Voetverzorging en voet-massage.
Zonder er eigenlijk over na te denken , welke belangrijke rol onze voeten spelen in het dagelijkse leven , rekenen  we elke dag op onze voeten . Vanaf onze eerste stapjes als opgroeiend kind , dragen ze ons lichaam en ons gewicht. Laten we daarom  zorg besteden  aan een goede voetverzorging. Een voetverzorging begint met een onderhouden  voethygiëne. We houden de voeten netjes door  elke dag de voeten te wassen met lauw water (vergeet niet het water te controleren door er een  elleboog in te dompelen om na te gaan of het water niet te heet is en misschien uw voeten zou kunnen verbranden ) en een milde zeep , ook  de ruimten tussen de tenen en  onderaan de voeten , de voetzolen. Was de voeten grondig, uw voeten laten weken is niet goed voor uw huid, het droogt uw huid alleen nog meer uit. Daarna de voeten goed afspoelen en zorgvuldig afdrogen met een ruw geweven maar toch zachte handdoek . Vergeet niet tussen uw tenen te drogen. Als de voeten te lang vochtig blijven, kunnen zich op de huid  kiemen en bacteriën ontwikkelen . Gebruik geen oliën of lotions tussen de tenen na het drogen en gebruik zeker geen haardroger. Een milde vochtinbrengende lotion houdt de huid gezond.Gebruik enkel een lotion op de toppen van de tenen en het onderste van de voeten na een wasbeurt, nooit tussen de tenen. Men kan de voeten nog op een andere manier bevochtigen , namelijk met een  hydraterende crème na het douchen of baden . Er bestaan  heel wat  produkten voor droge voeten , overmatig transpirerende , voeten die onderhevig zijn aan infecties, enz. Scrubben is een wrijf-proces om de voetzool en eventueel andere delen van de voet  zelf af te krabben ,  waarbij dode huidcellen van het huidoppervlak  worden verwijderd. Daardoor ziet de huid er  frisser uit , en de  celvernieuwing wordt gestimuleerd. Scrubzouten vindt men bij de drogist . Scrubzouten  kunnen  bijvoorbeeld gekozen worden op basis van Atlantisch oceaanzout dat mineralen bevat , die de instandhouding en het herstel van de weefsels en de opname van vitamines stimuleren ,en  met  biologische aroma's kunnen verrijkt zijn . Dit kan ook met gewone puimsteen .

Voetmasker.
Als basis voor voetmaskers is een mineraalrijke witte klei bruikbaar , die verrijkt is met huidverzorgende en etherische oliën , met abrikozenpitten en een verzachtende calendula-olie. Deze laatste maakt dat  de huid na het scrubben nog  verzorgingsproducten kan opnemen. Inplaats van calendula-olie kan men ook  etherische oliën mandarijn , den en pepermunt toepassen , die een antiseptische, hoornhuid-verwekende en stimulerende werking hebben. Sommige etherische  olien werken ontsmettend , krampstillend, pijnstillend, schimmel-werend en -dodend,  zweetuitdrijvend, bacterien-vernietigend , en ze voorkomen lelijk littekenweefsel. Een masker met extracten is een fris (door aanwezige menthol) masker met een relaxerend effect , dat de huid voedt en hydrateert. Het maakt de huid  zijdezacht . Het bevat mirre-extract (samentrekkende en verzachtende werking),  laurelextract (antiseptisch en schimmelwerend) , hypericumextract (ontstekingsremmend en bacteriewerkend), kaoliene en cipresextract . Een ander verkwikkend voetmasker kan samengesteld worden uit  pepermunt, eucalyptus, rozemarijn en lavendel en heeft een langdurige verkoelende werking . Het helpt bij zware vermoeide benen , is antiseptisch en weerstandsverhogend. Soms wordt de witte klei vervangen door groene klei .Verwarmde groene klei is een steriele en bacterie-werende substantie met hydraterende en regenererende werking voor allerhande voetproblemen : droge en gekloofde voeten, vermoeide en gezwollen voeten , overmatige transpiratie ,zelfs spierpijn . Met hetzelfde doel kan men de voeten behandelen met een mengsel van kruiden en olien van cederhout , mirre , jeneverbes ,  en kastanjeblad . Deze zorgen voor een betere doorbloeding van de bloedvaten en de versterking ervan .
