobine ijzer inzit. Bij anemie of bloedarmoede zitten  er te weinig rode bloedcellen in het bloed of bevatten  de rode bloedcellen te weinig hemoglobine. Oude bloedcellen worden via de lever en de milt afgevoerd. Er worden voortdurend nieuwe rode bloedcellen aangemaakt in het beenmerg.IJzergebrek in het bloed brengt emstige ongemakken met zich mee , aangezien het ijzer medeverantwoordelijk is voor het zuurstoftransport in het bloed . Vermoeidheid ,futloosheid , concentratie-stoornissen , hoofdpijn , spijsverterings-moeilijkheden , slaperigheid , scheurtjes aan de mondhoeken , wijzen er op dat men lijdt aan een ijzertekort . Wanneer het lichaam gebrek heeft aan ijzer , kan men in de echte zin van het woord , niet spreken over een ziekte , er is nergens een defect orgaan, geen organische storing te bespeuren , en toch voelt de persoon zich niet kiplekker. Hij/zij  heeft integendeel last om zich te concentreren, voelt zich bestendig moe , en is  kortademig na een inspanning. De nagels breken gemakkelijk en ze staan hol op het nagelbed in plaats van mooi rond. De spijsvertering is bovendien gestoord en niet zelden treedt maagpijn en diarree op. De tong is  beslagen en er komen scheurtjes aan de mondhoeken, terwijl de lippen  kloven vertonen. Dit zijn allen symptomen van een  tekort aan ijzer in het bloed . Vooral vrouwen hebben er nogal eens last van , ze verliezen elke maand bij de maandstonden een behoorlijke hoeveelheid ijzer. Dit tekort  wordt niet aangevuld , als er absorptie-moeilijkheden zijn, of omdat de voeding ontoereikend is, of omdat dagelijkse psychische zorgen  een normale stofwisseling belemmeren. Bij vrouwen die  aan ijzergebrek lijden , komt daar nog  hoofdpijn bij , en een voortdurende vermoeidheid die zelfs niet verdwijnt  met lang slapen. De neiging bestaat dan ook om vroeg te gaan slapen en lang in bed te blijven liggen , voor zover het dagelijkse werkschema dit toelaat .Bovendien is er gebrek aan eetlust, en kunnen er zelfs hartkloppingen  optreden. IJzertekort kan  naast de opgesomde symptomen ook nog verantwoordelijk worden gesteld voor  haaruitval en jeuk op handen en voeten. Iemand met ijzertekort , mist uithoudingsvermogen . Het ligt voor de hand dat men in ijzergebrek-verband geen pijnstillende pillen mag gebruiken ,want dan bestaat de kans dat men een grotere kwaal binnenhaalt . Wat moet men dan wel doen ?

1)Geschikt voedsel : Wie te lijden heeft van ijzergebrek doet er goed aan zijn menu eens grondig te bekijken. Er moeten voedingsmiddelen worden gekozen die een hoog ijzergehalte hebben. Iemand die  suikerziekte heeft  zal hieruit bepaalde produkten moeten elimineren . Rijk aan ijzer zijn in de eerste plaats alle volkorenprodukten . Wit brood is  veel armer aan ijzer dan volkorenbrood. Als men voldoende kauwt ,verteren alle soorten brood  wel, tenzij men extra-gevoelige darmen heeft. Dan kan men volkorenbeschuiten eten.Verder is er lever, sardines, chocolade (opgepast voor leverziekten en reuma), alle soorten noten, vijgen, abrikozen, waterkers, linzen en andere peulvruchten, eigeel, spinazie (gooi het kookwater niet weg, maar gebruik het voor de soep) , ook nog prei, uien , bananen, en allerhande vruchten , die evenwel met de schil moeten  gegeten worden.Cafeïne in de koffie vermindert de opname van ijzer , dus grote koffiedrinkers zijn gewaarschuwd . Goede ijzerbronnen zijn nog : vlees, vis , gevogelte, broccoli, bloemkool, pompoen, tomaten en citrusvruchten; matige ijzerbronnen zijn aardappelen, wortelen, ananas en bloem (zonder zemelen).Rood vlees bevat ook veel ijzer, maar het wordt niet opgenomen door het organisme. Het kan alleen van pas komen bij anemiepatiënten die een tekort hebben aan hemoglobine.
2)  In de farmaceutische handel zijn een aantal doeltreffende ijzerpreparaten verkrijgbaar. Ze worden best alleen op doktersadvies genomen. Ook in reform-en/of natuur-winkels zijn een aantal natuurlijke ijzerpreparaten te vinden , die in combinatie met vitamine C ( voor een betere absorptie ) zonder gevaar kunnen  ingenomen worden. Een ijzerkuur kan een opfrisbeurt voor het hele organisme betekenen. Het lichaam verwerft   nieuwe spankracht , het uithoudingsvermogen neemt toe, de weerstand tegen ziekten vergroot, de concentratie verbetert , het geheugen functionneert optimaal, de slaperigheid en vermoeidheid verdwijnen , en de levens- en arbeids-vreugde keren terug.
3)  Stofwisseling: personen met een ijzergebrek moeten hun organisme  klaar maken om het maximum aan mineralen uit het voedsel te halen , door  hun stofwisselingsproces in evenwicht brengen. In de eerste plaats bestaat dit erin , te  zorgen voor een psychisch rustige ingesteldheid , dit wil zeggen : ‘ wordt filosoof ‘ = probeer  problemen zoveel mogelijk uit de weg te gaan, als ze niet oplosbaar zijn . Wees opgeruimd,  zorg  voor voldoende rust en ontspanning. Werk misschien wat minder dan vroeger, en het lichaam heeft  na een periode van werk, ook een periode van rust nodig. Oefen daarin hobby ‘s uit , alles is O.K. , zoals bijvoorbeeld tuinieren , bloemen telen en verzorgen ,kaarten ,postzegels verzamelen, wandelen , fietsen , lichte sport , gezelschapsspelen zoals petanque , aansluiting bij clubs allerhande , een sprekende papagaai houden als gezelschap...

Rugpijn .
Ongeveer 85 % van de volwassen Westerse bevolking krijgt vroeg of laat af te rekenen met rugklachten. Ook schoolgaande kinderen hebben er vaker last van ,en niet minder dan 35 % van de 9-jarigen klaagt af en toe over rugpijn.
Tegen rugpijn kan men warme baden nemen in water van rond de 40 graden celsius , maar dat is natuurlijk niet voldoende .Rugpijn ontstaat onder meer door met een opengedraaid venster in de auto te rijden . De wind die op het lichaam valt , in het bijzonder op de halsstreek en de bovenkant van borst en rug , is voldoende om rugpijn te veroorzaken , en niet alleen dat , maar vaak tegelijkertijd ook pijn in rechter -en/of linker-arm . Het minste dat men dan kan doen , is de schouders bedekken en warm houden met een brede , dikke , warme sjaal .  Een dergelijke pijn kan ook ontstaan , wanneer men hartpijn heeft. Wanneer deze pijn gepaard gaat met een stekende pijn onder de linker schouder , kan dit de voorbode zijn van een hart-infarct , vooral wanneer men tegelijkertijd ook nog heftig begint te transpireren .Dan is het oppassen geblazen , en belt men best een ambulance voor een onderzoek in de spoedafdeling van een ziekenhuis .Tegen  pijn in de armen kan ginkgo-biloba verlichting brengen ,wanneer ze veroorzaakt wordt door slechte bloeddoorstroming . Vaak wordt rugpijn toegeschreven aan een slechte werking van de nieren . Dat wordt hieronderstaand nog bekeken .Ook de darmen , de lever, kunnen rugpijn veroorzaken , of verkeerde rechtstaande of zittende houdingen . Regelmatig van houding veranderen is in alle gevallen aangewezen .Natuurlijk veroorzaakt ook lumbago rugklachten , als men een te groot gewicht heeft trachten op te heffen , of wanneer men ongelukkig gevallen is , of aan sport heeft gedaan zonder training . Lumbago of spit is een samentrekking , verkramping of blokkering van rugspieren , door een verkeerde beweging of te grote belasting van de wervelkolom. Door de lumbago -reactie ,waardoor het lichaam scheefgetrokken wordt , en men moeilijk kan bewegen , voorkomen de rugspieren een nog ernstiger letsel . In dergelijke gevallen helpt het meestal , de rug in te wrijven met een spierontspannende zalf . Er bestaan daarvoor ook verstuivers ,waarmee men de pijnlijke plaatsen kan bewerken .Bij een aantal personen is rugpijn terug te brengen tot een rugzenuw die tussen twee wervels van de ruggegraat gekneld zit . In de meeste gevallen is arthrose de oorzaak van rugpijn .Deze is het gevolg van de slijtage van kraakbeen , zodat men stram en stijf wakker wordt , en lichaamsbewegingen bij wijze van spreken knarsend en krakend verlopen . Meer lichaamsbeweging kan de soepelheid van de gewrichten verbeteren , de spiercontracties rond de getroffen gewrichten doen verdwijnen , en voorkomen dat de spieren verzwakken. De spieren worden door beweging ook opgewarmd , hetgeen pijn zal verzachten.Wie bijvoorbeeld aan heuparthrose lijdt , kan fietsen , zwemmen , met de kano varen , boogschieten , in een zaal turnen , en yoga beoefenen . Wie last heeft van arthrose in de knie ,mag wel wandelen als remedie , maar niet op oneffen terreinen met putten ,  en hellingen op - en aflopen , en fietsen .Wel bestaat er geen bezwaar tegen turnen of petanque. Een bubbelbad is in alle gevallen zinvol , ook tegen rugpijn. Bij vrouwen veroorzaakt een aandoening van de eierstokken , rugpijn , best te behandelen door een arts of een homeopaat. Rugpijn kan veroorzaakt worden door een ontstoken lever , die door zijn zwelling tegen andere organen drukt ,waardoor pijn ontstaat. Rugpijnen kunnen ook door andere organen veroorzaakt worden , namelijk door de nieren , de urinewegen en bij een virus-infectie. Ook een slecht schoeisel en de slechte stand van de voeten en hun niet- verzorging veroorzaken pijn . Schoenen moeten altijd een dikke zool hebben uit veerkrachtige rubber , behalve wanneer men loopt op een ondergrond die drassig is , dan verkiest men platte , harde zolen . Aandoeningen van het darmstelsel veroorzaken eveneens rugpijn . Rugklachten  treden op bij beschadiging van een tussenwervelschijf van de ruggegraat , men noemt dit hernia.De oorzaak is een verouderings-of degeneratieproces ,waardoor scheuren en kloven ontstaan in de wervelschijven . De sponsachtige kern kan dan naar buiten komen . Goed getrainde rug- en buik- spieren kunnen de veranderingen in de tussenwervelschijven opvangen,maar slappe spieren zijn daartoe niet meer in staat. Revalidatie gaat traag , omdat wervelschijven uit kraakbeen niet doorbloed worden . Osteoporose is een vorm van botafbraak ter hoogte van de ruggewervels , doordat onze botten onderworpen zijn aan een voortdurend proces van verandering , afbraak en opbouw . In het bot wordt oud materiaal door nieuw vervangen , behalve bij osteoporose , waar de afbraak het haalt op de opbouw . Daardoor ontstaat er een groter risico op botbreuk of vervorming van de wervels bij het dragen van lasten . Deze botontkalking is nochtans eenvoudig tegen te gaan door een gezonde voeding met voldoende calcium , mineralen en vitamines , alsook voldoende lichaamsbeweging . Aan te raden zijn peulvruchten , vis en groenten , soja-produkten . De volgende bewegingen moeten bij rugpijn vermeden worden :
- buig nooit de rug voorover , bijvoorbeeld om iets op te heffen , maar plooi de knieën en heupen .Bij het optillen van een last , moet de kracht vanuit de benen komen , en til niets alleen op ,dat zwaarder weegt dan 25 kilo = gewicht van een zak kolen . Hef nooit iets op in een toestand van vermoeidheid .
-vermijdt draaibewegingen van de wervelkolom vanuit de romp . Inplaats daarvan ,verplaats het lichaam in de het verlengde van de beweging .
 -rek de armen niet hoger dan met een rechte hoek vanuit de schouder ten opzichte van de rest van het vertikaal lopende lichaam , dus de armen niet boven het hoofd heffen of strekken .
 - vermijdt bruuske bewegingen , en las regelmatig een rustpauze in .
 -veel stoelen zijn te diep of te laag en de leuningen zijn verkeerd geplaatst . Bij het neerzitten  moeten de bovenbenen horizontaal op het zitgedeelte liggen , de voeten stevig op de grond en de knieën onder een hoek van 90 graden . Buig nooit te ver naar voor met het bovenlichaam . In feite zou het beter zijn te schrijven , te lezen of te werken op een uitschuifbaar tafelblad dat men vanaf een tafel of lessenaar naar zich kan toetrekken tot tegen de buik . Het is trouwens een goede regel , zich zo weinig mogelijk te bukken ,ook bij het uitvoeren van huishoudelijk werk , bijvoorbeeld tijdens het stofzuigen  , of  het doen van de vaatwas over een wasbekken of  spoelkom . Ook niet in de tuin , of bij het opmaken van bedden , vloeren dweilen , vegen en poetsen , strijken .
 -slaap in een bed nooit op de buik ; bij het slapen op de rug daarentegen , is de druk op de tussenwervels van de ruggegraat gering . Nadeel is wel dat deze houding het snurken bevordert en dat de druk van de ingewanden op de onderliggende organen en op de bloedvaten vergroot . Wanneer men op een zij gaat liggen , trek de benen op , om te slapen met geplooide knieën , teneinde  de lenden te sparen . Bij het uit een bed stappen , steun op de hand van een arm , of een elleboog , kom rustig overeind en draai de benen naar buiten om uit te stappen , daarbij met 1 of 2 handen op de knieën steunend. Recht eerst de rug en pas daarna de benen .

Osteopathie.
 Osteopathie behoort tot de manuele geneeswijzen en legt de nadruk op de rol van het skelet en de spieren bij het genezen van ziekte en pijn . Het woord  osteopathie is samengesteld uit de Griekse woorden voor bot (osteon) en ziekte (pathos) , maar is misleidend , omdat de osteopathie zich niet strikt bezighoudt met botziekten , en dus niet alleen maar een ziekte van de beenderen is . Dit onderscheidt een osteopaat van een chiropractor, die bijna uitsluitend op de wervels werkt.  Leven is bewegen ,en een osteopaat gaat ervan uit dat alles wat zich in het menselijk lichaam bevindt, beweegt. De behandeling vindt plaats vanuit een totaal-benadering van de klacht. Daartoe wordt: 1. het bewegingsapparaat (beenderen, gewrichten en spieren); 2. het orgaansysteem (inwendige organen met bloedvaten en lymfestelsel) en 3. het craniosacrale systeem (schedelbotten, hersenvliezen, ruggemergsvlies en hersenvochtcirculatie) manueel onderzocht op bewegingsverlies. Het uitgangspunt hierbij is dat het lichaam een eenheid is. Apparaten of medicijnen komen er niet aan te pas en gebeurt  d.m.v. behandelingen , waarbij de osteopaat alleen de handen gebruikt en waarmee hij /zij de verloren gegane bewegingsmogelijkheden in het lichaam herstelt . Wat rugpijn betreft , is osteopathie een therapie waarbij door middel van manipulatie van het lichaam en vooral van de wervelkolom , problemen worden behandeld die ogenschijnlijk  niets te maken hebben met de wervelkolom. Een osteopaat onderzoekt niet alleen de regio waarin de klacht optreedt , zoals de rug , maar het hele lichaam en gaat dáar aan het werk ,waar hij de oorzaak aantreft. De oorzaak van een klacht kan bij chronische rugpijn soms  liggen in een vastzittend gewricht in de nek , in de buik, wervelkolom of voet, waar de patiënt geen weet van heeft . Als de oorzaak de wervelkolom is , ontstaat  rugpijn  doordat de bloedsomloop in de ruimten tussen de wervels , waar de zenuwwortels uit het ruggemerg treden , wordt geblokkeerd. De tussenwervelschijven van de wervelkolom komen alleen al door langdurig  recht te staan onder spanning , met het gevolg dat rugpijn en ischias zo algemeen voorkomen. Verder heeft onze staande houding, die we vanuit de evolutie bekeken , pas recentelijk hebben aangenomen als homo erectus , tot gevolg , dat de organen in de buik in een abnormale positie naar beneden hangen. Hierdoor ontstaan rugpijn door een te grote belasting van de wervelkolom , breuken, verstopping en spataderen . Osteopaten bewerken een gebied van het lichaam dat meestal een gewricht bevat dat beschadigd of verstuikt is, voor een verdikking van het bindweefsel of zwelling , een verkorting , pijn in de nekwervels . Osteopaten trachten door middel van manipulatie , kwetsuren en blokkeringen  die acuut of chronisch kunnen zijn, te herstellen , bijvoorbeeld de beweeglijkheid  herstellen binnen een geblokkeerd gewricht .Daarna kan het gewricht weer vrij bewegen , en zijn spierkrampen en ontstekingen  verlicht. Een osteopaat begint met een algehele beschouwing van de houding van de patiënt en het gemak of ongemak waarmee hij of zij een staande houding volhoudt. Daarna worden de lichaamsdelen die een rol kunnen spelen bij het onstaan van klachten, gedetailleerder bekeken, met nazicht van een slechte werking van de gewrichten, spierkramp, pijn , botziekte of botdegeneratie.De osteopathie boekt duidelijk bijzondere successen bij rugklachten en nek- en gewrichtsaandoeningen, zoals een tennisarm en een voetbalknie. Door manipulatie van de wervel-kolom kunnen  de zenuwen die de organen in de buik bedienen en door de wervelkolom lopen, weer normaal gaan functioneren. ademhalings-stoornissen als asthma en bronchitis, waarbij de nadruk wordt gelegd op de beweging van de borstkas en de borst- en de buikholte.