 
Schoenen.
 Loop nooit gedurende een lange tijd op blote voeten rond. Draag schoenen en kousen thuis en buiten om uw voeten te beschermen en te ondersteunen. Vooraleer u uw schoenen aantrekt  controleer of er geen ruwe stukjes of stenen inzitten, verwijder de eventuele steentjes door uw schoenen uit te schudden.
Draag degelijke schoenen. Schoenen moeten een dikke, flexibele rubberen zool hebben met een gesloten teen en hiel. Vooraan moet deze breed en ruim zijn zodat er voldoende plaats is voor de tenen. Vermijdt schoenen met een puntige top. Het binnenste van de schoen moet glad en effen zijn, vermijdt schoenen met teveel naden, ribbels en plooien. Kies voor schoenen met veters of met een velcro sluiting, vermijdt open schoenen of slippers.(-> " where are my slippers?" ,in de film ‘ My fair lady ‘  met Audrey Hepburn ). Koop schoenen wanneer uw voeten het grootst of gezwollen aanvoelen. Uw schoenen kunt u beter gaan kopen ‘s namiddags dan in de vroege morgen. Uw voeten hebben immers al een tijdje onder druk gestaan  en dan kunt u het best oordelen of de nieuwe schoenen gemakkelijk zitten. Vermijdt schoenen die teveel spannen of een nijpend gevoel geven. Indien u minder gevoel in uw voeten hebt, teken uw voet uit op karton en knip deze dan uit , het stuk karton kunt u vervolgens stoppen in de nieuwe schoen die u denkt te kopen,  en zien of die gemakkelijk past. Draag nieuwe schoenen eerst gedurende korte perioden , d.w.z. loop nieuwe schoenen in door ze slechts 1 of 2 uur per dag te dragen. Na het inlopen kunt u dan de voeten controleren op eventuele rode plekken of drukzones die een probleemzone kunnen aanduiden.

Vermijdt warm water kruiken of speciale verwarmingskussens. Deze kunnen de huid van uw voeten verbranden, gebruik liever wollen sokken . Draag iedere dag propere, verse sokken. Een kous of sok die uit minstens 80%  katoen bestaat , of wollen sokken helpen de huid te ademen en absorberen beter zweet. Vermijdt nylon kousen . Kousen moeten passen, goed aanvoelen  zonder strakke elastieken, zeker aan de top van de voet.

Bewegen , met schoenen aan .
Beweeg elke dag. Blijf niet te lang in eenzelfde positie zitten of staan . Vermijdt uw benen gedurende lange tijd gekruist over elkaar te leggen , om de bloedsomloop niet te verstoren , en deze gewoonte betreft vooral vrouwen .Beweeg uw benen en voeten zoveel mogelijk, minstens een paar minuten. Tijdens sporten ,waarvan men sommige tot op hoge leeftijd kan beoefenen , ruimschoots  tot 80 jaar , zoals tennissen ,ook  om een plattere buik  te krijgen door intensief te bewegen , hebben voeten het vaak zwaar te verduren. Bedenken we  bijvoorbeeld dat tijdens gewoon lopen , bij elke stap de voet al een belasting van méér dan 1,25 van het lichaamsgewicht te verwerken krijgt. Bij hardlopen is die belasting nog groter , liefst 2,5 maal het lichaamsgewicht. Bij alle sporten komen voetproblemen voor , dus ook bij  voetballers, schaatsers, skiërs... Tijdens een tennis-partijtje , of -wedstrijd wordt veel gevraagd van de