 Chiropraxie.
 Chiropraxie is een therapie die  gebaseerd is op de manipulatie van de gewrichten, vooral  die van de wervelkolom. Chiropraxie houdt een fysieke correctie van een welbepaald gewricht in. Hierin verschilt deze therapie van de osteopathie, die zich meer richt op alle bewegende delen van het lichaam en op de bloedsomloop.Het woord chiropraxie is afgeleid van twee Griekse woorden - cheir (hand) en prattein (doen) - letterlijk ‘met de handen doen’, in de volks-mond bekend staande als ‘botten kraken’, hetgeen zich manifesteert door een hoorbare ‘ klik ‘ wanneer de osteopaat het gewricht " gekraakt " heeft , door bijvoorbeeld verschoven wervels terug op de juiste plaats te duwen . Zo ook bij een gedeeltelijke ontwrichting waarbij de oppervlakken van twee botten die een gewricht vormen, niet meer precies op elkaar passen.Vooral mensen met ernstige rugklachten of stoornissen in het bewegingsapparaat komen hij de manuele therapeut  of ‘kraker’ terecht. Een eerste onderzoek bestaat o.a. uit een inspectie van de rug. Elke ruggewervel in de lendenen wordt betast .Op die manier kunnen ‘abnormale’  wervels worden opgespoord. Ook wordt  gecontroleerd (terwijl de patiënt op de buik ligt) of de spier-spanning groter is geworden en of er sprake is van veranderingen in het weefsel rond de gewrichten.De oorzaak van rugpijn moet onder meer gezocht worden bij het zenuwstelsel,  met betrekking tot de wervelkolom , de nekwervels en de schouderbladen .Veel soorten hoofdpijn worden veroorzaakt door spiercontracties en verhoogde spierspanning in de nek  , ook door reuma. Alhoewel een chiropractor niets kan doen aan ernstige gewrichtsreuma, kan hij de symptomen van gewrichtsslijtage vaak wél verlichten en de pijn voor een groot deel wegnemen .
 De chiropraxie brengt de natuurlijke functie van het lichaam weer in evenwicht door manipulatie van gewrichten die zijn aangetast als gevolg van een stoornis in het zenuwstelsel . De chiropractor heft blokkades van zenuwen op door een juist gedoseerde druktechniek van vingers en handen,op de door hem/haar precies bepaalde plaats van de oorzaak van de pijn . Bij een goede gezondheid worden prikkels overgebracht via de zenuwen die zorgen voor het normaal functioneren van alle organen. Maar elke beïnvloeding van  het zenuwstelsel door giftige stoffen in het lichaam , of schadelijke invloeden op de zenuwen van buiten het lichaam , tast de efficiëntie in het overbrengen van prikkels ervan aan . De geprikkelde zenuwen kunnen  spiersamentrekkingen opwekken, waardoor een bot uit zijn juiste positie wordt getrokken. De resulterende  afwijkingen van botdelen, vooral in de wervelkolom, worden subluxaties genoemd. De gemiddelde patiënt met rugpijn krijgt bij een chiropractor ongeveer zes behandelingen. Er worden spierproeven gedaan, de temperatuur van de huid wordt gemeten en vaak worden er ook röntgenfoto’s gemaakt. Röntgenfoto’s, vooral van de wervelkolom en het bekken, zijn belangrijk voor de diagnose, omdat ze afwijkingen in de houding en de beweging -subluxaties - aantonen. Chiropractors geven  ook advies  over oefeningen, de juiste lichaamshouding en voeding. Het doel hiervan is zeker te stellen dat de goede resultaten van een  behandeling blijvend zijn en te voorkomen dat soortgelijke problemen zich herhalen.Bij een onderzoek van de wervelkolom betast de chiropractor elk gewricht op  de juiste plaats in de ruggegraat  en onderzoekt de flexibiliteit .Hij beoordeelt  de gewichtsverdeling bij  de verschillende houdingen die een  patiënt inneemt. Chiropraxie wordt  vaak toegepast als behandeling voor pijn in de onderrug , ischias en pijn in de schouders , armen en benen , evenals problemen met heupen en knieën,  en tintelingen of gevoelloosheid in de toppen van de vingers . Ischias is  een vorm van zenuwontsteking . Wanneer de grote beenzenuw, de grootste en langste zenuw in ons lichaam, ontstoken is of  geprikkeld wordt, spreekt men  van ischias. De  nervus ischiadicus (heupzenuw of grote beenzenuw) begint in het ruggenmerg en loopt via de bil/dij langs de achterkant van een been.Het meest kenmerkende symptoom van ischias is lage rugpijn en een pijn aan de achterkant van het (meestal één) been die loopt van de bil tot de voet. Deze pijn kan zo hevig zijn, dat lopen niet meer mogelijk is. De oorzaak is meestal een druk op de wortels van de ischiaszenuw , waar deze uit de wervelkolom naar buiten komen. 

 De Nieren .
 De nieren vormen het centrum van het urinewegstelsel. Behalve dat zij schadelijke stoffen uitscheiden , helpen de nieren de bloeddruk op peil houden en spelen ze een rol bij het regelen van de zuurgraad  en het gehalte aan mineralen van de lichaamsvloeistoffen. Daarnaast kunnen de nieren ook hormonen  vormen en zijn zij een belangrijke schakel bij het actief maken van vitamine D.
 Bouw . De nieren zijn twee boonvormige organen, die tegen de achterzijde van de buikholte, naast de wervelkolom liggen, net onder het middenrif. De nieren liggen in een soort bindweefsel ,een omringend vetweefsel. Wanneer dit slap of dun wordt , kan een nier zich verplaatsen en tegen de ruggegraat duwen ,waardoor men rugpijn krijgt . Gewoonlijk ligt de rechternier iets lager dan de linker-, om zo ruimte te geven aan de lever, die eveneens rechts boven in de buik ligt. Bij een volwassene is een nier 10 tot 12 cm lang , 5 tot 7 cm breed en bijna 3 cm dik. De nier is omgeven door een dun , maar stevig bindweefselvlies, het nierkapsel. Rond de nier bevindt zich een laag vetweefsel, die het orgaan als een kussen beschermt tegen schokken. In dit vetweefsel liggen ook de beide bijnieren ingebed , aan de bovenzijde van de nieren. De bijnieren hebben wat betreft hun werking niets met de nieren te maken. Zij produceren namelijk alleen maar hormonen. Een normale nier is roodbruin van kleur en wanneer men haar overlangs doorsnijdt, kan men een buitenste schors en een binnenste merg onderscheiden. Het merg is lichter van kleur dan de schors en is opgebouwd uit een aantal piramidevormige uitlopers . Op de top van zo’n uitloper  mondt een groot aantal verzamelbuisjes uit. Deze lozen de in de schors en merg gevormde urine in een holte , het nierbekken . Meer naar het midden van de buik wordt het nierbekken trechtervormig en gaat dan over in de urineleider. Vanuit elke nier vervoert zo’n dunne gespierde buis de urine naar de blaas. Alhoewel de nieren slechts betrekkelijk kleine organen zijn, ontvangen ze per minuut toch ruim een liter bloed.Het werk van de nieren bestaat in het filteren van het bloed en het vormen van de urine. De nieren hebben vooral tot taak de samenstelling van het bloed te regelen. Ondanks grote wisselingen in opname van voedsel en in activiteit van de stofwisseling, moet de samenstelling van de lichaamsvloeistoffen constant blijven. Dat de functie van de nieren belangrijk is, blijkt wel uit het feit dat al ons bloed eens per vier tot vijf minuten door deze organen stroomt. Elke nier is opgebouwd uit ruim een miljoen  micro-scopisch kleine filtertjes. Elk nierlichaampje bestaat uit twee delen: het in de nierschors gelegen nierfiltertje en het nierbuisje Elk buisje is ongeveer 6cm lang . Zoals de naam al aangeeft, is het nierfiltertje de plaats waar het bloed wordt gefilterd. Het is opgebouwd uit een bolvormig kluwentje van zeer kleine slagadertjes , ook wel haarvaatjes genoemd. Gewoonlijk wordt het bloedvatkluwentje aangeduid met de term glomerulus. De haarvaatjes van de glomerulus hebben een wand met talloze poriën. Op deze wijze kunnen bestanddelen van het bloed dat naar de glomerulus wordt aangevoerd, in het nierbuisje worden geperst. Het filtraat dat in elk nierbuisje terechtkomt, bevat dan ook geen bloedcellen en ook de grote eiwitmoleculen in het bloed kunnen niet door de porieen heen.Een nierbuisje heeft tot taak het filtraat uit de glomerulus te verzamelen en naar het nierbekken te vervoeren. Hoe het verdere transport en de verdere filtering van het bloed verloopt , alsook  de verwerking van vocht van de nieren naar de blaas , wordt uitvoerig beschreven in medicinale boeken .

Nierontsteking .Nierontsteking wordt dikwijls niet opgemerkt .De ziekte ontstaat als gevolg van een  infectieziekte of door een aandoening van de urinewegen. De patiënt heeft als regel geen duidelijke klachten ,  en karakteristieke symptomen ontbreken eveneens. Des te groter is daarom de verrassing , als de arts een nierontsteking vaststelt .Het chemisch en microscopisch onderzoek van de urine is  voor de arts de meest betrouwbare maatstaf om tot zijn diagnose te komen. De hoeveelheid urine en de samenstelling ervan wat betreft kleur, soortelijk gewicht , zouten, cellen , eiwitten en dergelijke , geven de specialist  de informatie of de nierfunctie al of niet gestoord is . Zoals hierboven beschreven , wordt urine gevormd in ongeveer 1 miljoen " glomeruli " , kluwentjes van haarvaten . Het bloed wordt in een netwerk van haarvaten in de nierbuisjes gefilterd en daar tot urine gemaakt. Normaal gesproken worden alleen de afvalstoffen van de stofwisseling gefilterd en uitgescheiden. zoals  urinezuur , ureum , zout en water . De bloedcellen en andere belangrijke stoffen , blijven in het bloed .Maar als de glomeruli door een ontsteking zijn aangetast komen er ook stoffen in de urine, die daar niet  mogen in voorkomen, zoals eiwitten en rode en witte bloedlichaampjes .Deze veranderde samenstelling van de urine duidt altijd op een zware infectie van de nieren. Wanneer dit niet tijdig geconstateerd wordt, verschrompelen de glomeruli en verliezen het vermogen om te filteren. Met andere woorden,  komt de uitscheiding  van urine-afvalstoffen  tot stilstand. Meestal raken in geval van nierontsteking de glomeruli van beide nieren geïnfec-teerd. Als regel is daar dan een algemene infectie aan voorafgegaan, zoals griep , tyfus, roodvonk, of een ontsteking van lichaamsdelen , bijvoorbeeld amandelen-ontsteking, middenoorontsteking of steenpuisten . De ziektekiemen komen via de bloedsomloop in de nieren of bereiken de nieren via de urinewegen, vanuit de blaas .Een te sterke afkoeling van het lichaam door natte kleren , tocht , die ook rugpijn veroorzaakt , kan de infectie verergeren. Ongeveer 14 dagen na de oorspronkelijke infectie kan er sprake zijn van bloedsporen in de urine , alsook oedeem, dat is een zwelling van lichaamsdelen. Vermoeidheid , hoofdpijn, gebrekkige eetlust, moeilijkheden bij de urinelozing en een drukkend gevoel in de nier- of blaasstreek zijn bijkomende verschijnselen, maar een echte nierpijn  ontbreekt gewoonlijk. Als de ziekte niet herkend wordt, ontstaan vrij snel aanvallen van algemene ongesteldheid , braakneigingen , lusteloosheid en dorst. Wanneer de nieren hun taak helemaal staken, leidt de opeenhoping van afvalstoffen in het bloed tot uremie en urinevergiftiging. Uremie= verhoogd ureum-gehalte van het bloed .Ureum is een afbraakproduct van de eiwit-stofwisseling , dat door de nieren via de urine wordt afgescheiden .Naast de genoemde symptomen let de arts verder op een te bleke huid, bloedarmoede, een grijs-wit aangeslagen tong, naar urine ruikende adem , opgezwollen ledematen, storingen in het gezichtsvermogen en hoge bloeddruk. Nierontsteking houdt vooral gevaren in voor het hart. Door het oplopen van de  bloeddruk wordt het hart overbelast. De giftige stoffen in het bloed, die eigenlijk uitgescheiden zouden moeten worden , veroorzaken spierkrampen , waardoor in het ergste geval zelfs een hartstilstand kan veroorzaakt worden en  het overlijden van de patient .
 Behandeling .
 In de eerste plaats krijgt de patiënt absolute rust voorgeschreven . Om de nierfunctie weer op gang te brengen, moet de hoeveelheid vocht die normaal ingenomen wordt, drastisch beperkt worden. Daarbij hoort een zoutarm en eiwitrijk voedsel .De ziektekiemen, meestal streptokokken, worden bestreden met penicilline of een ander antibioticum. Het is zeer belangrijk de infectie te behandelen, die aan de eigenlijke ziekte voorafgegaan is Wanneer de nieren helemaal niet meer werken, is het noodzakelijk om het bloed op kunstmatige manier te zuiveren.Het bloed van de patiënt wordt dan buiten het lichaam in een ingewikkelde machine  gezuiverd. Men noemt deze , een nierdialyse- apparaat , in de volksmond een kunstnier .

Nut of schadelijkheid van enkele dranken :

Melk,citrussap,appelsap,groene thee,koffie ,alcohol,bier .

Melk .
Melk behoort tot een groep van melkprodukten , die samen met kaas,(vlees),vis en ei , gezien wordt als een bron van eiwit ,vitaminen en mineralen waaronder magnesium, fosfor , ijzer en zink . Gezond vermageren betekent het teveel aan calorieën in de vorm van vette en suikerrijke producten beperken ,zonder daarbij op de vitaminen- en de mineralenaanbreng te beknibbelen. Kiezen voor twee tot drie magere zuivelproducten per dag past in deze opzet, naast een ruim gebruik van groenten, fruit en volkoren graanproducten Wie  elke dag voldoende melk drinkt, voor sterke botten en een mooi gebit ,kan nu én later tegen een stootje, doordat melk  een bron is van de vitamines A, B1 , B2 , B6 , B12 , vitamine D en foliumzuur. Vitamine A bevordert de groei, zorgt mee voor een gezonde huid en een goede klierwerking , en behoedt ons voor ontstekingen.Vitamine D helpt ons kalk opnemen en dit mineraal vastleggen in beenderen en gebit.Na een eiwitrijk ontbijt waarbij melk gedronken wordt , stijgt in het bloed , het suikergehalte dat als brandstof voor het opwekken van lichaams-energie dient en wel voor een lange tijd. Hierin zit het verschil met een ontbijt of algemeen een maaltijd , die rijk is aan koolhydraten, waardoor het bloedsuikergehalte ook snel stijgt ,maar even snel weer afneemt ,zodat de energie-opstoot veel te kort duurt . Melk oefent ook een gunstige invloed uit op granen , kaas en eieren , door de voedingswaarde van deze soorten sterk te verhogen , wanneer ze genuttigd worden in combinatie met melk . Wie niet van kaas houdt als calciumleverancier (vooral jonge kaas ,geen oude) ,kan beroep doen op een aantal kruiden als kalkvoorziener , zoals marjolein , basielkruid , salie, kaneel en sesamzaad . Vlees is daarentegen niet in staat , onze dagelijkse behoefte aan calcium te dekken .De botmassa neemt af met ouder worden , en vooral vrouwen zijn kwetsbaarder voor beenbreuken , ook omdat ze veel calcium verloren hebben tijdens zwangerschappen .Melkpoeder ,dat vandaag minder gebruikt wordt , dan bijvoorbeeld tijdens de jaren van de tweede wereldoorlog 1040-1945 ,heeft een hoger eiwitgehalte dan melk en bevat ook meer koolhydraten . In poeder van magere melk , zit er vrijwel geen vet.Melk en de daarvan afgeleide produkten yoghurt en karnemelk , bevatten behalve eiwit van een goede kwaliteit , ook calcium en vitamine B2. Deze vitamine speelt een belangrijke rol bij stofwisselingsprocessen , en een tekort eraan veroorzaakt ontsteking van de mondhoeken ,van de slijmvliezen van mond-en keelholte, een ontstoken en pijnlijke tong ,en een afschilfering van de huid .De tanden en de botten nemen vooral gemakkelijk calcium op uit yoghurt en karnemelk,minder gemakkelijk uit melk ,waaruit ook de vitamine B2 verdwijnt wanneer men ze blootstelt aan fel licht .De opname van calcium vereist dus eerder een zure omgeving of een zuur produkt zoals karnemelk of yoghurt ,alhoewel door de omzetting van de suiker in melk (=lactose) tot melkzuur ,calcium uit melk tenslotte toch ook goed wordt opgenomen door het lichaam . Lactose begunstigt de ontwikkeling in onze darmen van nuttige bacterien die op hun beurt andere schadelijke organismen uitschakelen. Een glas melk brengt bij maagpijn snel verlichting en wordt aanbevolen als beste drank voor personen die een maagzweer hebben . Karnemelk en yoghurt bevorderen  de opname van ijzer . IJzer is onmisbaar voor de levering van energie in het lichaam. Het is een belangrijke bouwsteen van hemoglobine die zorgt voor het zuurstoftransport in het bloed en  het zijn rode kleur geeft. Zonder ijzer kan geen hemoglobine worden aangemaakt en kan de zuurstof niet door het lichaam worden vervoerd. Het voornaamste gevolg van ijzertekort is anemie (bloedarmoede). Dit kan aanleiding geven tot vermoeidheid, zwakte, duizeligheid en een hele reeks andere klachten. ,die zullen verminderen wanneer men vitamine C als voedingssupplement neemt ,want vitamine C bevordert ook de opname van ijzer. Zoals melkzuur,heeft ook citroenzuur  deze eigenschap. Het nuttigen van een schaaltje yoghurt samen met een glas citroensap zorgt dan ook, naast een lekker en gezond ontbijt, voor een optimale ijzeropname.Het lichaam is heel zuinig met ijzer. Slechts een klein deel wordt met urine, zweet en de faeces uitgescheiden, het overgrote deel wordt steeds opnieuw gebruikt. Kwark en kaas , beiden uit melk afgeleid ,bevatten ook eiwit en vitamine B2. Eiwitten of proteïnen ( van het Griekse woord protos = de eerste ) zijn de bouwstenen voor de lichaamscellen van spieren , botten , organen ,huid , haar en bloed. Behalve dat eiwitten nodig zijn voor de vervanging van afgebroken en afgestorven cellen , hetgeen bijvoorbeeld dagelijks gebeurt met onze huid , zijn ze ook nodig voor de goede werking van de lever en de nieren. Eiwit-gebrek kan er bijvoorbeeld toe leiden dat onze vingernagels , die bestaan uit een waterbestendig eiwit , de keratine , broos worden en breken .