voeten. De speler/speelster , springt en rent  meestal met een explosieve kracht rond. Vroeger hadden tennisschoenen een canvasbovenkant en een geprofileerde rubberzool. Maar het is beter een schoen uit dun leder te nemen , omdat dit praktisch niet  krimpt ,in geen enkele weersomstandigheid . De schoenen-industrie heeft haar best gedaan om voor sportiviteiten oplossingen te bedenken,en heeft daarvoor een  reeks speciale sportschoenen ontwikkeld en op de markt gegooid .Niet alleen voor sport ,maar algemeen bij de aankoop van schoenen voor dagelijks gebruik , kan men best een paar aanraders in acht nemen . Laat u bij aankoop van nieuwe schoenen goed adviseren en besteedt hieraan wat extra geld. Goede schoenen gaan langer mee. Koop liever te ruime , dan te korte of te nauwe schoenen want tijdens het  wandelen en zeker het lopen , zwellen de voeten. Besef dat zowel  bij te strakke als bij veel te ruime schoenen  de kans bestaat ,dat de tenen in de verdrukking komen of naar voor schuiven. Daardoor kunnen blaren  ontstaan , en soms zelfs bloeduitstortingen  onder de nagels , waardoor die loskomen . Gebruik lederen lichtgewicht schoenen , die in droge toestand ongeveer 200 gram wegen .Koop schoenen met een lichte, schok-absorberende zool. Moderne polyurethaan-zolen verminderen de stootbelasting van de voeten aanzienlijk.De zool moet breed en soepel zijn. De neus van de schoen en de hak moeten makkelijk naar elkaar toe kunnen  gebogen worden. Schoenen met ronde hielen , dempen beter  de schokken dan schoenen met een rechte hiel, omdat de schok door een groter oppervlak wordt opgevangen en een betere steun en vering verstrekt .De schoen moet vooral de middenvoet goed omsluiten en steun geven .Neem een schoen met een hoge achterpolstering om de achillespees mee te  beschermen . Let erop dat de schoen van binnen goed gepolsterd is ,en zeker rond de hiel.  Bij werkschoenen , bijvoorbeeld gebruikt in de bouw ,moet  de zool  zodanig versterkt zijn dat naar beneden buigen van de neus onmogelijk is. Soms worden in een dergelijk geval zelfs schoenen met een versterkte metalen neus aangeraden  om de tenen te beschermen als er onvoorzien of bij een onoplettendheid , een zwaar voorwerp op valt .Draag in alle gevallen goed passende en vochtabsorberende sokken of kousen. Hoe vochtiger de voeten, deste  groter de kans op blaren. Om een verre reis van meerdere dagen te ondernemen , trek nooit splinternieuwe schoenen aan , die nog niet ingelopen zijn. Ze hinderen de bloedcirculatie .En tijdens reizen en ook in het gewone dagelijkse leven thuis , stop met roken. Roken beschadigt de bloedvaten en verhoogt het risico op bloedsomloop-problemen ,in het bijzonder bij mensen met diabetes. En rokers kunnen zich na jaren , enkel nog hijgend voortbewegen door de dikke bitumelaag , zuivere teer , die zich gevormd heeft op de longen ,zodat de longen het bloed niet meer goed kunnen zuiveren. Daardoor wordt heel het bewegingsmechanisme , dus ook dat van de voeten , aangetast .

Voetkwalen .Eelt en likdoorns .