Citrus-vruchten en hun sap .
Citrusvruchten zijn vruchten van bomen of struiken van het plantengeslacht Citrus. Citrusbomen zijn immergroene, kleine , bomen. Naargelang de soort worden ze 3 tot 15 meter hoog. Het hout is zeer hard. De vruchten worden allemaal rauw gegeten. De vrucht bestaat uit een aantal lagen. De buitenste schil bevat zeer veel olieklieren waarin ontvlambare etherische oliën opgeslagen zitten. De middelste vruchtlaag is wit en vezelig. De binnenste vruchtlaag is het eetbare gedeelte. Hier worden sapzakjes gevormd die veel suikers, organische zuren en vitamine C bevatten. De meeste citrusvruchten zijn erg sappig. De bomen groeien alleen in warmere landen, zoals Spanje, Griekenland, Italië en Israël. Citroen , ananas ,clementine, pompelmoes en grapefruit ,dit is een  kruising tussen sinaasappel en pompelmoes , behoren tot de  citrusvruchten .Ze vormen vooral een belangrijke bron van vitamine C , nuttig bij de bestrijding van verkoudheden en infectieziekten . De clementine  verschilt van de mandarine, die groter is en meer pitten bevat, maar qua voedingswaarde zitten beide vruchten dicht in elkaars buurt. De clementine heeft een hoog watergehalte (meer dan 85 %), wat er een uitstekende dorstlesser en tegelijk een zeer caloriearme (16 kcal per stuk, nettogewicht) vrucht van maakt, en ze behoort tot de vitamine C-rijkste vruchten . Bovendien bevat ze veel bètacaroteen of provitamine A, vitamine E en vitamines van de B-groep (vooral B9). Als mineralen voert kalium de hoofdtoon, gevolgd door magnesium en ijzer. Tenslotte is de clementine ook rijk aan sommige polyfenolen (flavonoïden, anthocyanen en xantofyllen), krachtige antioxidanten die de werking van vitamine C versterken, vooral de vaatbeschermende . Uitgeperste citroen heeft een hoog vitamine C-gehalte en bevat polyfenolen (naringoside, hesperidoside), die  een gunstige invloed hebben op de vitamine C-werking. Ook een groot aantal vitamines van de B-groep, een beetje vitamine E en een flinke dosis vezels. Vezels verbeteren onze darmwerking en daarmee de stoelgang .Citroen bevat zeer weinig suikers en is dus bijzonder caloriearm maar bevat daarentegen veel organische zuren, vooral citroenzuur, die hem zijn typische zure smaak bezorgen (ongetwijfeld de zuurste vrucht op aarde).Verder is hij  rijk aan kalium, dat bij  metabolisme alkaliniserende residuen afgeeft. Dat zorgt ervoor dat de citroen ondanks zijn zure smaak  niet verzurend is voor het organisme, in tegenstelling tot wat er vaak gedacht wordt. Vettig haar behandel je best door citroensap aan het laatste spoelwater toe te voegen.Nicotinevlekken op vingernagels verdwijnen met citroenschil erover te wrijven.En als men met een citroenschil over tanden wrijft, worden ze na een poosje weer mooi wit. Aluminium kookpannen worden weer helemaal schoon, als men er water met een geut citroensap in kookt.  De sinaasappel  is  de koning onder de citrusvruchten ,omdat éen  enkele gemiddelde sinaasappel , de volledige aanbevolen dagelijkse dosis vitamine C bevat  voor volwassenen. Deze dosis versterkt de afweer van het lichaam tegen ziekten ,door de vorming van antilichamen en stimuleert de  activiteit van de witte bloedcellen ,en werkt ontstressend door de synthese van stresshormonen. Tot slot werkt de sinaasappel opwekkend en evenwichtsherstellend , dankzij zijn organische zuren, die de spijsverteringssappen stimuleren en een alkaliniserende werking hebben. Als men sinaasappelsap over  aardbeien giet, dan smaken die rode vruchten nog lekkerder. Sinaasappelvlekken krijgt men  het gemakkelijkst weg met azijn. Goed met water naspoelen. Men kan een lekkere milkshake maken met 15 gram melkpoeder ,  2 sinaasappelen, 2 bloedsinaasappelen , 2 limoenen en 4 ananasschijven , alles vruchten in stukjes gesneden , en dan in de shaker geplaatst met toevoeging van een weinig melk. Sommigen bevelen aan , hieraan ook een aantal muntblaadjes toe te voegen.
Omdat vitamine C snel vernietigd wordt door blootstelling aan lucht en omgevingswarmte ,is het verstandig de vruchten juist voor het gebruik schoon te maken en vers te consumeren . Deze opmerking geldt ook voor de sappen , die best onmiddellijk na het openen van de doosverpakking of het glas ,na opening van het deksel daarvan , gedronken worden . Sinaasappelsap moet zo kort mogelijk voor het gebruik uit de appelsienen geperst worden  en fabrieksmatig bereid sinaasappelsap moet bij voorkeur vrij zijn van bewaringsmiddelen en extra toegevoegde suiker . Hopenlijk staat dit op de verpakking te lezen .Sinaasappelsap bevat , zoals ook tomaten en bananen , kalium , en wordt aanbevolen als "plasmiddel". Dit laatste is aangewezen ,wanneer het lichaam om de een of andere reden teveel water en zout vasthoudt ,dat zich ophoopt in de weefsels .Oorzaken hiervoor kunnen hartzwakte zijn ,nierafwijkingen , leverziekte . Plasmiddelen werken ook een te hoge bloeddruk tegen ,zodat het drinken van sinaasappelsap hiertegen ook gunstig is .

Appels en appelsap .
Appels zijn oorspronkelijk afkomstig uit Afghanistan als wilde appel ,en na de druif , de vrucht die in gematigde klimaatzones het meest wordt verbouwd . Er bestaan verschillende appelsoorten , zoals Cox , Jonathan ,... De appelboom gedijt in alle gebieden met een gematigd klimaat , zelfs op grote hoogten van 3000 meters,zoals in het Himalaya-gebergte .Vele rassen verdragen zeer lage temperaturen .  Een appelboom is gemakkelijk van een pereboom te onderscheiden ,omdat de appelboom een brede kruin heeft ,en een pereboom spits naar boven toeloopt . Appelbomen zijn vaak erg groot  , zodat het oogsten van de appels veel tijd kost ,en daarom worden in moderne boomgaarden de onderstammen met opzet klein gehouden , zodat het werk vanop de grond , zonder ladders kan worden verricht . Door aan de bomen te schudden ,vallen er reeds veel appels naar beneden . Appels vormen een rijke bron aan zogenaamde bio-actieve stoffen, die door hun anti-oxidantie- werking tegen vrije radicalen in het lichaam , belangrijk zijn bij het voorkomen van allerlei ziekten zoals kanker, hart- en vaatziekten en diabetes type II (suikerziekte).Appelmoes wordt gemaakt van geschilde ,gekookte en gezeefde appels  in een persmachine . Appelpuree voorkomt verstopping . Appelsap is een niet-alcoholische drank ,gemaakt van appels. Het sap wordt geperst uit verschillende soorten appels zoals Jonagold, Cox ‘s Orange en Goudreinette. Appelsap wordt gefilterd en steriel gemaakt .Het onverdunde sap wordt geklaard met enzymen en gepasteuriseerd op lage temperatuur . Als appelsap gepasteuriseerd wordt ,kan het ongeveer een jaar bewaard worden zonder toevoeging van conserveringsmiddelen.  Wanneer men niet zelf zijn appelsap thuis perst , is het aan te raden na te zien  , of er op de commercieel verkochte appelsappen ,aangeduid staat of er niet teveel suiker is aan toegevoegd ,want dat gebeurt vaak (15 tot 25 %) . Een appel smaakt niet alleen lekker ,maar is ook erg voedzaam omdat er mineralen inzitten zoals calcium,fosfor , ijzer,en de vitamines A,B,C en P . Het eten van een appel na elke maaltijd is sterk aan te bevelen ,temeer daar men er niet van verdikt ,want de calorische voedingswaarde is zeer gering : 45 calorieën per appel .Een groot voordeel van appels en appelsap ,is dat ze vrijwel het hele jaar door te koop zijn. Meestal in juli geoogst ,blijven ze in koelhuizen minstens 9 maanden vers . Dat de appel wel zeer populair is , blijkt uit de vele gezegden die er van afgeleid zijn ,zoals : ‘de appel valt niet ver van de boom ‘, ‘we bijten door de zure appel ‘, ‘we bewaren een appeltje voor de dorst ‘,...De appel behoort tot de tweezaadlobbigen en dat is duidelijk te zien ,wanneer men een appel in het midden doorsnijdt , ook zichtbaar op de hiernaast staande figuur . Dagelijks een appel eten of/en appelsap drinken ,is goed tegen hartinfarct ,verlaagt het vetgehalte in het bloed,voorkomt aderverkalking ,en is een uitstekend middel tegen slapeloosheid. Appelsap heeft door de aanwezigheid van verschillende zuren een gunstige invloed op hart-en vaatziekten ,en verstoringen van het spijsverteringsstelsel.Appels (met de buitenschil gegeten na afspoelen met water) en appelsap bevatten vitaminen en druivensuiker,samen met fosfaten die goed zijn voor het zenuwstelsel en de hersenen,ook organische zuren die de spijsvertering stimuleren ,en minerale zouten die fit en krachtig maken . Het fosfaat-gehalte werkt versterkend , en de ijzerinhoud voorkomt bloedarmoede of anemie. Natrium en pectine zitten in de schil , bevorderlijk voor de stofwisseling = celvernieuwing . Het eten van een appel of drinken van appelsap helpt tegen diarrhee en darmkwalen . Men kan een lekkere milkshake maken met melk , een zoete appel (in stukken gesneden) ,en aardbeien.Men kan een appel-wortel-kokos-sap maken met 1 kilo wortelen,2 zoete appelen,een halve kokosnoot + citroensap ,alles samen geperst in de sap-centrifuge ,een echte gezondheidsdrank .De regelmatige consumptie van appelsap (1 glas per dag) ,beschermt kinderen tussen 5 en 10 jaar  tegen astma. Hetzelfde effect werd niet vastgesteld bij verse appelen, evenmin als bij andere soorten  fruitsap, wel bij bananen (1 banaan per dag). Twee glazen appelsap per dag houden bij volwassenen ,de ziekte van Alzheimer tegen doordat het appelsap , de hersenen optimaal laten functioneren.
Reumaleiders en personen met arthritis mogen slechts 1 appel per dag eten ,wegens de aanwezigheid van de zuren in de appel . Tandbederf, ook bekend als cariës, treedt op wanneer het tandglazuur oplost. Vruchtensappen, waaronder appelsap, bevatten van nature veel zuren. Hoe zuurder de drank ,des te groter het risico voor het gebit .Daarom is het nodig na het nuttigen van zure sappen of citrusvruchten , de tanden te poetsen .

Groene thee .
Groene thee komt uit het verre oosten, oorspronkelijk uit China. De Chinezen gebruikten 4000 jaar geleden al groene thee voor de behandeling van verschillende ziekten zoals hoofdpijn en depressies, en is al eeuwen lang bekend voor zijn afslankend effect .Door de vrijgekomen vetzuren tijdens de spijsvertering , krijgt men snel een gevoel van verzadiging ,dus minder honger .De catechinen die in groene thee extract aanwezig zijn ,ondersteunen de verbranding in het lichaam ,en vooral de verbranding van vetten . Groene thee bevat ook 10% caffeïne ,waardoor het dagelijks energieverbruik verbetert en dus ook alweer de verbranding. Groene thee is goed kombineerbaar met de hierboven besproken citrusvruchten .Deze thee is samen met rooibosthee ,curry , bloemkool , broccoli ,radijzen, waterkers ,rode druiven en rode wijn met mate gedronken , een anti-oxidant ,en gunstig voor de leverwerking. De anti-oxiderende eigenschap vecht  tegen  vrije radicalen , dat zijn elektrisch geladen deeltjes die de celwanden en celkernen van ons lichaam beschadigen en het verouderingsproces versnellen en  bijvoorbeeld ontstaan bij stresssituaties. Voordelen van het drinken van groene thee : bescherming tegen allergische reacties,  voorkoming van hart- en vaatziekten, reguleren van  bloeddruk en cholesterol .Voorkomt de groei van tumoren , beschermt  tegen tand - cariës , is antiviraal bij allerlei virale aandoeningen , is antibacterieel , gaat de veroudering van de huid tegen ,is bloedsuiker regulerend ,  versnelt het metabolisme  +  vochtafdrijvend middel, vermindering van vetopname , vermindering van schadelijke cholesterol . Als alle theedrinkers in de wereld verplicht zouden worden, slechts 1 enkele theesoort te drinken ,dan is de beste keuze : groene thee .

Koffie .
Koffie , de aromatisch geurende en opwekkende drank , werd ontdekt in Arabië , alhoewel vandaag Ethiopië als land van oorsprong geldt . Dieren die koffiebessen aten ,werden levenslustig ,zodat herders op het idee kwamen de rode bessen in water te koken en het aftreksel te drinken. De Arabieren wisten dat koffiebonen langer bewaren door ze te roosteren en zo ontstond het koffiebranden. De donkerbruin gebrande bonen leveren een smakelijke drank op , puur of met melk te drinken. De koffiebonen zijn afkomstig van een altijd groene koffieplant ,de Coffea . In het wild groeiend ,kan deze tot 10 meters hoog worden . Op de koffieplantages houdt men door snoeien , de hoogte op 2 meter,teneinde het oogsten te vergemakkelijken .De bladeren zijn 12 centimeter lang en half zo breed .De koffieplant bloeit voor het eerst na drie of vier jaar . De bloemen zijn wit en hebben vier kroonbladeren. Ze staan in trosjes van drie tot vier stuks op 1 kroonstengel . Koffiestruiken worden uit zaad gekweekt . De jonge planten worden uitgepoot op plantages , zodra ze 1 jaar oud zijn. Vanaf het derde jaar bloeien ze en dragen ze vruchten.De koffiebes is ovaal van vorm en het vruchtvlees smaakt zoet .Binnenin het vruchtvlees liggen twee zaden ,dat zijn de eigenlijke koffiebonen. Ze liggen ingebed in twee dunne ,citroengele vliesjes ,de hoornschil en het zilvervlies genoemd. De zaden zijn 8 tot 14 mm lang en 6 tot 9 mm breed. De bessen rijpen het eerst aan de onderste takken van de koffieboom. Vanaf het jaar 1706 werd kunstbemesting ,afwatering ,windbeschutting en bestrijding van ziekten toegepast bij de verbouwing van koffie. De rijpe koffiebessen worden met de hand geplukt ,gedroogd in de zon of in droogmachines ,en vervolgens ontdaan van vruchtvlees , hoornschil en zilvervlies . Hetgeen overblijft is het harde zaad van de koffievrucht. De pas geoogste koffiebonen hebben weinig smaak of geur . Die verkrijgen ze ,samen met hun aroma , door ze te branden of te roosteren in ronddraaiende trommels waarin ze blootgesteld worden aan rookgassen en verhitte lucht bij een temperatuur van 200 graden celsius . Tijdens het branden verliest de boon 15% tot 30% aan gewicht , terwijl het volume 30% tot 50% toeneemt . Gebrande koffiebonen bevatten 1% tot 1,5% caffeïne ,een stof die een opwekkende uitwerking heeft op het zenuwstelsel . In een kop koffie zit er een tiende gram caffeïne. Koffie bevat geen cholesterol, maar wel cholesterolverhogende stoffen , voornamelijk de diterpenen cafestol en kahweol die van nature in het vet van de koffieboon voorkomen. Die stoffen misleiden de galwerking, waardoor minder galzuur wordt afgescheiden en minder cholesterol in de lever kan verwerkt worden, waardoor uiteindelijk meer cholesterol in het bloed terecht komt. Bij filterkoffie, gezet met een papieren filter, blijven cafestol en kahweol grotendeels in het filter achter, en is er dus geen of nauwelijks een effect op het cholesterolgehalte. Jaarlijks drinken bijvoorbeeld de Nederlanders circa 142 liter koffie, dat zijn 3 kopjes koffie per dag .Voorstaanders van koffie-drinken ,zeggen dat koffie  een belangrijke bijdrage levert aan de dagelijkse benodigde hoeveelheid vocht, maar  ook waardevolle antioxidanten en mineralen bevat. De antioxidanten  dragen bij tot de  beschermen van de lichaamscellen. Bovendien bevat koffie, zonder suiker en melk, geen calorieën , en valt daarmee in de categorie bij voorkeur  te consumeren dranken van voedingscentra.
De wereldproducenten van koffie zijn , in volgorde van belangrijkheid: Brazilië , Colombia , Ivoorkust ,Oeganda , Ethiopië , Angola , Mexico, Jemen en  Indonesië.

Alcohol .
Alcohol kan tijdens een gesprek sociale remmingen zoals verlegenheid doen verdwijnen en zo contact-bevorderend werken , hetgeen het café-en restaurant-bezoek kan verklaren ,maar alcohol is een verdovend middel met een onderdrukkende werking , uitgeoefend op de hersenen . De uitwerking van alcoholgebruik op de gemoedstoestand van de persoon ,kan verschillende vormen aannemen ,varierend tussen vrolijkheid ,agressie of droefgeestigheid .Wanneer er een gebrek aan zelfvertrouwen bestond ,kan het drinken van een alcoholische drank de prestatie van iemand verbeteren .Na consumptie van een forse hoeveelheid , gaat het prestatievermogen daarentegen achteruit , bekijken we dronkaards die bijna bewusteloos voorbijstrompelen . Personen die veel gedronken hebben ,vinden in hun alcoholische overmoed meestal dat ze juist goed kunnen presteren ,hetgeen tot uiting komt bij auto-rijden onder invloed . Bij onverwacht optredende situaties , komt dan de achteruitgang van het reactievermogen tot uiting ,door de remmende invloed van alcohol op het zenuwstelsel . Door alcohol te drinken , verwijden de bloedvaten in de huid ,waardoor de warmteafgifte toeneemt .Alcohol wordt dus gebruikt als opwarmer voor iemand die de koude instapt .De warmteafgifte van het lichaam kan dan echter zo groot zijn ,dat er een gevaarlijke onderkoeling ontstaat . Alcohol stimuleert ook de vorming van urine en van vochtverlies ,vooral vervelend voor vrouwen die regelmatige café-bezoeksters zijn . Alcohol is een giftige stof en men kan zich letterlijk dooddrinken ,wanneer men zoveel alcohol in éen keer gebruikt , bijvoorbeeld door een ganse fles cognac uit te drinken ,dat de hersenen die de ademhaling regelen ,  zodanig geremd worden ,dat er niet meer wordt geademd.
Het hersenweefsel wordt vernietigd ,en wanneer men alcohol overleeft ,ontstaan ernstige geheugenstoornissen,een gestoorde spraak ,en een zwijmelend looppatroon. Het gif in alcohol leidt ook tot ‘de kater ‘ , het onaangenaam met hoofdpijn wakker worden na een nachtje ‘drink-plezier’,ook van degenen die het leven toch al niet meer zien zitten , en zich bedrinken ‘om te vergeten’.Ze worden er inderdaad suf en zelfs bewusteloos van . Alcohol wordt enigszins door de maagwand opgenomen, maar het merendeel komt  via de wand van de dunne darm in het bloed terecht . Ongeveer 90 % van de gedronken alcohol ,wordt in de lever afgebroken onder de invloed van een enzym (ferment) , de alcoholhydrogenase .Deze verwijdering verloopt traag , en de enige manier om ze te versnellen ,is grote hoeveelheden vruchtensuiker of fructose eten . Koffie ontnuchtert niet sneller , dat is dus een misverstand dat optreedt ,wanneer men een nachtje uitgeweest is ,en de keuze heeft te sturen onder invloed of te ontnuchteren .Door de caffeïne in de koffie ,wordt het alcoholgehalte in het bloed nog verhoogd ,  en verhindert zelfs dat de alcohol wordt afgebroken . Ontnuchterend werkt wel kruidenthee zoals rozenbottel  of linde ,waarin een eetlepel honing is opgelost .Door de suiker in deze laatste , wordt de alcohol in het bloed snel verbrand .
Chronisch alcoholgebruik tast de lever aan en leidt tot leververvetting die resulteert in cirrose , dat is een ongeneeslijke ziekte ,waardoor de lever niet meer kan functionneren . Ook het maagslijmvlies raakt ontstoken = gastritis ,de bloeddruk verhoogt ,en in de slokdarm ontstaan spataders die gemakkelijk bloeden . Bij de urineafscheiding , watert men dan bloed. Bij mannen veroorzaakt overmatig drinken , impotentie en vervrouwelijking. Ze krijgen grote borsten door de aanmaak van vrouwelijke geslachtshormonen , ze verliezen al hun haren op borst , buik , rug , benen , en wandelen zoals rondborstige vrouwen door het leven ,ook goed zichtbaar wanneer ze gaan zwemmen in een openbaar zwembad .
Alkohol die gedronken wordt bij het innemen van voedsel ,veroorzaakt vetzucht en de ontsteking van de alvleesklier en vitamine-tekort . Behalve dat alcohol-misbruik een grote rol speelt bij verkeersongevallen , is het dikwijls het gevolg van huwelijks-en relatieproblemen , rouw na verlies van een dierbare ,werkloosheid en de daaruit volgende psychische stress , zodat sociale omstandigheden bij een alcohol-verslaving vaak een grote rol spelen .  De A.A. = anonieme alcoholisten , is een hulpgroep die probeert consultatie te verstrekken , om van de verslaving af te geraken. De verslaving doet zich in onze moderne maatschappij nu ook al voor bij jonge kinderen ,waarbij dokters een angstwekkende stijging van alcohol-vergiftiging vaststellen en een verhoging in het bloed van de hoeveelheid triglycerinen ,dat zijn de (schadelijke) cholesterol-verhogers.

Samengevat : Het slijmvlies van de slokdarm en de maag kunnen door overmatig alcoholgebruik ontstoken raken. De lever heeft het zwaar te verduren: een vetlever kan ontstaan en de lever ontsteekt. Blijft men veel drinken, dan worden de levercellen echt vernietigd (levercirrose) en de lever is dan onherstelbaar beschadigd. Overmatig alcoholgebruik kan ook schade opleveren voor hersenen en zenuwstelsel. Men kan vroegtijdig dement worden. De dementie kan variëren van een verminderd geheugen tot het optreden van het zeer ernstige Korsakov-syndroom. In het begin kan men zich dingen die net gebeurd zijn niet meer  herinneren. Later kan men zich hele stukken niet meer herinneren en fantaseert men verhalen om die stukken op te vullen. Ten slotte herkent men personen niet meer. Ook is er een duidelijk verband tussen bepaalde kankers en alcohol, met name kanker van de mond, keel, strottenhoofd en slokdarm.

Alcohol-productie .
Alcohol wordt verkregen of gebrouwd d.m.v. fermentatie ,dat is een natuurlijk proces waarbij een eencellige schimmel in gist , suiker omzet in koolzuurgas en alcohol . Hetgeen we na de gisting drinken is ethylalcohol ,ook wel ethanol genoemd ,met scheikundige formule C2H5OH .( Dus geen methyl-alcohol of methanol , die zeer giftig is ). Wijn bevat 12% alcohol . Aan alcoholische dranken zoals sherry en porto , is alcohol toegevoegd . Sterke drank zoals jenever of cognac  bevat een hoog alcohol-gehalte dat door destillatie verkregen is ( het ‘stoken’).

Bier .
Bier is een alcoholische drank gemaakt uit granen, waaronder gerst en tarwe. Soms wordt nog fruit toegevoegd (bijvoorbeeld kersen (krieken) in krieklambiek). Er bestaan verschillende methoden om bier te maken. Het ambacht van het bier maken wordt ‘brouwen’ genoemd. Bij de meest gebruikelijke methode wordt bier gebrouwen uit gerst, water, hop en gist. Bier drinken heeft als nadeel dat men snel vocht kwijtraakt door overmatig urineren. Bij bier ,dat alcohol bevat , is de kans op het krijgen van een leverkanker en slokdarmkanker , tienmaal groter dan bij een geheel -onthouder .Vervang bier of zelfs tafelwijn ,door wortelsap of  door molkosan ,dat is melkwei. Een dessertlepel molkosan in een glas mineraalwater ,komt neer op een ontslakkingskuur . Hippocrates , de Griekse vader van de geneeskunde , schreef dit recept reeds voor ,ter verbetering van de darmflora .

De huid en huidverzorging.
De huid vormt de buitenlaag van het lichaam en bedekt zelfs de oogbol,alhoewel de huid die daarover ligt , zo doorzichtig is ,en zo dun,dat men er toch goed kan door kijken.De opperhuid heeft een gemiddelde dikte van 0,1 mm en is gehecht op een huid van 2 tot 3 mm dik .Op de grens tussen opperhuid en huid vinden voortdurend celdelingen plaats ,waardoor de opperhuid steeds wordt vernieuwd .Op vele plaatsen van het lichaam varieert de dikte van de huid tussen  0,4 mm en  3 mm . Waar de meeste slijtage kan optreden , zoals op de voetzolen , is de huid het dikst, 4 mm , eveneens  in de handpalmen . Ook op de ellebogen en de knieën is de huid dikker , omdat daar het meeste gevaar bestaat voor schaafwonden . De huid is samengesteld uit een vijftal lagen ,waarvan men alleen de bovenste kan zien , die bestaat uit dode , vlakgeworden huidcellen ("hoorn"), die regelmatig afschilferen. De buitenste laag gaat nooit verloren omdat de huidcellen voortdurend vervangen worden. Ze groeien in de onderste laag en worden van daar naar boven gestuwd. Van zodra ze aan de oppervlakte komen ,sterven ze af , verharden en vormen een vlak beschermend laagje. Desondanks blijft de vingerafdruk van elke mens als identiek en uniek behouden tussen miljarden andere mensen op aarde , en kan dienen als personen- identificatie ,eventueel bij politie-onderzoekingen . Een volledige celvernieuwing , die niet alleen de huid betreft , heeft om de  28 dagen plaats onder de invloed van de maan. Dit is de tijd , voordat een cel die in de onderste laag van de opperhuid is ontstaan, als hoornschilfer aan de bovenste huidoppervlakte ,wordt afgestoten . De maancyclus van 28 dagen zorgt ook voor de menstruatie-cyclus van elke vrouw , die een ‘normale’ periode van 28 dagen heeft. De maan blijkt  dus ,  behalve het produceren van ebbe en vloed aan de zee ,  een kolossale rol in het  leven van elke mens te spelen , iets wat bijna niemand schijnt te beseffen .
De huid beschermt ons tegen schadelijke micro-organismen door deze buiten te houden , en wanneer deze er toch in slagen het lichaam binnen te dringen ,doorheen bijvoorbeeld open , niet ontsmette wonden , kunnen daardoor infecties ontstaan.
Veel bacterieën leven op en in huisdieren . Vooral honden , die gehouden worden door 34 procent van alle families in Vlaanderen , zijn een echte bacterieën-fabriek , een gevaar voor de Volksgezondheid , zeer schadelijk voor kleine kinderen , die er ook door kunnen gebeten worden ,met levenslange huidbeschadiging en littekens tot gevolg, asthma-lijders ,en allergischen.Geluidsoverlast door urenlang hondengeblaf maakt bovendien honderden families in een straal van honderden meters ,zenuwziek.

De huid is ook het belangrijkste orgaan ,dat het lichaam op een temperatuur van iets minder dan 37 graden Celsius houdt . Op warme dagen voeren veel haarfijne bloedvaatjes in de huid de warmte af ,waarbij deze afkoeling ondersteund wordt door de verdamping van het zweet bovenop de huid. Afvalstoffen uit het lichaam , worden met het zweet meeverdampt ,of in een bad of onder een douche verwijderd. Op koude dagen trekken de bloedvaatjes de huid dicht , en conserveren de warmte , hierbij geholpen door de haren waarmee de huid begroeid is , en die de lucht daartussen vasthouden. Vetcellen in de diepere huidlagen beschermen ook tegen de koude van buiten. In de huid komen veel zenuwcellen en tastorganen voor , ook kliertjes. Door die zenuw-uiteinden , zijn we in staat om hitte , koude , druk en pijn te voelen . Behalve zweetkliertjes bevat de huid nog huidsmeerkliertjes , die een olie-achtig vet afscheiden , de talg , die de huid soepel houdt .Feromonen uit de talg-klieren , veroorzaken door hun reuk , een sensuele aantrekkingskracht op het andere geslacht .Aanraken en aaien als niet-verbaal communicatie-middel , spelen daarbij een belangrijke rol in menselijke relaties. Door de grote oppervlakte van de huid ,wordt vrij veel water door de zweetporieën afgescheiden , en op deze manier wordt aan de organen veel overtollige lichaamswarmte onttrokken ,vooral op warme dagen , of in een sauna . Nochtans bestaat een belangrijke functie van de huid erin , het lichaam te beschermen tegen het verlies van lichaamsvochten , waarin voor het lichaam belangrijke mineralen  opgelost zijn . Als zweet verdampt ,vervluchtigt vooral het water , maar zouten blijven op de huid achter , aangevuld door stof dat aan de talg- vetlaag blijft kleven . In deze laag afvalproducten van zouten en stof ,kunnen zich schimmels ontwikkelen die de huid beschadigen of irriteren zodat in dit laatste geval jeuk ontstaat .Wanneer men de huid dan met de vingernagels openkrabt , gaat het van kwaad naar erger . Vuil onder de vingernagels zit vaak erg diep en moet met een borstel verwijderd worden. Een dagelijkse lichaams-hygiëne van zich wassen en baden met water , dringt zich  op ,waarbij zeep een goede oplosser van vetten is, en het water een schoonmaakmiddel voor de andere soorten vuil .Het water mag niet te heet zijn , omdat de lichaamstemperatuur daardoor te sterk stijgt en alle huidporieën wijd opengaan .Teveel zeep verschraalt de huid en droogt ze uit , doordat de beschermende natuurlijke huidvetten worden verwijderd. De normale zuurgraad van de huid wordt verstoord , en de huid wordt kwetsbaarder  voor infecties, zodat het gebruikte middel  erger is dan de kwaal. Daarom heeft het lichaam meer behoefte aan spoelen , douchen en baden ,dan aan het veel en vaak gebruik van zeep .Een douche heeft hier enkele voordelen boven een bad : de huid droogt er minder van uit , vuil en micro-organismen worden sneller weggespoeld zonder de rest van het lichaam te kunnen besmetten ,en een douche kost minder tijd dan een bad en er is minder water bij nodig .Bij de dagelijkse wasbeurt ,noodzakelijk voor het behoud van een goede gezondheid , dient vooral veel aandacht besteed te worden aan plaatsen waar twee huidoppervlakken elkaar raken ,zoals tussen de tenen , de schaamdelen en de oksels. Daar bevinden zich de meeste zweetklieren en het is belangrijk dat men zich daar goed afdroogt omdat ziektekiemen goed gedijen in een vochtig-warme omgeving. Sommigen vinden dat de oksels en de geslachtsdelen  ruiken , en scheren het haar weg om de geur kwijt te raken , liever dan deodorants te gebruiken , alhoewel sommigen daarvan ontsmettingsmiddelen bevatten . Het is ook raadzaam vóor elke maaltijd de handen te wassen , omdat anders bacterieën met het eten in ons lichaam terechtkomen , om nog niet te spreken over chemicalieën waar de handen bij het verrichten van allerlei soorten arbeid , mee in aanraking zijn gekomen. Het wassen van de handen is ook na elke toiletgang beslist noodzakelijk . Het is belangrijk geregeld de kleren te wassen om ze te reinigen van vuil en zweet ,en regelmatig schoon ondergoed en propere kousen , panty’s of sokken aan te trekken . Personen, die thuis in de keuken , of  in voedingsmiddelen-verwerkende bedrijven aan de slag gaan  , moeten vrij zijn van salmonellen , die ook kunnen voorkomen in zeewater , en verwekkers zijn van tyfus en maag - en darm-ontstekingen . De huid beschermt niet alleen de inwendige organen van het lichaam tegen aanrakingen door allerlei ongewenste voorwerpen , maar ook tegen stralingen van buiten .Nochtans maakt de huid , onder de prikkel van de zonnestraling , door de   invloed van UV-B-straling, in ons lichaam vitamine D aan  , tegen multiple-sclerose en met een gunstige uitwerking op de aanmaak van bot , de botdichtheid ,  de opname  van calcium , en een verhoogde vitaliteit .Zonlicht doodt bacteriën op de huid en vooral patiënten met eczeem of psoriasis hebben daar baat bij .Psoriasis is een erfelijke huidziekte die wordt gekenmerkt door het bestaan van scherp begrensde , rood tot roze gekleurde plekken  op de huid , die een kaarsvet-achtige schilfering vertonen. Deze plekken komen vooral voor op de ellebogen , de knieën en de hoofdhuid .Bij de behandeling gebruikt men reinigende koolteer-oplossing, dithranol en corticosteroiden.Ook blootstelling aan kunstmatig ultra-violet licht ,dat dus de zonne-energie vervangt . Zonne-vitamine D speelt eveneens een rol in verdedigings- mechanismen die ons immuun maken tegen allerlei kwalen . Een bijzondere soort cellen , bevat ook een pigment-kleurstof ,waardoor onze huid min of meer donker gekleurd is .Onder invloed van het zonlicht kan de hoeveelheid pigment toenemen, waardoor men ‘bruint ‘.In de huid komt ook collageen voor , dat is een eiwit dat men ook vindt in pezen en weefsels, zoals andere eiwitten  voorkomen in haar en nagels (keratine) , in de spieren (myosine) , samen met de enzymen , dit zijn speciale moleculen die de chemische reacties in diverse cellen regelen . " Zweetvoeten " komen vrij algemeen voor , zijn ook hinderlijk voor anderen in de omgeving , en ze vormen bovendien een bron van infecties . Om transpiratie tegen te gaan , worden afwisselend warme en koude voetbaden aangeraden en niet knellende schoenen . Deze laatsten veroorzaken trouwens ingegroeide nagels , blaren, eeltknobbels , likdoorns en hamertenen door het afknellen van de bloedtoevoer . Wie last heeft van eelt of pijnlijke voeten kan zich  regelmatig door een pedicure laten behandelen ,dat kost niet overdreven veel  . Zelf kan men natuurlijk ook al veel doen op gebied van de verzorging van de nagels , door ze regelmatig schoon te maken en te knippen , waardoor de groei van bacterieën tegengegaan wordt . Voor de vingernagels idem , maar hier komen we op het specialisatie-gebied van de manicure , zoals we met de schoonheidsverzorging van het gelaat op het gebied van de gezichts-crémes verzeilen , de ontrimpeling , de ontharing en de diepgaande reiniging van de huid , soms gepaard gaande met epileren .

Het bestrijden van enkele huidaandoeningen.
Aandoeningen van de huid zijn vaak voor iedereen zichtbaar en ontsierend .Acné of jeugdpuistjes, wordt veroorzaakt door ophoping van talg in de afvoerkanaaltjes van de talgklieren.Wanneer de opening van het afvoerkanaal sterk is verwijd ,treedt een zwarte verkleuring van de talg op , en ziet men op de huid "mee-eters " ontstaan, die men door hard knijpen van de huid op die plaats ,tussen de nagels van twee vingers ,er voor een groot gedeelte kan uitpersen . Tegen acné , vooral in het gezicht ,wast men zich met warm water en een schurende zeep zoals ‘marmerzeep ‘.Anderen gebruiken een wassing met een lotion die zwavel , kalkwater en kamfer bevat ,ook benzolperoxide.Tegen acné wordt het innemen van vitamine A -tabletten aangeraden . Roos is een schilfering van de huid onder het hoofdhaar. Het tegengaan van roos wordt bewerkstelligt door het haar te wassen met een lotion of shampoo die teer bevat . Ook wassen met cetrimide (cetavlon) ,met seleensulfide (selsun). De meeste van die stoffen veroorzaken een heftige irritatie van de ogen , die dus tijdens het haarbewerken goed moeten afgedekt worden . Ook steeds goed naspoelen met veel lauw water . Overmatige zweetafscheiding met rode ontsteking van de huid ,wordt behandeld met een geconcentreerde oplossing van aluminiumchloride in alcohol ,plaatselijk aangebracht , bijvoorbeeld onder de oksels . Wratten zijn besmettelijk en worden veroorzaakt door een virus . Ze kunnen weggebrand worden met een hoogfrekwent - apparaat dat er een vonk naar trekt ,bij een dokter. Soms verwijdert deze , wratten met vloeibare stikstof op min 195 graden celsius . Men kan ze thuis ook wegbranden door er verschillende dagen na elkaar een zalf op te strijken , waarin podofylline zit , dit is echter een giftige stof , dus voorzichtig om mee om te gaan .