 Bij degenen die al wat  ouder zijn , hebben hebben de  voeten  al heel wat (o.a. kilometers) gedragen. Overal waar de huid wordt blootgesteld aan wrijving of druk,  reageert deze  met dikker worden. Vooral onderaan de voeten, waar de huid toch al dik en stevig is, vormt er zich een dikke huidlaag , die eelt genoemd wordt. Op zichzelf is dat een natuurlijk verdedigingsverschijnsel, maar als de druk te groot blijft, bestaat de  kans dat de huid onder de eelt  ontsteekt , erg pijnlijk . Eelt kan vakkundig verwijderd worden door een voetverzorg(st)er .Zelf kan men tweemaal per week een voetbad nemen met warm water en zachte zeep .Hier niet langer dan 5 minuten per keer in blijven zitten , en na het afdrogen van de voeten , deze insmeren met een zachte creme . Deze werkt verzachtend en voorkomt kloven . Soms treedt er maar een beperkte  eeltvorming op , maar die zich wel in de diepte kan uitbreiden met het  ontstaan van een  hoorn-kegeltje. Als de diepste punt van die kegel op de een of andere zenuw drukt, is dat uitermate pijnlijk. Men zit dan opgezadeld met een likdoorn. Likdoorns komen meestal voor boven op een ‘hamerteen’, of tussen de tenen , aan de onderkant van de voet ter hoogte van de uiteinden van de middenvoetbeentjes (de ‘bal’ van de voet) of langs de nagelrand . Het merkwaardige van zulke likdoorns is , dat zij  extra pijnlijk zijn als het erg warm of koud en vochtig is. Vandaar dat sommige likdoornlijders via de gesteldheid van  hun voeten , kunnen voorspellen welke soort weer het wordt. Let er  op dat u niet te zwaar wordt ,door teveel en verkeerd voedsel te eten , ook dat is een belasting voor de voeten.Hoe nauwer de schoenen, en hoe groter de druk van het lichaamsgewicht , deste groter de kans op eelt en likdoornvorming. De beste manier om dit euvel te voorkomen is dan ook door ruime schoenen te  dragen. Om de pijnlijke druk op een likdoorm  te ontlasten kan men een viltringetje  op of rond de pijnlijke plek aanbrengen. De dikke eeltlaag of  de likdoorn kan voorzichtig met een scherp mesje  weggesneden worden. Men kan dit best overlaten aan een pedicure met de nodige ervaring en de juiste werktuigen , die er  zal voor zorgen , dat de voet tijdens dit wegsnijden niet verwond wordt . In de handel vindt men ook vloeistoffen die eeltoplossend zijn. Meestal bevatten zulke middelen melkzuur- of salicylzuur ; in elk geval stoffen die gevaarlijk zijn voor de ogen , indien deze er ongewild mee in aanraking zouden komen .

 Voetverzorging  tegen eelt, kloven, eksterogen, ingegroeide nagels, wratten.
    Behandelingen met paraffine worden toegepast door  kinesisten en dokters-therapeuten. Paraffine is een petroleumderivaat, dat zijn warmte  goed behoudt. Voetbehandelings- paraffine kan etherische oliën en andere toevoegsels bevatten. Paraffinebehandelingen zijn  aangewezen om de huid te hydrateren ,  om de huid te verzachten en de bloedsomloop te stimuleren . Ze verzachten de nagelriemen en relaxeren huid . Ze geven soelaas bij  spierpijn aan de voeten. Een mengsel van honing, propolis en een aantal  bijen-produkten werken tegen eeltvorming , kloven ,wratten, splinters en diepzittende likdoorns, schimmels en eczeem. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van propolis-tinctuur en propolis-zalf , die men trouwens zelf kan maken .

Hallux valgus .
Deze medische benaming staat voor een euvel dat dikwijls en vooral bij vrouwen voorkomt. Er wordt mee bedoeld dat de grote teen naar buiten is afgeweken, terwijl de laatste kootjes van de grote teen weer naar binnen staan. Er wordt dan ook wel eens over een X-teen gesproken.
Deze standsverandering van de grote teen is vaak te wijten aan het dragen van verkeerde schoenen en wel vooral  schoenen die te smal zijn aan de punt en te hoge hakken hebben. Het lichaamsgewicht moet normaal op de hiel rusten. Als de hak  te hoog is, verplaatst het gewicht zich naar de voorkant van de voet. Dat kan er toe leiden dat de grote teen  opzij geduwd wordt en er op de duur een schuine stand ontstaat. Zo een uitpuilende grote teen brengt ook de andere tenen  in de verdrukking  en dat vergroot de kans op het ontstaan van eelt en likdoorns .  Een andere  complicatie is de slijmbeurs die net op die knobbel tot ontwikkeling komt. Door het voortdurende wrijven wordt daar  een ophoping van slijm gevormd, waarmee het lichaam reageert , om de te grote druk  op te heffen. Maar omdat de huid voortdurend in de verdrukking komt, kan die slijmbeurs  ontsteken , waardoor er  een  pijnlijke, rode zwelling bovenop de hallux valgus zal ontstaan. Voor zo’n hallux valgus bestaat er eigenlijk maar één oplossing: laten verwijderen  door een chirurg.Voorkomen is  beter dan genezen. Wie niet te nauwe schoenen, met niet te hoge hakken draagt, zal  geen pijnlijke hallux valgus krijgen.