Bij de behandeling van huidziekten zijn er geneesmiddelen die via de mond worden ingenomen ,andere ingespoten , nog andere opgebracht onder de vorm van crémes,zalven en lotions . Corticosteroiden behoren tot een van deze categorieën.
Teer : wordt sinds mensenheugenis toegepast om vrij grote huidplekken waaronder zich kleine zweren hebben ontwikkeld , door enkele inwrijvingen van teer uit een tube , te verwijderen en te laten genezen. Houtteer (pix liquida) wordt verkregen door de droge distillatie van stammen en wortels van verschillende soorten dennen.Het is een dikke , taaie , donkerbruine tot zwarte vloeistof met een scherpe ,branderige geur . Op dezelfde wijze kan men berketeer uit berken verkrijgen. Droge distillatie van steenkool ,levert steenkoolteer op . Fossiele visresten bevatten ook teer.Teer is een ingewikkeld mengsel van koolwaterstoffen zoals benzeen ,tolueen en xyleen ,naftaleen (vroeger in mottebollen:te hangen binnen klederen aan kapstokken) , paraffine en fenol. Aan de koolwaterstoffen wordt een ontstekingsremmende en anti-exzeem-werking toegeschreven ,terwijl fenol jeukstillend ,anti-bacterieel en anti-schimmels werkt .Typisch gebruik van teer : tegen psoriasis . Nooit op een gezonde huid gebruiken ,want veroorzaakt acute ontsteking en gekleurde urine.
Zwavel : van oudsher gekend voor  zwavelbaden , waarin kinderen met een rode huiduitslag met lelijke rode vlekken en pukkels worden ondergedompeld in een houten kuip met  lauw water en daarin opgeloste sulfur praecipitatum = een zwavel-verbinding . De zwavel wordt in aanraking met de huid omgezet in polythionzuur , dat bacterieën en schimmels elimineert , de huid-hoornlaag zachter maakt , en jeuken stopt . Bij overdreven , bijvoorbeeld dagelijks zwavel- baden , kan zwavel in de bloedbaan opgenomen worden , en vergiftigingsverschijnselen veroorzaken.
Zinkoxide , krijt en boorzuur .
Zinkoxide uit poeders en zalven heeft een dekkende en afkoelende werking en versterkt de huid . Krijt of calciumcarbonaat neemt vocht op als poeder of zalf.Het zit ook verwerkt in tandpasta . Boorzuur in spoelvloeistoffen ,oogdruppels en boorzalf (met borax) bestrijdt schimmels en bacterieën ,mijten op de wimpers en op andere plaatsen ,waar ze leven in haarzakjes en talgklieren. Mijten zijn 0,3 mm lang , onschadelijk met een doorzichtig lichaam ,een voorlijf met vier  poten en een larve-achtig achterlijf .Aan de wimpers veroorzaken ze schilfers .
Salicylzuur : (zit ook in aspro en aspirine )  wordt in zalven gebruikt tegen een afschilferende huid ,en tegen schimmels .Ook tegen eelt , eksterogen ,likdoorns en wratten .  Eksterogen zijn verdikkingen van de hoornlaag van de huid  die pijnlijk kunnen zijn en ontstaan door het dragen van te nauwe schoenen. Door de druk weg te nemen met ruim zittende schoenen ,genezen eksterogen meestal vanzelf .

De lagen van de huid .
De onderste laag van de huid heet ‘stratum basale ‘, en ze bevat kubusvormige , zich voortdurend delende cellen ,die zich via de 4 bovenliggende lagen verplaatsen naar het oppervlak.De volgende laag is  het ‘stratum spinosum ‘ met veelkantige cellen die zich ook nog kunnen delen . Daarboven ligt het ‘stratum granulosum ‘ ,dat zijn cellen die zich niet meer delen . Deze laag bevat keratohyaline ,dat wordt omgezet in een waterdicht materiaal , hyaline. Vervolgens komt ,vooral in de dikke huid van voetzolen en handpalmen ,het ‘stratum lucidum ‘ dat grotendeels doorzichtig is . Op met haarbegroeide plaatsen ontbreekt deze laag . Tenslotte volgt het ‘stratum corneum ‘ dunne laagjes platte dode cellen die voortdurend afschilferen en vervangen worden . Onder het epiderm ,dat is de niet-doorbloede, ongevoelige opperhuid ,of bovenlaag van de huid ,bevindt zich de dermis , dat is een bindweefsel dat een sterk vezelig eiwit , het collageen bevat ,dat opgebouwd is uit aminozuren ,en elastische vezels die zorgen voor elasticiteit van de huid , samentrekkingsvermogen en sterkte .Het dermis is het dikst op de handpalmen en voetzolen en het dunst op de oogbollen. In de dermis liggen er bloedvaten ,zenuwuiteinden , haarfollikels ,talg-en zweetkliertjes . Wanneer haarfollikels afsterven op de huid bovenaan het hoofd ,wordt men kaal . De mannelijke hormonen hebben daarmee iets te maken  (behandeld in een volgende bespreking over hormonen en weefsels ) .Kaal worden is niet altijd een uiting van verouderen .   Dit laatste kan men wel proberen tegen te gaan met "anti-aging" en "anti-cellulitis" -behandelingen. Een natuurlijke lifting voor het gelaat, de hals en het decolleté maakt de huid strakker en vervaagt  oppervlakkige rimpels . Huidverjonging gebeurt met een huidversteviging , door de aanmaak van collageen en elastine  , onderhuids te stimuleren (voor soepelheid, elasticiteit en  stevigheid). In erge gevallen van brandwonden , voert  men een huid- transplantatie uit .

Massage en Fysiotherapie.
1) Massage.
Massage is het door middel van handgrepen op de blote huid ,voorkomen of genezen van aandoeningen van de huid en de spieren .Waarschijnlijk is de benaming ‘massage’ afkomstig van het arabisch ‘mass’ = drukken.Bij welke aandoeningen en letsels wordt massage het meest toegepast ? Bij afwijkingen van de wervelkolom,en voor en na operaties aan botten,spieren en gewrichten, bij verstuikingen en ontwrichtingen .Ook  personen met verschillende vormen van rheumatisme , hebben baat bij een massage om de pijn te verzachten. Bij gedeeltelijke verlammingen, kan onderwater-massage worden toegepast in een badkuip ,waarbij water onder hoge druk door een slang geperst ,gericht wordt op de weefsellaag die men wil behandelen .Vooraleer een persoon wordt gemasseerd , moet  eerst overwogen worden,welke handgrepen in aanmerking komen. Eerst wordt het te masseren gebied afgetast door het "palperen", dat is aftasten  om de toestand van het weefsel te onderzoeken , de eventuele veranderingen die daarin opgetreden zijn, de grootte  van de spierspanning, de conditie waarin de botten verkeren . Ook de plek localiseren , waar eventueel pijn ontstaan is.Daarna wordt er gemasseerd in een bepaalde richting. Gebeurt dit in de lengte, dan is dit omdat aderen en lymfevaten in die richting lopen. Een massage in de dwarsrichting , stimuleert de spieren.Een massage in verschillende richtingen maakt, afhankelijk van de snelheid waarmee er gemasseerd wordt ,en de daarbij door de handen uitgeoefende druk, de huid rood ,doordat hij beter van bloed wordt voorzien. Een krachtige massage, levert niet noodzakelijk een beter resultaat op dan een lichte. Handbewegingen in een traag tempo ,veroorzaken rust en ontspanning.Met snelle handbewegingen,stimuleert men het weefsel.Door te "strijken" in de lengterichting ,op een uitgekozen plaats van het lichaam,worden de zenuwen op die plek als het ware verdoofd ,en treedt er ontspanning op.Bij het strijken van behaarde mensen (bijvoorbeeld op de rug) gebruikt men een tussenstof van op de huid aangebrachte olie,créme,vaseline of zeepsop ,om irritatie van de huid ter plaatse van  haarwortels te vermijden.
Armen en benen kunnen dwars of in de lengterichting worden gestreken. De masseur beweegt de twee handen daarbij in tegengestelde richtingen. Door te strijken wordt de bovenlaag van de huid ontschilferd, waardoor een betere transpiratie bekomen wordt, en de talglaag op de huid wordt afgevoerd. De doorbloeding van de aders verbetert.Het "wrijven" gebeurt met een handdoek ,en is een krachtige vorm van strijken.Door een spier langdurig te " kneden ",verliest ze het vocht dat er zich had in opgehoopt na een zware arbeid. Ze wordt ook gestimuleerd , en wel bij alle vormen van kneden : met de volle hand ,met de vingertoppen of met de duim. Men kan zowel in de lengterrichting kneden ,meestal van onder naar boven, als dwars, loodrecht op de richting waarin de spiervezels lopen, of cirkelvormig ronddraaiend (=frictioneren).Bij een ernstige vochtophoping (oedeem) kan men met korte tussenpozen (=intermitterend) druk uitoefenen. Dat wordt soms slaan (met het vlak van de hand),kloppen (met de vuist of de vingertoppen) , hakken (met de scherpe zijkant van een hand) of trillen genoemd , en wanneer het tempo snel is : vibreren ,waarbij ook een electromechanische vibrator kan gebruikt worden.Een trage vorm van vibratie heet "schudden" en wordt meestal toegepast op een arm of een been ,of een deel daarvan .  Intermitterend drukken,strijken,kneden en wrijven kunnen bij iemand met rugpijn bijvoorbeeld inleidend toegepast worden op de spieren aan de rugzijde van het schoudergewricht. Daarna strijken  van onder naar boven en en de pijnlijke plaatsen wrijven.Door alle massages worden verhoornde huidcellen verwijderd, waardoor de transpiratie,de talgvorming en de warmteregeling verbeteren.De door wrijving ontstane warmte ,veroorzaakt een gevoel van welbehagen. Gewrichtsbanden worden weer soepel en beweeglijk, spierenstijfheid verdwijnt.Bloedvaten en lymfevaten worden beter doorstroomd.  Het lymfevatenstelsel,  is een geheel van organen, vaten en weefsels. Het lymfestelsel is vergelijkbaar  met het stelsel van de bloedsomloop,maar  in tegenstelling tot de bloedcirculatie ,is het lymfestelsel alleen een afvoerend systeem. Lymfe bevat ongeveer dezelfde bestanddelen als bloedplasma, maar heeft een hogere concentratie aan eiwitten. De lymfevaten (zeer dunne vaatjes, die langs de aders meelopen) slorpen het achtergebleven vocht in de weefsels op. De lymfe wordt in de lymfeklieren gezuiverd. De lymfeklieren filteren alle ziektekiemen uit.De lymfe is een bleke vloeistof ,die witte bloedcellen bevat. De aders van de benen kunnen we  onderverdelen in 3 groepen: oppervlakkige aders (die onder de huid lopen), de diepe aders (tussen de spieren) en  verbindingsaderen, die het oppervlakkige en het diepe systeem verbinden.Omdat in de ontwikkelingsgeschiedenis van de homo-erectus ,drie miljoen jaren geleden ,de mens op 2 benen is gaan lopen, kunnen er spataders ontstaan (= erfelijk), en dan wel meestal in de onderste ledematen. Hier moet het bloed dan de ganse weg van de tenen af via de aders , tegen de zwaartekracht in, terug kunnen stromen naar het hart. Spataders (=varices) zijn onderliggende aders die uitgezet zijn en  opgevuld blijven met bloed. In principe kunnen zij ook elders in het lichaam dan in de benen ontstaan , bijvoorbeeld als aambeien bij de anus. Deze laatsten kunnen door een dokter weggesneden worden, dat is de beste oplossing tegen het bloeden uit de anus en darmen, dat daarmee vaak gepaard gaat (pijnlijk) , inplaats van zelf te blijven knoeien met allerlei ingebrachte "anus-ol-" zalven en ‘gel’. De beste behandeling voor spataders in de onderbenen , bestaat erin veel te lopen en te wandelen.Men kan ook een dermatoloog of  venereoloog ( ‘les veines’= de aders)  raadplegen. Bij vrouwen  ontstaan spataderen vaak tijdens een  zwangerschap, waarschijnlijk omdat onder de invloed van  hormonen ,  ingebouwde  klepjes van uitgezette aders verstoppen. Zwangere vrouwen kunnen best geen knellende kleding dragen , behalve elastisch rekkende kousen rond spatader-benen, en zich alle dagen koud douchen ,waardoor de bloedvaten elastisch blijven.Wie spataders gekregen heeft , slaapt best met een kussen onder de benen,dus met de benen iets hoger dan de rest van het lichaam. Mensen die beroepshalve veel en langdurig moeten rechtstaan , zoals bijvoorbeeld leraars/leraressen of stilstaande  verkoopsters-demonstrators in grootwaren-huizen , hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van spataderen .

2)  Fysiotherapie .
Dit is een paramedisch beroep , als uitloper van verpleegkunde .
Personen met rug-en/of nek-klachten of sport-verwondingen ,komen vaak bij een fysiotherapeut terecht ,die een aantal technieken beheerst zoals massage , manuele therapie ,therapie onder water, thermo-therapie , elektro-therapie , en therapie in een gymnastiekzaal.Wanneer het gaat over sport-verwondingen en  gymnastiek , kan men deze beiden bijna niet meer betrekken op de huidige jeugd, want die doet steeds minder aan sport , door elke dag urenlang voor de computer of de TV te zitten.Wat de jongens betreft , ontwikkelen deze daardoor ook nog  sperma van een slechte kwaliteit ,dus het ziet er niet goed uit voor het nakomelingenschap van de oorspronkelijke Vlamingen , Belgen en Europeanen in het algemeen .
Bij een thermo-therapie worden warmtelampen gebruikt die met infrarood + eventueel ultra-violet, een patient plaatselijk bestralen ,bijvoorbeeld op de borststreek ter plaatse van hals en longen bij een erge verkoudheid of bronchitis . Ook toegepast worden hete modderbaden ,paraffinebehandelingen (bijvoorbeeld bij ontharingen), ultrageluid,korte golf- en microgolf -diathermie,waarmee de te behandelen weefsels of spierenbundels  plaatselijk verwarmd worden om de pijn te verlichten en het herstel te bevorderen.
Bij een massage ,en manuele therapie ,wordt het lichaam gewreven tegen fysieke pijn , of geklopt op de borstkas om slijm dat in de longen vastzit ,los te maken.De behandeling van gewrichten, wervelkolom en ledematen behoren tot  het gebied van de manuele therapeut ,waar dit vroeger het domein was van de osteopaat of de chiropractor . De osteopathie is een manuele, diagnostische en therapeutische benadering van de gewrichts- en weefselmobiliteit in het algemeen. Een chiropractor of een "kraker" duwt zeer precies met zijn vingers op een wervelkolom of op gewrichten , totdat die weer op hun juiste plaats zitten . 'Chiropraxie' is afgeleid van het Griekse woord 'cheir' (hand) en 'prattein' (beoefenen). Het betekent dus : met de hand beoefenen. De chiropractor betast de wervelkolom op zoek naar bewegingsbeperkingen (ook wel blokkades genoemd , en de invloed daarvan op het zenuwstelsel) of verschoven (soms versleten) ruggewervels die veel pijn veroorzaken , meer dan bij een lumbago. Als er ergens een blokkade is , kan dat op vele plaatsen  in het lichaam nadelige gevolgen hebben. De chiropractor heft de blokkade op , met een precies gedoseerde druktechniek , manipulatie genoemd.
Elektro-therapie is een behandeling met een spier-stimulerende elektrische stroom, of met straling (bijvoorbeeld met een laser voor weefselherstel of tegen een dikke buik door het wegsmelten van de vetlaag ) , of diathermie om pijn, stijfheid en spierzwellingen te verlichten en de genezing van wonden te bevorderen. Diathermie betekent letterlijk "diepteverwarming", en afhankelijk van het gebruikte energieniveau, produceren diathermie-apparaten warmte binnen in het lichaam van de patïent, maar diathermieapparaten kunnen ook gebruikt worden op een manier waarbij ze weinig of geen warmte afgeven. Diathermie kan dienen om wratten weg te branden , of  bij de behandeling van de prostaat bij mannen. Tegen prostaat-kanker kan ook een hormonale behandeling toegepast worden . Over hormonen wordt uitgeweid in de volgende bespreking , die heet :  " Huid en Hormonen " .

Sauna  .
Een algemene lichaamsverzorging en een persoonlijke hygiëne spelen een belangrijke rol in het leven van elke persoon , in het bijzonder van degenen die één of andere sport beoefenen .Daarin komen voor : voldoende rust en 7 tot 8 uur dagelijks slapen,dagelijks douchen met warm water gevolgd door afspoelen met koud water, een goed gekozen voeding met veel vers fruit en groenten, alle dagen tanden poetsen, geen alcohol , tabak (roken) , drugs en overbodige medicijnen gebruiken.Alcohol-gebruik leidt tot snelle vermoeidheid van de spieren,en een verminderde geestelijke coördinatie+een tekort aan vitamine B1. Alcohol onttrekt water aan het lichaam ,terwijl we ons reeds inspannen om dagelijks minstens 1 liter water te drinken.Roken leidt tot vernauwing van de bloedvaten , en door de nicotine in de tabak , tot verlamming van het zenuwstelsel. Hierdoor wordt elke sportieve prestatie gefnuikt ,zelfs gewoon enkele honderden meters wandelen , fietsen of zwemmen .
 Massage :voor een versnelde verwijdering van afval-producten uit de spieren en het lichaam,die ontstaan zijn bij de verbranding van voedingsstoffen . Met een sauna-bad  wordt juist hetzelfde  bereikt .
1)  Sauna .
Sauna’s bestaan reeds zeer lang in éen of andere vorm . Tegenwoordig bestaan er zelfs infrarood-sauna’s ,gebaseerd op de infrarood warmte die opgewekt wordt met elektrische stralers. Een infrarood-sauna is eigenlijk geen sauna maar een (stralings)- warmtecabine. Het kenmerk van de infrarood warmte is , dat deze warmte wordt overgebracht naar de huid zonder dat er opgewarmde lucht aan te pas komt. Door de dubbele wanden van de infraroodcabine zal  de omgevingstemperatuur stijgen naar 40° tot 60°C. 
De openbare badgelegenheden in Rome waren gebaseerd op het eerst opwarmen , en daarna afkoelen van het lichaam.Men wist dat deze ervaring een gevoel van welbehagen veroorzaakte.Men geloofde dat het daarmee gepaard gaande transpireren , een reinigende invloed had, en ziektes kon uitdrijven.Later waren de Finnen  bij de eersten ,die overtuigd waren van de therapeutische waarde van een sauna. Finland heeft vandaag meer dan 3,7 miljoen sauna's op 5,2 miljoen inwoners! De typisch Finse sauna was een blokhut of een andere ruimte met een kachel ,die tot gloeiens toe werd gestookt met blokken berkenhout,of met een open houtvuur gestookt,zodat de binnenkant van de houten wanden dan vaak na een zekere tijd zwartgerookt was ! Het saunabad begint met een verblijf in een dergelijk vertrek dat gevuld is met droge,hete lucht, waardoor veel zweet uit het lichaam wordt afgescheiden . Hoe droger de lucht rondom het lichaam is, des te sneller verdampt het zweet. Vervolgens wordt met een zogenaamde saunalepel ,water gegoten op de stenen die bovenaan op de kachel liggen , of op het vuur in een kleine open haard. Hierdoor wordt het vochtgehalte in de cabine plots verhoogd ,dit noemt men de ‘stoom-stoot’. De relatieve vochtigheid stijgt met  15% tot 30% .De stoom is noodzakelijk om het uitdrogen van de ogen te voorkomen ,ook van de slijmvliezen in de luchtwegen en de longen. In de ideale situatie is de temperatuur in de ruimte op dat ogenblik gestegen tot minstens vijftig graden Celsius ,maar ervaren sauna-baders die zich een commerciële cabine hebben aangeschaft , laten de temperatuur soms oplopen tot negentig graden. De aanwezige hete waterdamp in de ruimte ,bevordert de overdracht van de warmte van de stoof naar het lichaam (normaal op 37°C) , waardoor transpireren intenser wordt. De huid verwarmt sneller dan die van het lichaam: van ong. 32°C naar ong. 42°C (na 10 minuten), terwijl de lichaams-temperatuur met max. 1°C tot 2 °C stijgt. Hierdoor komt o.m. de zweetproduktie op gang. Tegelijk zetten de bloedvaten in de huid uit, waardoor de bloedtoevoer naar de huid stijgt.Waar normaal slechts 5% tot 10% van het bloed door de huid stroomt, kan dit in de sauna oplopen tot 50%-70%. Een echte Finse sauna is niet compleet ,zonder de huid te bewerken met berkentakjes, of met samengebonden dennen-of jeneverbes-takjes op de huid te slaan , omdat deze de bloeddoorstroming bevorderen en het effect van een saunabad vergroten.De saunabader stapt nu naar buiten , en de Finnen deinzen er dan niet voor terug , zich in de koude sneeuw te wentelen ‘s winters. Zover hoeft de normale sauna-gebruiker niet te gaan, een douche met koud water volstaat om de kuur af te ronden,want bij een onderdompeling in ijzig water of sneeuw, daalt de huidtemperatuur zeer snel van ong. 40° C naar 33°C, terwijl de lichaamstemperatuur zeer snel met 1 à 2°C daalt om opnieuw op de normale temperatuur te komen. Dit leidt  tot een snelle verhoging van de bloeddruk.

Hedendaags zijn de  belangrijkste voordelen van het vertoeven in een sauna :
a)  het reinigen van de poriën , en als dusdanig het verzorgen van de huid.Door het zweten raakt men de chemische afvalstof ureum (= een koolstofverbinding , het eindproduct van de eiwit-stofwisseling) kwijt via het afgescheiden transpiratie- vocht. De weerstand tegen infectie-ziekten vergroot,doordat de afweercellen in de lymfeklieren worden gestimuleerd.
b)  het stimuleren van de bloedsomloop ,gepaard gaande met een gering gewichtsverlies ,dat echter niet zozeer  te wijten is aan vetverwijdering , maar aan verlies van water, onttrokken aan het lichaam,of eruit verdampt. Het vochtverlies na een saunabeurt bedraagt ongeveer 0,5 tot 1 l. Op gebied van afslanken , is het wel zo ,dat een  saunabeurt ongeveer  300 kilocalorieën verbrandt , hetgeen vergelijkbaar is met  een half uur wandelen. De hitte laat het bloed in toenemende mate naar de huid stromen (met een roze gloed),waardoor het ontstaan van rimpels op het gelaat en de rest van het lichaam tegengegaan wordt .  De huid voelt ongerimpeld,zuiver en glad aan na een saunabeurt.
c)  geen enkel lichaams-geurtje ( door op de huid levende bacterieën en vetzuren) zal nog te ontdekken zijn na het nemen van een sauna-bad. Het lichaam is  gereinigd tegen bacterieën en schimmels,tegen microscopisch kleine ziekteverwekkers, waardoor besmettelijke ziekten , reeds onder a) hierboven vermeld ,zullen voorkomen worden.De ziektekiemen en oude en dode huidcellen zijn verwijderd . Deodorant’s zijn er niet meer nodig , om fris ruikend door de straat te lopen ,en zich in publieke plaatsen op te houden.
d)  Sauna heeft een invloed op onze hormonenhuishouding. Zo wordt de hypofyse-bijnier -hormonale as  geactiveerd. Dit heeft een verhoogde produktie van nor-adrenaline, prolactine, ß-endorphine en groeihormoon tot gevolg. Eén en ander leidt tot een verminderd pijngevoel, een verhoogde alertheid en een lichte euforie . Sauna heeft een weldadig effect bij reumatische klachten. Dit geldt zeker voor arthrose, waarbij we gespannen en pijnlijke spieren zien ,met pijn en bewegingsbeperkingen in de rug en de gewrichten.

Geen sauna binnenstappen als men juist gegeten heeft , maar 1 tot 2 uren wachten,en ga niet naar de sauna, onmiddellijk na een lichamelijke inspanning. Drink nooit alcohol vooraleer een sauna-bad te nemen.
De aanbevolen manier om een sauna toe te passen ,is zich uit te kleden ,en zich met een lauw-warme douche grondig te wassen,ook het haar. Neem een warm voetbad en droog de voeten zorgvuldig af .Ga dan de sauna binnen en neem plaats op een zo hoog mogelijk geïnstalleerde houten bank ,want hoe hoger,hoe warmer. Ga daarop comfortabel zitten of liggen,bijvoorbeeld op een badhanddoek. Leg u in de temperatuur die u goed verdraagt (eerder 60° dan 90°C) en nooit te lang ( een tiental minuten). Ga de laatste twee minuten  rechtop zitten om de bloedsomloop te bevorderen, zodat u niet duizelt bij het opstaan. Er bestaat geen voorschrift over de tijd ,die men doorbrengt in een sauna. Voor gezonde personen , is de duur van 10 minuten  verblijf in een hete sauna voldoende,maar indien men het te warm of benauwd krijgt (door zuurstof-gebrek),kan men de cabine ook reeds na vijf minuten verlaten.Tegen het optreden van benauwdheid ,is een goede ventilatie van de sauna-cabine aan te raden. Loop rond in de koele lucht,steek uw voeten in koud water en neem een douche met zo koud mogelijk water. Afwassen met zeep en koud naspoelen ,is mogelijk.Droog u af en ga enkele minuten tot een kwartier  liggen ,waarna het lichaam ontspannen zal aanvoelen. Drink altijd overvloedig mineraal water na het nemen van een sauna. Een saunabad is een ideale relaxatie ,beter dan een ‘bubbel-bad’ met opborrelende luchtblaasjes in het warme water ,waarbij men spreekt van ‘hydro-therapie’,terwijl men een verblijf in een sauna ‘thermo-therapie’ noemt.Bubbelbaden zijn nuttig bij de behandeling van botbreuken en verstuikingen .Saunabaden worden afgeraden voor personen met epilepsie of vallende ziekte,met suikerziekte of diabetes, met huidziekten, open wonden, en met een hart-of vaat-ziekte. Om het sauna-mechanisme in stand te houden, begint het hart sneller te pompen en verhoogt de hartslag ,die in een  sauna  tweemaal zo hoog kan liggen dan de hartslag in rust, terwijl de hartprestatie (de hoeveelheid bloed die het hart per minuut pompt) twee tot drie keer hoger kan liggen. Dit komt ongeveer overeen met een verhoging van de hartprestatie tijdens een fikse wandeling. In dat laatste verband zijn ‘Naturisme en sauna’, ‘Naturistencampinggids’ en ‘Natuurlijk Naakt’  op zoek naar naturistische sauna-vakantie-ervaringen .
2) Massage : wordt in de volgende tekst besproken , samen met de gunstige invloed van sauna , en massage , op de huid .

De genezende kracht van badwater.

Iedereen heeft wel al gehoord van kuuroorden in Duitsland, Zwitserland, Frankrijk , Japan,..waar men in chique hotelomgevingen ondergebracht ,verzorgd wordt met mineraalhoudende baden, modderbaden, massage,eventueel gecombineerd met sauna, maar aan dit alles is wel een serieus prijskaartje verbonden.Nochtans kan men de hoofdmoot hiervan , ook eenvoudig en goedkoop thuis toepassen ,zonder mee te draaien in de luxe van dure badinstallaties met hotels ,restaurants en ontspanningsmogelijkheden,waarrond een hele industrie is ontstaan :big  business. De gunstige invloed van water op de gezondheid ervaart men het best in de eigen woning wanneer men verkouden, moe, afgepeigerd thuiskomt , en een opkikkering meer dan nodig heeft ,of een ontspannende ,voor lichaam en geest , relaxatie.  De Grieken en de Romeinen kenden reeds de genezende kracht van water,denken we aan de Romeinse Termen , aan de badinstellingen die in de patriciershuizen voorhanden waren , aan de ligbaden in de stad Pompeï ,vandaag nog te bezoeken en te bekijken , aan de verschillende gezondheidsbaden met kruiden en geurige olieën van de keizerin Cleopatra , die hieronder zullen beschreven worden.Water kan niet alleen als verkwikkend reinigend element van de huid gebruikt worden, maar heeft ook een therapeutische waarde,die binnen ieders bereik ligt,wanneer men beschikt over een badkamer met koud en warm water , het liefst met een ligbad ,maar het gaat ook met een douche , en wie geen badkamer heeft ,maar wel een grote kom,waar men zijn armen  in water kan onderdompelen ,werkt dit ook nog als laatste oplossing . Zenuwpatiënten vermijden best koude douches ,terwijl hartpatiënten best niet in de warme dampen van een sauna zitten.Wanneer men verkouden is of zich griep-achtig voelt,moet niezen,en een rillend lichaam heeft ,kan men best geen poeders of pillen slikken ,en drankjes gebruiken ,want dergelijke remedies en preparaten zijn soms gevaarlijker dan de verkoudheid zelf. Ze vormen ook een onnodige belasting voor de nieren.De betere oplossing bestaat er  in ,een bad te laten vollopen met water op ongeveer de lichaamstemperatuur van 37 tot 39 graden Celsius ,eventueel te meten met een koortsthermometer die iedereen wel in huis heeft. Voeg aan het water zo mogelijk wat extracten van eucalyptus toe ,verkrijgbaar bij drogisten en apothekers, en stap er in.Nu zijn er verschillende mogelijkheden :
a)  men gebruikt het ligbad als zalig ontspannende warm-wateromgeving ,die een zenuw-kalmerende heilzame invloed uitoefent op het zenuwstelsel ,onrust en neuralgieën uit de wereld helpt, en  zal maken dat men ‘s avonds met een verkwikkend gevoel ,zonder moeite in slaap valt.Wanneer men aan het badwater rustverschaffende kruiden toevoegt zoals Kamillebloesem ,Valeriaan ,Thijm of Citroenmelisse,zullen deze kruiden de benefiet-werking van het water versterken. Stijve ledematen,spierstijfheid door lumbago,een pijnlijke rug, rheuma-pijnen zullen verzacht worden .  In dergelijke omstandigheden raden kinesitherapeuten zelfs aan ,zich door een huisgenoot zacht drukkend ,onder water te laten masseren : de rug, de benen,de gewrichten ...Is er niemand in de buurt om deze hulp te bieden ,dan kan men met de badkuip-sproeier of met de douche-sproeier, zelf de pijnlijke plaatsen,zoals de rug bewerken met water ,dat een ietsje  in temperatuur verhoogd is .In een dergelijk warm bad kan men het best een twintigtal minuten tot een half uur verblijven.Rheuma-lijders wordt aangeraden ,na het uit het bad stappen ,nog een korte ,verfrissende douche te nemen met wat kouder water, teneinde de bloedvaten te tonifiëren. Geest, spieren, en geestelijk evenwicht zullen er wel bij varen ,maar ook winter-handen en voeten, zijn een kwaal die daardoor zal verdwijnen.
b)  indien men reeds in het bad zit van ,laten we zeggen 38 graden Celsius,en men laat er heet water bijvloeien,dan kan men door deze toevoeging de temperatuur laten oplopen tot 40 á 45 graden,zodat het lichaam begint te zweten. Dat is de reactie waarop moet gewacht worden ,maar een verblijf in een dergelijk heet bad is niet langer dan 10 minuten nodig ,en men kan er dan uitstappen en in een wollige badmantel gehuld , op een bed of divan gaan liggen om daar nog een poosje verder uit te zweten.De bedoeling van dit alles is ,de zweetklieren te stimuleren en daardoor de stofwisseling te verbeteren .De koude douche werkt opkikkerend, geeft een zweepslag aan de bloedsomloop en stimuleert daardoor de stofwisseling van de cellen .De hete baden werken als een kunstmatig opgewekte koorts , waardoor opgehoopte lichaamsslakken verbrand worden,die door het zweten , het lichaam verlaten.Vandaar de geschiktheid tegen stofwisselstoornissen, bij beginnende verkoudheid,bij griep en infectueuse aandoeningen zoals allerlei ontstekingen. Wanneer het bad  van bij de aanvang, dus na het vollopen, reeds erg heet was ,let men er wel op ,dat men slechts langzaam plaatsneemt in het water. Eerst de voeten ,dan de benen en slechts geleidelijk het gehele lichaam,zodat de bloedsomloop en het hart de tijd krijgen om zich aan te passen.Nog een laatste opmerking of zelfs een  waarschuwing : wanneer het water en de badkamer opgewarmd worden met een gasapparaat , een boiler ,een brander ,in de badkamer zelf geïnstalleerd,moet men zorgen voor voldoende toevoer van verse lucht.Lees de kranten over overlijdens door nalatigheid op dit gebied...
c)  koude baden : mogen niet onmiddellijk na een maaltijd worden toegepast.Men wacht best 1 tot 3 uren vooraleer in een bad te stappen ,omdat voor het verteren van voedsel,de spijsverteringsorganen een grote hoeveelheid bloed nodig hebben, die anders naar de oppervlakte van het lichaam zal stromen om de afkoeling te compenseren. Sommigen zijn erg gevoelig voor koud water,en het is dan best ,slechts heel langzaam in het bad te stappen,eerst de voeten,dan de benen, en dan de hals en de borst nat te maken,op de manier waarop men dat zou doen bij het gaan zwemmen in de zee met vrij koud water.Wie geen badkuip heeft , of zelfs geen douche,kan een koud armbad nemen,bijvoorbeeld ‘s zomers ,wanneer men zich mottig voelt na een wandeling door de warme straten van een vervuilde stad.Hiervoor kan men een grote plastieken kom ,of een waterbekken met een waterkraan gebruiken,een lavabo ,waarin de handen en armen tot halverwege de opperarm gedompeld worden. Na ongeveer een minuut ,zal een aangenaam warmtegevoel optreden,of een gevoel van koude afkoeling bij hete buitentemperatuur tijdens de zomer.Nadien worden de handen en armen zorgvuldig afgedroogd.Het koude armbad ,of het koude bad waarin het ganse lichaam heeft gebaad, heeft via de ontspanning van de zenuwen, een diepgaande inwerking op de verbetering van storingen van de bloedsomloop en op de juiste regulering van het  hartritme.Het brengt snel verlichting  in een toestand van opgewondenheid,hartkloppingen,onregelmatige hartslag, zenuwachtigheid, en te hoge bloeddruk ,pijn in de hartstreek, koude ledematen, slapeloosheid . Het koude bad maakt rustig ,veroorzaakt een helder denkend hoofd dat zich goed kan concentreren, doet de eetlust toenemen,  versterkt de hartspier , en heft vermoeidheid in de benen op (gedaan met de ‘zware benen’).Ook patiënten met een te sterke werking van de schildklier , vinden baat bij een bad in koud water, dat ook nog een regulerende werking uitoefent op andere klieren.Wanneer men zich onderdompelt in koud water ,merkt men dat de ademhaling dieper wordt.Dit is te verklaren door de uitzetting van de bloedvaten,waardoor een groter zuurstoftransport ontstaat.
d)  al de hierboven beschreven heilzame uitwerkingen , gelden  natuurlijk ook wanneer men gaat zwemmen in de zee of in een niet te erg verwarmd zwembad, liefst niet gechloreerd ,waarin men als het ware een heilzame huidmassage ondergaat door de wateromgeving.Kort samengevat : verbeterde bloedsomloop, verbeterde  ademhaling , hartritme, uithoudingsvermogen en weerstand tegen ziekten. Zwemmen is onmiskenbaar de gezondste van alle sporten.Iedereen zou wekelijks ten minste 1 maal moeten kunnen gaan zwemmen om alle spieren van het lichaam te stimuleren. Een half uur tot een uur doorzwemmen is echt niet teveel.Zwemmen is ook een oefening voor personen die slachtoffer geworden zijn van ongevallen , en voor de revalidatie van gehandicapten.De bewegingen in het water zijn  gemakkelijker uit te voeren dan op de vaste grond.Het lichaam weegt minder, door de opwaartse waterdruk volgens de wet van Archimedes , hetgeen gunstig is voor de spieren , beenderen en de wervelkolom ,dus goed tegen rugpijn, en men kan zelf de kracht bepalen ,waarmee men vooruit wil gaan of zwemmen in het water.Vooral de ademhaling verbetert juist boven het wateroppervlak,en wel op een ritmische manier bij borstzwemmen. De longkapaciteit vergroot, zoals de hoeveelheid zuurstof die het bloed opneemt. Dit betekent dat men minder vatbaar wordt voor vaat-en hartziekten . Wie regelmatig gaat zwemmen beschermt zichzelf dus niet alleen tegen ziekten,maar staalt het lichaam,blijft langer jong en krachtig,ondergaat geen veroudering, en wordt door dit alles gelukkiger. Door de koude prikkeling van het water ,wordt het spierstelsel geactiveerd en de stofwisseling vergroot ,waardoor men ook honger krijgt. Wat dit laatste betreft , geldt de hierboven reeds gemaakte opmerking : als men gegeten heeft moet men 1 tot 3 uren wachten ,vooraleer te gaan zwemmen in relatief koud water. Men vindt deze besluiten terug in de zogenaamde Kneipp-kuur ,van een mijnheer ,die zwemmen en baden aanbeval als "hydro-therapie" voor de behandeling van rheuma, nierziekten, lever-en galziekten,stofwisselings-stoornissen. Volgens hem kunnen ook personen die helemaal niet kunnen zwemmen ,er baat bij vinden door met de blote voeten rond te trappelen in zeewater , of het ondiep water van een zwembad , of wanneer geen van beiden in de buurt zijn of beschikbaar,dan s’morgens gewoon in de dauw van een of ander graspleintje in de buurt , of in de eigen tuin op het natte gras .Volgens hem verbetert dit "dauw-trappelen" de stofwisseling, de bloedsomloop , de  doorbloeding , en de afweer tegen verkoudheidsziekten.