 
Onaangename voetengeur  " Zweet-voeten ".
Bij het dragen van  schoenen en  kousen , krijgt men vaak te maken met een   onaangename voetengeur. Die ontstaat  als er  veel transpiratievocht aanwezig is en  blijft.  Bacterieën die dat vocht en zweet afbreken, veroorzaken de nare reuk. Een  afgesloten schoen , waarin het vocht niet kan verdampen, werkt zo’n zweet-ophoping in de hand. Vandaar dat dichte plastieken schoenen en laarzen eerder onaangename geuren afgeven dan lederen schoenen die nog enigermate ventileren . Om een overmaat aan zweet in de schoenen te absorberen zijn inlegzooltjes verkrijgbaar in de handel, die meestal geactiveerde kool bevatten en  goed vocht opnemen. Daarnaast kan  geprobeerd worden , om de groei van bacteriën en schimmels tegen te gaan en de eenvoudigste manier bestaat erin , de voeten dagelijks goed te wassen, gewoon met water maar zonder zeep. Zeep maakt de huid  alkalisch, hetgeen  bacteriën prettig vinden omdat ze er door groeien . De bacteriën kunnen natuurlijk ook  gedood worden met verdunde alcohol of desinfecteer-middelen. Sterilon-tinctuur is hiervoor geschikt. Aan de vorming van het zweet is helaas niet veel te doen omdat daarbij  de algemene toestand, erfelijkheid en emoties  een rol spelen. Men kan proberen met voetbaden waarin  aluminium-chloride (20 percent) in water is opgelost of met voetbaden met 10 percent formaline in het water opgelost. Vooral men daaraan begint , vraagt men raad aan zijn drogist of apotheker over de dosering , teneinde  huid-irritaties te vermijden . Neem minstens éénmaal per week een warm voetbad en wrijf na afloop de eelt van de voetzolen  met wat puimsteen .
Samengevat , enkele raadgevingen : Zweetvoeten en onaangename geur , vermijdt men het best door :1) Dagelijks  propere  kousen aan te trekken , 2) ‘s Morgens en ‘s avonds de voeten met koud water te wassen en vooral stevig af te drogen met een  handdoek uit grof geweven stof . Dit komt de bloedcirculatie in de huid ten goede , 3) Twee tot drie paar schoenen na elkaar te dragen, zodat het binnenwerk van elke schoen de tijd krijgt om voldoende te drogen , 4) Zoveel mogelijk op blote voeten lopen (elementaire gymnastiek:bij het  op de  tenen lopen , spreidt  de tenen zo ver mogelijk uit elkaar ; raap met de tenen  een klein voorwerp van de grond ;loop één minuut op de hielen en daarna op de buitenkant van de voeten.) of met dunne kousen (geen nylon)  , of  op sandalen. Draag ook niet aldoor pantoffels , maar goed zittende lederen schoenen. Wie  tussen de vierde en de vijfde teen kloofjes krijgt, heeft waarschijnlijk te maken met  schimmelvorming . Met de voetverzorging die hierboven is beschreven, zal die infectie  verdwijnen. Indien dit niet het geval is ,dan zorgt de huisarts wel voor een  antischimmel-medicijn.

Winter-handen-en -voeten .