De warme bad-recepten van Cleopatra .Cleopatra is indertijd Julius Cesar gevolgd naar Egypte,nadat deze Romeinse keizer dat land had veroverd na een veldtocht. Dat waren woelige tijden,waarin tegenstaanders van regimes moesten beducht zijn voor allerlei vormen van vergiftiging ,zelfs van bedienden en ‘trouwe’ helpers uit hun omgeving , en Cleopatra staat er voor bekend ,dat ze een ganse reeks slaven had, die telkens vooraleer ze iets at , de ingredienten van haar geserveerde maaltijden moesten proeven . Een slaaf minder of meer ,daar kwam het dus in die tijden ,niet op aan.Ze staat ook bekend voor haar 37 graden-Celsius baden,waarvoor ze steeds alle make-up van haar gezicht verwijderde , vooraleer erin te stappen.Haar kruidenbaden werden trouwens vele jaren later door de bekende franse schrijver Voltaire "het toppunt van luxe " genoemd , te maken door een thee-ei , doorboord met gaten ,in het badwater te hangen, na het  gevuld te hebben  met kruiden , waarbij men de keuze heeft uit lavendel, munt, rozemarijn, kamille, duizendblad, komkommerkruid, hysop, johanneskruid :een enkel kruid of in combinatie gemengd. Terwijl ze in het bad zat , dronk Cleopatra rustig een hete melissa-thee met een soeplepel honing erin opgelost,omdat ze wist dat haar daarna een diepe , ontspannen nachtrust te wachten stond .    

    Haar bad-recepten :
1)  geurig en voedend is elk bad ,waaraan twee liters melk ,drie soeplepels honingpollen ,en enkele druppels rozenolie werden toegevoegd.Dit is een eiwitrijke combinatie,die ook veel koolhydraten, vetten, hormonen,mineralen,vitamines en sporen-elementen bevat.
2)  voor een gladde,stevige huid :voeg aan het badwater twee liter water toe ,waarin gedurende 20 minuten een handvol pepermuntbladeren gekookt hebben .
3)  tegen een slappe huid :voeg aan het warme badwater een paar lepels stijfsel toe,zoals gebruikt voor de was en voor het strijken , en een lepel glycerine. Na het baden is de huid glad,stevig en zacht geworden .
4)  tegen een schilferige ,droge huid :voeg een grote kop of tas wijnazijn toe aan het warme badwater. Deze methode wordt al eeuwen lang geroemd als zeer doeltreffend. Roze ,glad en fris wordt ook een huid die gebaad heeft in warm water ,waaraan een koffielepel rozemarijnolie werd toegevoegd .
5)  tegen slapeloosheid :werkt een warm bad ,waaraan een eetlepel honing werd toegevoegd.Deze combinatie brengt gekwelde zenuwen tot bedaren,zorgt voor een fluweelachtige huid en een weldoende nachtrust .
6)  huid-stimulerend ,werkt een modderbad, bekomen door een snuifje mosterdpoeder aan het warme badwater toe te voegen,zorgend voor een goede doorbloeding en stimulatie van de huid. Niet te kwistig omspringen met de toegevoegde hoeveelheid poeder,anders stapt men met een knalrode huid uit het bad .

Roken verkort Uw leven .
Typische spontane reactie : " mijn grootvader is 98 jaar geworden , en hij rookte alle dagen een pijp " .  Gelukkige uitzondering dus . Vooral steeds meer jonge vrouwen en meisjes hebben we de voorbije laatste jaren meerdere sigaretten per dag zien roken. Zeer nadelig voor hun eventuele toekomstige babies , die door het roken van de moeder kunnen geboren worden met lichaams - afwijkingen . En dit alles ,ondanks de op de pakjes sigaretten gedrukte waarschuwing dat roken schadelijk is voor de gezondheid , en dat bijvoorbeeld de sigarettenfabrikant Philip Morris in Amerika reuzenbedragen aan boetes heeft  moeten betalen aan kankerpatienten, of nadat deze overleden waren ten gevolge van het roken,aan hun familieleden. Kanker van het strottenhoofd,de keel, de longen,het puntje van de tong, dit laatste geval typisch voor sigarenrokers . Een normale volwassen mens verbruikt dagelijks ongeveer drie kilogram voedsel en drank , en vijftien kilogram lucht. Dit laatste is een enorme hoeveelheid ,als men beseft dat lucht bijna niets weegt , en per dag komt dat neer op ongeveer 10000 liter lucht per persoon . Rekent men dat uit over een levensduur die velen tegenwoordig bereiken van rond de  85 jaar , dan komt men aan een fenomenale hoeveelheid in-en uitgeademde lucht met de daarin aanwezige zuurstof,die in het lichaam verbrand wordt tot uitgeademde CO2 .In steden ,meer dan op het platteland,kan deze lucht op allerlei manieren vervuild zijn ,denken we aan smog ,stof en scheikundige fabrieks-dampen ,waardoor onze gezondheid ernstig bedreigd wordt , over een lange periode bekeken. Niemand kan zonder lucht leven en samen met voedsel behoort deze tot de levensnoodzakelijke substanties.Zonder eten en drinken houdt men het wel enkele dagen en langer vol ,lezen we daarover bijvoorbeeld  de waar gebeurde  avonturen van de neergestorte vliegenier Saint Exupérie ,maar slechts twee minuten zonder lucht te kunnen inademen. Gelukkig hoeven opgehangenen dus niet te lang te lijden,omdat de zuurstof in het bloed die naar de hersenen gevoerd wordt ,snel ontbreekt.Men sterft dus een hersendood. Vreselijk hierover te moeten spreken,maar we leven nu eenmaal in een barbaarse wereld. Hierin is het dus ook belangrijk regelmatig in een bosrijke omgeving te verblijven , in de teksten hierboven reeds aanbevolen ,als wandelen doorheen  een buitenverblijfje met bomen , die overdag zuurstof produceren . Het menselijk lichaam leeft namelijk hoofdzakelijk op vier scheikundige componenten : O , H , C en N : zuurstof,waterstof,koolstof en stikstof. Dit laatste minder dan de drie andere . Stikstof komt niet alleen in een geringe hoeveelheid voor in de lucht , en bijvoorbeeld ook in ammoniak NH3OH , maar ons lichaam zit wel voor 75 procent vol met H2O dus water , en met tal van CH-verbindingen ,die men aantreft in suikers, vitamines, ook in alcoholen , en algemeen gesproken in zeer veel structuren , stoffen en verbindingen uit de organische scheikunde. Elke mens is dus een scheikundige fabriek , niet meer en niet minder .Wanneer men in de nabijheid van een brandende kachel ,in een ruimte met onvoldoende verluchting ,in slaap valt ,loopt men groot gevaar wegens de productie van koolmonoxide (CO) door de stoof .Het zuurstofgehalte in het bloed verkleint en CO komt in de plaats,met vaatvernauwing van de bloedvaten tot gevolg , en lamlegging van de zenuwen.Zo kan het hart een stille dood sterven. Er staat ondertussen wel vast ,dat er een verband is tussen roken en hart-en vaatziekten. Wat dat betreft ,zijn verstokte rokers ook een hinder voor niet-rokers die in diverse publieke of private ruimten ,kantoren, café ‘s ,horeca-zaken ,op de trein... gedwongen worden de schadelijke rook in te ademen. Voor tuberculose-en chronische-bronchitis- patienten is dat een gruwel . Volgens alle eminente professoren , is negentig procent van alle longkankers het gevolg van het roken,voornamelijk van sigaretten.In gezinnen met kinderen,waar zowel de man als de vrouw roken,worden de kinderen dus de dupe van deze onverantwoordelijke ouders . Deze laatsten lopen dan ook nog rond met bruine vingers , meestal vaak hoestend , en spuwend met fluimen ,met een naar rook ruikende adem . Kust een dergelijke persoon een kind , of algemener in een liefdesrelatie een partner , dan kan deze "meegenieten " van tabaks-stank-reuk-en -smaak , dit laatste vooral bij een tong-kus tijdens het vrijen ,dus allesbehalve hygiënisch ,temeer daar men met de tong zit tussen de gaten van uitgevallen , scheefgegroeide en zwartgeblakerde tanden van de roker .Ons leven ,ons familieleven , en ons leefmilieu worden dus verpest door deze rokers-epidemie ,en gelukkig beginnen regeringen allerhande nu wetten te maken om de rechten van de niet-rokers beter te beschermen. Alle lagen van de bevolkingen worden daarbij aangemoedigd  te stoppen met roken , of er niet aan te beginnen. Argumenten daarvoor liggen voor het grijpen , dat ze bijvoorbeeld maar eens aan een dokter vragen hoe het gesteld is met de longen van hun buren-rokers: dat zijn geen longen meer , maar longblaasjes die bedekt zijn met een dichte laag bruine ,kleverige bitumen (die trouwens kortademigheid  en vermindering van het uithoudingsvermogen veroorzaken ) , dus een soort echte gebitumeerde of geasfalteerde weg.Dokters hebben berekend ,dat een rokende persoon ,op 50-jarige leeftijd ,  reeds 7,2 kilo teer naar binnengezogen heeft . Hoeveel kilo is dat dan, 20 of 30 jaar later !

Vaginale schimmel-infecties bestrijden.
Een brandend gevoel en jeuk in de vagina duiden op een schimmel-infectie . Vooral jonge vrouwen blijken hiermee te kampen ,vaak met grote gevolgen voor hun sex-leven en welbevinden. Bij jonge vrouwen wordt soms het gebruik van de anti-conceptie-pil aangeraden als bescherming tegen kanker van het baarmoeder-slijmvlies ( de binnenste laag van de baarmoeder)  en kanker van de eierstokken. Dat is dus een raadveving die indruist tegen allerlei vooroordelen t.a.v. het gebruik van de orale contraceptie.  Schimmels hebben nochtans niet direct iets te  zien met kanker,en bij schimmel-ontwikkeling wordt zelfs het gebruik van de pil afgeraden. Ook na de menopause neemt de kans op schimmels toe , door een sterke vermindering van vrouwelijke geslachtshormonen (oestrogenen en progesteron ), zodat een goede intieme hygiene noodzakelijk blijft met een dagelijkse vaginale douche met lauw water en zo weinig mogelijk zachte zeep, alhhoewel in feite  het gebruik van elke soort zeep wordt afgeraden. De zuurgraad van de huid in de schede , beschermt tegen infecties, maar kan ernstig verstoord worden door een vaginale douche met zeep , omdat dan bepaalde zuren die van nature aanwezig zijn, worden verdund en dus hun uitwerking tegen infecties verliezen . Een gebrek aan oestrogenen bij ouder wordende vrouwen ,veroorzaakt een vaginale droogheid en het slijmvlies van de schede of vagina wordt dunner ,zodat er tijdens het vrijen kleine letsels kunnen ontstaan.De beste behandeling hiertegen is de substitutie-therapie,dat is een hormonale behandeling door de huisdokter. Ze maakt het slijmvlies van de schede weer dikker en rijker , met zelfs een gunstige invloed op de huid, beenderen, hart en bloedvaten .De huisarts kan tegen schimmel ,Gyno-daktarin voorschrijven,hetgeen helpt , maar een hardnekkige schimmel kan na een zekere tijd terugkomen . Uroloog , dermatoloog, gynaecoloog staan daartegen vaak machteloos en kunnen geen juiste remedie aanreiken omdat de vaginitis veroorzaakt wordt door  mycose , dit is een ontsteking van de schede , die ontstaat  door microscopische schimmels, te wijten aan  candida albicans , dit is een witte korrelige of vlokkige afscheiding , die zurig ruikt ( door de aanwezigheid van lacto-bacillen) en veel pijn kan doen, daarbij ook nog de partner besmettend met schimmel ,wanneer men een normaal geslachts-verkeer probeert .Vanwege de pijn kan men dan bijna niet fietsen , en zwemmen in een met chloor ontsmet zwembad  gaat ook niet ,omdat de chloor het nog erger maakt. Het is zelfs niet aan te raden , tijdens een periode van schimmel-besmetting , thuis een bad te nemen .Nochtans komt candida normaal voor in de darmen en in de vagina,maar wanneer de algemene conditie van de vrouw verslecht door stress, verkeerde voeding met te weinig groenten en fruit,...kan de candida gaan woekeren en infectie veroorzaken . Dit gebeurt vooral na een griep, een verkoudheid of een anti-biotica-kuur. Tegen schimmel en gezwollen schaamlippen helpen ook weinig anti-biotica , hetgeen sommige vrouwen ertoe aanzette een deel van de schaamlippen te laten wegsnijden , echter zonder resultaat tegen de inwendige schimmel. Ze kunnen vaginale zetpillen of schuim proberen , en kontakten vermijden met stoffen waarvoor ze eventueel allergisch zijn . Schimmels kunnen ook ontstaan door besmetting door een partner, door vingers met niet verzorgde nagelranden, die het  microbiële  evenwicht in de vagina  verstoren . Normaal wordt de wand van de vagina beschermd door de bacillen van Döderlein, dat zijn kiemen die alle schimmels doden. Wanneer men echter anti-biotica gebruikt tegen de griep, tegen keelontsteking ,enz. worden al deze beschermende bacterieën uitgeroeid , en schimmels nemen de plaats in van de normale vaginale flora door een vorm van gisting (candidiadis) . Het gebruik van gelijk welke anti-biotica is dus sterk af te raden . De tekens dat men een schimmel-infectie heeft opgelopen zijn dan overvloedig verlies van een wit-grijs  of wit-geel vocht, jeuk, roodheid en pijn. Men behandelt deze verschijnselen dan plaatselijk met antimycotica , dus een bestrijding van de hierbovenvermelde mycose , bestaande in de vorm van zalf,créme,vaginale zetpillen en tabletten. Er bestaan ook oraal inneembare capsules .Wanneer de schimmels verdwenen zijn, moet de behandeling echter nog geruime tijd voortgezet worden,om te voorkomen dat ze terugkeren. Wanneer ook de partner besmet was , moet ook hij met zalven en crémes behandeld worden. In geen enkel geval cortisone-crémes gebruiken , hetgeen de schimmel nog verergert , en bovendien allergische reacties (suiker speelt hierin een rol: niets met suiker eten, niet roken, geen stress ontwikkelen door allerlei zorgen) oplevert ,zodat men bijna niet meer kan neerzitten van de pijn. Ook geen strakzittende kleding gebruiken, zoals zeer strak spannende onderbroeken , maar vrij loszittend ondergoed.

Afslanken met planten.
Door allerlei afslankende pillen , wordt ons lichaam beroofd van kalium en de reeds hierboven besproken oligo-elementen,die voor onze enzymatische activiteiten onmisbaar zijn,en massaal uit het lichaam verwijderd en verdreven worden .Alle in de handel verkochte eetlustremmers en schildklier-extracten berokkenen alleen maar schade aan het lichaam.
Fytotherapie is een eeuwenoude geneeswijze die uitgaat van de heilzame krachten van kruiden en planten om gezond te blijven. Plantaardige extracten hebben een grote invloed op ons  humeur en  welzijn.Zo zal bijvoorbeeld silicium (ten overvloede aanwezig op aarde ,want zit in zand ,en wordt aldus opgenomen door de wortels van planten) er voor zorgen dat we goedgezind door het leven gaan.

Hoe moet het dan verder ?
I) afslanken met planten en kruiden die de verbranding  verhogen:
knoflook, tijm, jeneverbes,basilicum, kaneel, kruidnagel, verse gember, laurier, nootmuskaat,  saffraan, bonekruid, cayennepeper, curcuma, fenegriek,  kardamom, dragon, zwarte peper, chilli peper.
II) afslanken door zuivering van opgeslagen gifstoffen d.m.v. een vastenkuur , die het lichaam zal  ontgiften en  ontslakken , het metabolisme verlichten en het vermogen om vetten te verbranden zal verhogen. Tijdens het vasten kan men driemaal per dag een thee drinken die bestaat uit een evenwichtig mengsel van Aloë vera + gemberpoeder +curcuma, van elk bijvoorbeeld een koffielepel voor samen drie tassen thee.
III)afslanken met bepaalde niet toxische planten , waarvan het gebruik geen enkele schadelijke bijwerking heeft .Dergelijke planten ,die zwaarlijvigheid aanpakken ,worden gekenmerkt door de volgende eigenschappen :
a)  ze stimuleren de bloedsomloop,
b)  ze reguleren optimaal het zenuwstelsel,
c)  ze werken hypoglykemiërend,dit wil zeggen dat ze het suikergehalte klein houden.
d)  ze werken diuretisch (= urine-afscheiding bevorderend).
e)  ze fungeren als laxeermiddel en werken gal-afdrijvend (=cholagogum).

Bekijken we enkele van deze planten en hun uitwerking:
1)  olijfboom,notelaar ,duivekervel,braamstruik,blauwe bosbes  stimuleert de pancreas = de alvleesklier, een belangrijk orgaan in het maag-darmkanaal, die belangrijke producten maakt welke nodig zijn om het voedsel te kunnen verteren.  De  pancreas is éen van de grootste klieren van het lichaam.Ze bestaat eigenlijk uit twee klieren. Het is een endocriene (= inwendige afgifte van hormonale stoffen naar de bloedstroom) klier die hormonen produceert, insuline en glucagon die verantwoordelijk zijn voor de regeling van het bloedsuikergehalte,en waarvan insuline de belangrijkste is.Bij een gebrek aan insuline-productie,krijgt men diabetes . Het is ook een exocriene klier - dus een klier die in een afvoer-gang of andere holte uitkomt en niet direct in het bloed,  een exocrien (=afscheidend door middel van een afvoerbuis of kanaaltje) deel, dat spijsverteringssappen produceert, waarin deze in een niet-actieve vorm (enzymen genoemd ) voorkomen. De productie van enzymes is belangrijk om  het voedsel  te verteren. Deze enzymes zijn amylase om zetmeel te verteren, lipase om vetten te verteren en trypsine om eiwitten te verteren.
2)  de paardebloem,de artisjok,het seneblad,de maive,de vuilboom waarbij deze laatste tegelijkertijd galafdrijvend en als laxeermiddel werkt.
 De paardebloem zuivert het lichaam  zoals de reeds hierboven besproken brandnetel. Ze werkt vochtafdrijvend, helpt bij spijsverteringsproblemen en winderigheid. Deze plant is een weldaad voor de lever, de pancreas en de gal door de productie van galsappen te stimuleren .De paardebloem wordt vers geplukt (de verse blaadjes smaken  bitter, hetgeen er op  wijst dat  de lever gestimuleerd wordt),vooraleer ze in de bloei staat.Dat is niet mogelijk,het ganse jaar door,maar in de handel is ook gedroogde paardebloemwortel   te koop,waarvan men thee kan maken.Deze smaakt erg bitter zodat men er best andere kruiden bijmengt. De thee helpt tegen oedemen ,dat zijn vochtophopingen in de weefsels,op plekken waar het niet hoort. Oedeem zit vaak in de enkels of de longen en komt bij jong en oud voor.Het kan verschillende oorzaken hebben. Als de bloedvaten in de benen het bloed niet goed afvoeren naar het hart, kan zich vocht ophopen in voeten, enkels en onderbenen. Ook een verminderde pompfunctie van het hart, of lever- en nieraandoeningen kunnen oedeem veroorzaken.Meestal merk je het aan benauwdheid of omdat je sneller moe bent. Ook kortademigheid, vooral bij inspanning of bij plat liggen ('s nachts), kan een teken zijn van oedeem in de longen. Er is één gouden regel bij vocht vasthouden: gebruik geen zout. Dan daalt ook je bloeddruk. Zorg  voor genoeg beweging. Bewegen stimuleert de doorbloeding en de spierfunctie in je benen, waardoor het vocht  vermindert. Een wisseldouche =warm en koud water afwisselen na afloop van een middagje sporten of wandelen ,versterkt dit proces.
3) manderkruid is voor ons zeer belangrijk , omdat het vetafzettingen draineert .
4)tijm,wilde kastanje,rode wijnstok,tover-hazelaar en cipres verbeteren de bloedsomloop.
5)meidoorn,honingklaver,passiebloem,valeriaan,linde,lievevrouwbedstro
  werken in op het zenuwstelsel, in de kalmerende zin. In de stimulerende zin gebruikt men tijm,munt,ginseng , eleuthe-rococcus.
6)mais werkt regulerend indien de schildklier te sterk werkt ; zee-algen doen juist het omgekeerde , en doordat ze rijk zijn aan jodium en oligo-elementen,stimuleren ze de schildklier.
7)  berk,es,moeras-spirea en vooral akkerpaardestaart of akkerpest werken tegelijkertijd diuretisch en remineraliserend.Ze bevorderen de afweer van het organisme .Door een gehalte aan silicium (kiezelzuur)stimuleren ze de groei van bindweefsel , waardoor de huid veerkracht en weerstand terugvindt.Heermoes is sterk bloedzuiverend,bevat meer mineralen dan de meeste planten, en is rijk aan silicium dat we nodig hebben voor stevige botten, haren en nagels.Dit kruid helpt ook bij waterophoping tenminste als dit oedeem geen gevolg is van een verminderde hart- of nierfunctie.Men kan thee  maken van dit kruid door het in de lente te mengen met verse berkenblaadjes en vlierbloesem. (als gedroogde kruiden).
8)  bonepeul werkt als diureticum  en remmer van suikeropname.(enkel het natuurlijk bonepeulpoeder,nooit de commerciële extracten).
9)  In de "homeopathie van de ‘Bach bloesem remedies’ " worden twaalf voor het lichaam heilzame planten genoemd , (zoals in de fytotherapie, die gebruik maakt van geneeskundige stoffen en krachten uit planten ,zoals bijvoorbeeld de vitamine B6 in peulvruchten) : reuzenbalsemien, bosrank, waterviolier, ijzerhard, agrimonie, chichorei,zonneroosje,  duizendguldenkruid, loodkruid, gentiaan, maskerbloem, hardbloem .Volgens de uitvinder van de ‘Bach Bloesem Remedies’ ,de engelsman Edward Bach (1886-1936),arts,bacterioloog en homeopaat, zouden deze 12 , ingewand-bacterieën bestrijden ,en het verhaal gaat dat deze man met zijn  twaalf uitgekozen planten , zijn kanker overwon.Bach ging er vanuit ,dat als een mens zich ongelukkig voelt (zorgen, paniek, irritatie, verdriet ,eenzaamheid , onzekerheid ,ongeduld ,vermoeidheid, pessimisme..),er na enige tijd een ziektebeeld kan ontstaan.Dit kan beginnen met aandoeningen zoals eczeem, hoofdpijn , maagpijn, ontstekingen en pijnen zonder duidelijke oorzaak.Door het genezen van de oorzaak, nl. het gebrek aan levensgeluk, treedt ook de genezing van het lichaam op.

Vitamine K is  in vet oplosbaar en afgeleid uit naftochinone. Vooral varkenslever is zeer rijk aan vitamine K.  Ze is onmisbaar voor de vorming van verschillende bloedstollingscomponenten , en voorkomt bloedstolling en hersenbloedingen . Ze zorgt voor de opbouw van trombine of trombinogeen en andere bloedstollingcomponenten in de lever.Actief trombine bevat  tien nuttige aminozuren. Vitamine K komt voor in plantaardig voedsel (groene bladeren)  als natuurlijke vitamine K1 ,in de darmen wordt ze gemaakt door  darmbacteriën als vitamine K2. K3 is synthetische gemaakte vitamine K en ons lichaam zet deze vitamine om in actieve vitamine K. Alle drie de vormen hebben dezelfde basisstructuur . Vitamine K1 =Fyllochinon. Belangrijke bronnen van fyllochinon zijn : bloemkool, broccoli, boerenkool, spinazie, erwten, volkoren producten, raapzaadolie,groene planten, aardappelen, tarwe, appelen, wortelen, raapzaadolie en mager vlees.Melk en eieren,kaas,yohurt en kwark, bevatten geringe hoeveelheden.Vitamine K2 = Menaquinine ,zorgt voor schone bloedvaten en sterke botten,remt de neerslag van calcium af binnen de aders en voorkomt daardoor aderverkalking die een belangrijke risico-factor is voor hart-en vaat-ziekten.Voorkomt heupbreuk.Vitamine K3 = Menadione. Natrium bisulfiet is het wateroplosbare derivaat van vitamine K3 dat preventief gebruikt wordt bij mensen met absorptiestoornissen die een vitamine K tekort hebben. Maar over het algemeen wordt K3 afgeraden voor menselijke consumptie omdat het de vorming van bloedklonters zou veroorzaken. Dit schijnt geen bezwaar te zijn om het te gebruiken in zowat alle hondenvoeders . In de dierenwereld behoort vitamine K zoals vitamine E tot de vertebraten (=dieren met ruggewervels).Insecten hebben daar geen behoefte aan. 

Vitamine H ,ook biotine  genoemd, behoort  tot de B-familie en wordt zoals hierboven reeds besproken, vitamine B8 genoemd. Biotine is een wateroplosbaar vitamine en helpt bij het vrijmaken van energie uit de voeding en bij de vorming van antilichamen.Ze is ook verantwoordelijk voor een goede conditie van de huid en de haren. In de darmen van volwassenen wordt biotine meestal in voldoende hoeveelheden gemaakt door de darmbacteriën. - Biotine voorkomt grijze haren,verlicht diverse vormen van spierpijn,helpt tegen eczeem, dermatitis en andere huidproblemen en  tegen kaalheid. Een tekort is herkenbaar aan een ontstoken en schilferige huid, eczema,vermoeidheid,verslechtering van de stofwisseling .Belangrijke bronnen van biotine zijn eieren, melk, fruit, noten, sojabonen, biergist, ongepelde rijst, vlees en vis.

Nog enkele algemene beschouwingen over vitaminen en hun nut.
Vitaminen zijn organische stoffen,die in kleine hoeveelheden  in het lichaam voorkomen,maar onontbeerlijk zijn voor  een goede stofwisseling waarop ze een grote invloed hebben doordat ze regulerend en stimulerend werken ,en voor de normale werking van de organen,een begrip dat ook toepasselijk is op andere organische moleculen die onontbeerlijk zijn voor een goede werking van het lichaam,zoals aminozuren. Het menselijk lichaam maakt zelf geen of te weinig vitaminen aan,zodat deze toegediend moeten worden via dierlijke of plantaardige voeding. Er zijn  zowel in vet- als in water- oplosbare vitaminen en door een gevarieerd voedingspatroon te volgen ,wordt afdoende voorzien in de noodzakelijke vitaminen.Vitaminen leveren geen calorieën en dienen zelf niet als bouwstenen zoals eiwitten ( die een tiental der belangrijkste aminozuren aanvoeren),vetten,suikers  en koolhydraten ,maar  zijn chemische stoffen die de normale groei en de goede werking van de zenuwen en spieren bevorderen.Ze treden op als coënzyme in het enzyme-systeem om de enzymen te helpen  stoffen om te zetten in cellen.Vitaminen  helpen voedsel om te zetten in energie. Hierbij treedt oxidatie op,waarbij het lichaam zuurstof bindt aan voedsel tijdens een proces van langzame verbranding,waarbij voor het lichaam noodzakelijke energie vrijkomt.Bij de binding van zuurstof aan andere atomen,komen er soms elektronen vrij,en een atoom waarin  éen of meerdere atomen ontbreken,wordt ‘vrije radicaal genoemd’, in de teksten hierboven reeds vermeld.Door dit gebrek aan elektronen,zoekt de vrije radicaal een aanvulling daarvan,hetgeen tot celbeschadiging kan leiden.Er treedt veroudering op ,omdat het lichaam door oxydatie wordt afgebroken,met typische ouderdomsverschijnselen,zoals hart-en vaat-ziekten. In de middeleeuwen werden epidemiën veroorzaakt door een tekort aan vitaminen.Sommige vitaminen komen voor in voedingsmiddelen ,andere worden langs synthetische weg in laboratoria gevormd.De natuurlijke vitaminen worden in het lichaam gemakkelijker opgenomen dan de synthetische en verdienen dus de voorkeur.Rijp geplukt fruit en verse groenten bevatten een hoger percentage aan vitaminen dan na het oogsten gerijpt fruit,en gedurende lange tijd bewaarde groenten.Daardoor gaat veel van de vitaminewaarde verloren en dat is ook het geval bij te lang koken in de keuken, of het gebruik van kunstmatige conserveringsmiddelen.Hoe kan men dan de goede kwaliteit van vitaminen behouden ? 1) serveer vruchten en groenten zo vers mogelijk. Elke dag langer bewaard en dan speciaal in de diepvries is slecht,en betekent een waardeverlies. 2) maak vruchtensappen met de keukenpers enkel klaar vlak voor hun gebruik. 3) kook en serveer groenten en aardappelen in hun natuurlijk omhulsel. Door te schillen en te pellen gaan veel vitaminen en mineralen verloren. Het spreekt voor zich dat men om hygiëne redenen de buitenkant van alle gekookten eerst grondig afspoelt met water en reinigt.4) breng diepvriesgroenten in bevroren toestand aan de kook. Het voorafgaandelijk ontdooien betekent vitamineverlies.5)Dek groenten tijdens het koken goed af.Hoe minder ze in aanraking komen met de lucht,des te beter .En maak de kooktijd zo kort mogelijk, dus ‘lang op de stoof laten staan’ is uit den boze,en dat kan men zien als hun glanzende groene kleur verloren is gegaan.Gebruik bij het koken zo weinig mogelijk water.Hoe minder water,des te minder vitamineverlies.Gebruik het overgebleven kookvocht in soepen en sausen ,beter dan deze vitaminen weg te gieten via de gootsteen.Werkwijze: breng een weinig water aan de kook,juist genoeg om te voorkomen dat de groenten zouden aanbranden.Kookt het water,voeg dan de groenten er aan toe en sluit de kookpot af.Laat ze niet langer op het vuur staan dan nodig,alle groenten 5 tot 7 minuten ,en aardappelen,peren,bieten... 8 tot 10 minuten.Wanneer de groenten dan nog niet volledig gaar zijn , is dat beter voor de gezondheid.
De behoefte aan de verschillende vitaminen ,is een kenmerk van de heterotrofie,een kenmerk van systemen die kunnen voortbewegen,met een bloedsomloop,een darmkanaal,enz. ,dat wil zeggen dat heterotrofie vooral in het dierenrijk voorkomt,waarvan ook de mens  deel uitmaakt,niet in het plantenrijk,dat autotroof gebleven is ,dus niet bewegend ,en onafhankelijk van vitaminen,maar wel van micro-organismen .
Een (schadelijke) overdosis van vitaminen komt niet voor,zolang als we de natuurlijke vitaminebronnen gebruiken ,aanwezig in een rationeel gekozen voedselpakket .Neemt men echter geconcentreerde vitamine-preparaten tot zich,dan kan dit prikkelbaarheid veroorzaken,moeheid en onbedwingbare drang tot slapen , leverschade , gewrichtspijn ,huiduitslag ,misselijkheid,nierstenen.
Groenten of fruit? Paddestoelen bevatten opmerkelijk meer eiwitten en vitamine B12 dan groenten en fruit .Fruit is een celvernieuwer,terwijl bladgroenten rijker zijn aan mineralen dan vruchten.Wanneer men groenten en bv. kropsla in een koelkast wil bewaren ,dan in een plastieken zak,doorprikt met gaatjes. Bonen,paprika’s,komkommers en tomaten mogen ook op een koele plaats bewaard worden buiten de koelkast.Wikkel andijvie en salades in een vochtige doek,dan blijven ze langer vers.Leg doorgesneden citroen met het snijvlak naar beneden op een schoteltje met azijn.Dan blijft hij op een koele plaats meer dan een week goed.In een plastieken doos in de koelkast blijven citroenen meerdere weken goed. Bewaar fruit niet in dezelfde ruimte als aardappelenen en  groente,dan bederft het sneller .Aardappelen zijn samen met komkommer en pompoen de beste groenten tegen maagzuur,door een alkaliserende reactie.  Leg komkommer samen met meloen, in plastiek folie verpakt in de koelkast. Onverpakt veroorzaken ze een onaangename geur die door melkproducten wordt opgenomen.

Vitamine D .
Noodzakelijk voor het calcium- en fosfor-metabolisme,dus voor het beendergestel.Ergosterol (gist),dat voorkomt in voedingsstoffen van dierlijke en plantaardige aard,wordt door de ultraviolette straling van de zon omgezet in vitamine D. Onder invloed van UV-B-straling maakt ons lichaam vitamine D (=D3) aan , nodig voor de kalkvorming in de beenderen,dus voor de aanmaak van bot, en de opname van calcium (vandaar dat men deze vitamine ook calciferol noemt) ,en het transport van calcium. Een gebrek aan zonneschijn kan tot deficiëntiesymptomen leiden. Dat verklaart het naaktlopen in nudisten-kampen en -stranden, en vooral patiënten met eczeem of psoriasis hebben daar baat bij. Zonlicht doodt ook bacteriën op de huid,vandaar de helio-therapie,hieronder kort besproken. Vitamine D is eigenlijk geen vitamine, maar een hormoon, omdat het pas na omzetting (hydroxylatie) in lever en nieren in de actieve vorm (calcitriol) wordt omgezet. Het oorspronkelijke vitamine D1 bleek een mengsel te zijn , zodat men vandaag uitsluitend spreekt over D2=ergocalciferol en D3=cholecalciferol. D2 is een sterol (plantaardige en dierlijke sterolen gaan ontstekingsprocessen in de hersenen tegen, en remmen de ziekte van Parkinson) dat massief kan geproduceerd worden door de UV-bestraling van gist of door bestraling van 7-dehydrocholesterol dat afgeleid is van de cholesterol uit wolvet ( bekomen uit wol of schapenvacht).Men gebruikt trouwens wolvet,vaseline en paraffine ook in de vervaardiging van oogzalf .
Vitamine D komt voor in eieren,vis,levertraan,melk en boter en reguleert de niveaus van calcium en fosfaat in het bloed door de absorptie ervan uit het voedsel in de darmen te bevorderen, evenals de heropname ervan in de nieren. Ze bestrijdt de vorming van tumoren in het lichaam . Volgens de epidemiologie verhogen lage vitamine D-concentraties in het bloed het risico op valpartijen (en dus breuken) bij bejaarden, op hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en zelfs sommige kankers.Wie een hoog vitamine D-gehalte in zijn bloed heeft, bezit een betere ademhalingsfunctie .Vitamine D is belangrijk voor de vorming van stevige witte tanden en voorkomt rachitis , dat is een ziekte waarbij de botontwikkeling verstoord is. Wanneer volwassenen aan rachitis lijden, heet  de ziekte osteomalacie. De oorzaak van rachtitis ligt bij een tekort in het lichaam aan vitamine D en aan calcium , door te weinig buiten te lopen ,en door een eenzijdige en ongezonde voeding zonder zuivelproducten.De gevolgen kunnen een vervormde borstkas,verzwakte groei van het beendergestel, en O-benen zijn. Concreet: haal geregeld eens een paar minuten een frisse neus, zelfs in de winter en vooral als de zon van de partij is, schrap vette producten niet volledig van het menu of verkies hun 'halfvette' tegenhangers. Een tekort aan vitamine D zorgt er voor dat ons lichaam uit hormonenbalans geraakt,met  nare gevolgen  zoals overgewicht, neerslachtigheid, huidproblemen, menstruatieproblemen.  Vitamine D wordt  als supplement voorgeschreven , als preventiemaatregel tegen osteoporose, in het bijzonder aan vrouwen na de menopauze. Een overdosis van vitamine D kan bij zwangere vrouwen een skeletafwijking en een geremde groei van de foetus veroorzaken,samen met misvormingen aan de ogen,oren en het gebit.Die overdosis kan ontstaan doordat vitamine D in vet oplosbaar is ,en dus in het lichaam kan opgeslagen en opgehoopt worden.Bij een normale voeding hoeft men daarvoor niet te vrezen,enkel bij de overdreven inname van  vitamine D -tabletten of -pillen.