Draag tijdens de winter warme kousen, schoenen of laarzen. Zo voorkomt u dat uw voeten bevriezen. Vergeet niet dat uw voeten niet steeds correct de temperatuur kunnen voelen en dus niet steeds betrouwbaar zijn.Winterhanden en -voeten kunnen op iedere leeftijd voorkomen, maar meestal zijn het toch kinderen en bejaarden die er de meeste last van hebben. Bij kinderen zullen winterhanden na een paar jaren geleidelijk aan verdwijnen. Maar bij bejaarden wordt het elk seizoen erger.De belangrijkste  klachten zijn roodheid , dik worden , jeuk en pijn, die soms in een paar uren kunnen ontstaan en  na verloop van één tot twee weken weer verdwijnen. Een enkele keer helpt een zalf of crème tegen de jeuk . In ernstige gevallen komen er blaren of zelfs zweren van . Als iemand eenmaal winterhanden heeft, is er niet veel aan te doen, dat hoeft  ook niet , omdat het verschijnsel vanzelf over gaat. Sommige patiënten schijnen goed te reageren op een kuurtje hoogtezonbehandeling, twee weken lang , in het begin van de winter. Het  is natuurlijk beter , winter-handen-en voeten  te voorkomen door zich goed te kleden en te voeden , ruimzittende schoenen aan te trekken met een wollen inlegzool , en te zorgen voor een  voldoende verwarmd huis , en  regelmatige lichaamsbeweging. Ook hormonen schijnen een rol te spelen. Hoe zou het dan anders kunnen dat een vrouw die in verwachting is , geen last ondervindt van winter-handen -en voeten .

Voetproblemen bij bejaarden .
Veel bejaarden hebben voetproblemen. De oorzaak is de vermindering van het vet- en spierweefsel onder de voeten , waardoor het lichaamsgewicht direct op de voetbotten komt te rusten, hetgeen pijnlijk is. De doorbloeding van de huid vermindert , waardoor wondjes moeilijker genezen. Het bewegen van de knieën, heupen en rug wordt moeilijker ,waardoor een persoon op hoge leeftijd , vaak de  voeten niet meer zelf kan wassen en verzorgen. Om de beenspieren te versterken is wandelen voor ouderen nog steeds de beste remedie. Lopen op een wat zachte veerkrachtige ondergrond , op gras of op een bospad  zal het prettigste zijn , omdat  de voeten dan weinig  belast worden . Als er gewandeld wordt in de vrije natuur betekent dat tegelijkertijd een goede ventilatie van de longen . Bij arthrose klachten dan mogen de gewrichten niet teveel belast worden. Maar met een wandelstok gaat het gemakkelijker en zo blijft men toch in beweging en traint men de voeten . Deze bewegingen kunnen aangevuld worden met fietsen , zwemmen , en jeu de boules . Tijdens het fietsen ,bestaat het enige gevaar in de wat tragere reacties , en de kans op vallen  met een gebroken heup tot gevolg , en dan is men natuurlijk  verder van huis.Veel beter is zwemmen. Zelfs veel te dikke oudere mensen zullen in het zwembad tot de ontdekking komen dat zij als het ware zweven en dat zij zich veel makkelijker bewegen. Ook daar zijn  been-en voetbewegingen omspoeld door water , benefiet .

Acupunctuur heeft iets gemeen met massage .
Volgens de Chinezen stroomt er een bepaalde levenskracht , " de Chi " door alle dingen. Deze Chi staat onder invloed van twee tegengestelde krachten, Yin en Yang. Men kan deze twee vergelijken met de splitsing in negatief en positief , nacht en dag , vrouwelijk en mannelijk . Bij een gezonde persoon , zo zegt de oude Chinese leer ,  moeten Yin en Yang in evenwicht verkeren. Het hoort tot de taken van de acupuncturist (met naalden,waarmee op bepaalde plaatsen van het lichaam geprikt wordt) , een verstoord evenwicht  te herstellen .Volgens de klassieke Chinese theorie ,loopt  de levenskracht door het lichaam via  onzichtbare kanalen, de zogenaamde meridianen, twaalf in aantal en genoemd naar de verschillende organen. De zes Yin organen zijn: de  lever, hart, milt, nier, long en hartzakje .De zes Yang organen zijn de maag, de gal , de blaas, de dikke darm, de dunne darm en een mysterieus orgaan dat bekend staat als de ‘drievoudige verwarmer’. Op verschillende plaatsen van het lichaam zouden deze meridianen  dicht aan de oppervlakte komen en daar zijn  de zones ,waar de acupuncturist zijn naalden steekt om, hetzij een teveel aan Yin of Yang  te laten wegstromen , dan wel een te weinig Yin of Yang te stimuleren. Wat hij/zij doet zal  afhankelijk zijn van de aard van de ziekte, maar bovendien van het type van de patiënt, de tijd van de dag en het jaargetijde. Het aantal acupunctuur-punten is niet gering: zo’n achthonderd in totaal. Om deze  te leren kennen , en volleerd(e) acupuncturist(e) te kunnen worden , zijn er al vanouds gedetailleerde kaarten vervaardigd  .

Voetzoolmassage met de reflexie-methode .
Deze behandelingsmethode heeft als uitgangspunt , dat de verschillende organen en delen van het lichaam zich weerspiegelen in bepaalde ‘reflexzones’ van de voeten.Volgens de aanhangers van de voetzool-reflexologie zouden er zich in de voetzool een aantal gebieden bevinden , die  corresponderen met inwendige organen. Zo zou de grote teen corresponderen met het hoofd, de basis van de grote teen met de hals, de binnenzijde van de voet  met de wervelkolom . De buitenzijde van de voet ter hoogte van de kleine teen komt overeen met de schouder. Dwars over het midden van de voetzool worden de organen in het midden van het lichaam geprojecteerd. Organen die zich aan de linkerzijde van het lichaam bevinden stralen uit naar links, die aan de rechterzijde , naar rechts. Hoe verder de organen van de middellijn van het lichaam zijn verwijderd, hoe meer zij naar de buitenzijde van de voeten zijn geprojecteerd. Maar een orgaan dat precies in de middellijn ligt , de blaas bijvoorbeeld of de schildklier , wordt aan de binnenzijde van elke voet geprojecteerd. Laag gelegen organen zoals de darmen zouden zich volgens de reflexologen weerspiegelen aan de achter-onderzijde van de voeten. Bijvoorbeeld de blinde darm iets aan de buitenzijde van de rechtervoet, even voor de enkel. De projectie van het hart wordt in de linkervoet gezocht , ongeveer ter hoogte van de bal van de voet. Voor alle organen bestaan er kaarten , waarop  de projecties precies aangegeven zijn . Door de massage van pijnlijke gebieden op de voet , zou de bloeddoorstroming in de overeenkomstige organen worden gestimuleerd, hetgeen de genezing  zou versnellen en het betreffende orgaan beter zou laten functioneren. Een dergelijke massage wordt onder stevige druk met de punt van één duim uitgevoerd. De andere hand houdt de betrokken voet stevig vast. Het is  best die druk langzaam op te voeren en daarbij kleine ronddraaiende bewegingen te maken. Het is een feit dat massage van de voeten  opmerkelijk ontspannend werkt. Heel wat mensen die klagen over hoofdpijn, stellen vast , dat deze prompt verdwijnt als iemand hun voetzolen flink masseert.

Voetmassage met huidolie , en enkele mogelijke voetbaden.
Een voetbad is de volmaakte  voorbereiding voor een saunagebruik of om tot een ultieme ontspanning te komen. Het lauw water van een voetbad  kan werkingsvoller gemaakt worden , door er  zouten en etherische oliën aan toe te voegen . Hieronder volgen vier voorbeelden .
1) Een diep ontspannende en heerlijk geurende olie kan bestaan uit amandel  of een emulsie van amandelolie en avocado-olie , weldoende voor een droge huid , samen met  zonnebloem-en Jojoba-olie.De combinatie van  etherische oliën met lavendel en een zoete sinaasappel  heeft een antiseptische uitwerking en zorgt voor een diepe ontspanning en een licht verwarmend effect. Een dergelijk  produkt kan gebruikt worden  in een voetbad of  als verzorgende massage -of huid- olie en is geschikt voor elk huidtype.
2) Wanneer men gesteld is op een verwarmend effect zoals in 1) hierboven ,kan men een  lekker geurend masker maken met kaneel , den en gember. Dit voetmasker heeft een verwarmende uitwerking op de huid , stimuleert de bloedsomloop, is antiseptisch en weerstandsverhogend.
3) Een verkwikkend voetbad met het  mineraalrijke dode-zee-zout , samen met  amandelolie ,zorgt voor de normalisatie van  verschillende huidfuncties, bevordert de bloedcirculatie, stimuleert de stofwisseling en heeft een verzachtende werking op de huid , door de mineralen in het opgeloste dode-zee-zout .De toevoeging van de etherische oliën pepermunt, sinaasappel , rozemarijn en citroen , geven dit voetbad een bijzondere geur en sensatie. De  werking is antiseptisch , energie-verstrekkend , en vitaliseert  zware en vermoeide benen.
4) In een  voetbad kunnen we verdergaan met het hoger aangehaalde scrubben van de ondergedompelde voeten (en onderbenen) om de dode huidcellen te verwijderen. Na het bad worden de  voeten  gemasseerd en ingesmeerd met een een doorbloeding stimulerende beengelei , die de huid in evenwicht herstelt of ingewreven met een olie die zorgt voor een intensieve impregnering van de huid . Een niet vette voet-en been-gelei werkt hydraterend en trekt snel in de huid. De gelei kan samengesteld zijn uit kruiden , en de etherische oliën cederhout , cipres en hamamelis.Deze zorgen ervoor dat vermoeidheid plaats maakt voor een opgewekt gevoel in voeten en benen door de betere  doorstroming van de  bloedvaten. De gelei dient voor de verzorging van zware , vermoeide en onrustige benen.

Enkele soorten in de handel verkrijgbare voetbaden.
Men kan thuis een voetbad nemen in de badkuip of in het ernaast staande wasbekken met warm-water - en koud-water - kraan , meestal aangeduid met de franstalige benaming " bidet "  , of in een grote geemailleerde kom , of een plastieken ronde of rechthoekige houder . Ofwel kan men zich in de handel een gespecialiseerd voetbad aanschaffen , met meer voetbehandelingsmogelijkheden , zoals van Babylies , Philips , Detox , enz.  Enkele voorbeelden:
A) Babyliss voor ontspanning :
kleur:blauw , 3 programma’s met behoud van de watertemperatuur . Meegeleverde accessoires: puimsteen en zachte borstel .
B) Philips : bekijkt u de hiernaast staande afbeelding : elektrisch voet-relax-en -massage bad met verwarming , trilfunctie en whirlpool .
C)  Detox voetbad voor het reinigen van de voeten en de-toxificatie van het lichaam door hydrotherapie . Beschrijving van de werking :
 Het Detox voetbad zal er voor zorgen , dat afvalstoffen (toxines) uitgescheiden  worden. Vrije radicalen worden ontkracht en de vorming van nieuwe vrije radicalen (ongewenste en schadelijke oxidatie door zuurstof) in het lichaam wordt tegengegaan. Het lichaam bestaat voor 75% uit water,dus het voetenbad maakt het water en het lichaam tot een geheel.  Het lichaamsvocht wordt geactiveerd, zodat het de functie van transport- en reinigingsmiddel beter kan vervullen. Om dit alles te bereiken , gaat  men ontspannen in een stoel zitten en worden beide voeten  in een aangenaam warm voetbad geplaatst. Ziekten en vermoeidheid kunnen genezen door gecontroleerde elektrische stromen , buiten het lichaam toegepast , en wel in het bijzonder op de voeten , een principe waarop het detox toestel gebaseerd is ,dat ook het lichaamsgehalte aan toxische stoffen reduceert . Een gemoduleerde stroom met de juiste polarisatie ,brengt de ionisatie van het voetbad-water tot stand .Om de geleiding van een kleine elektrische stroom doorheen het water op gang te brengen ,wordt er een speciaal zout aan het water toegevoegd. ln het midden van het bad is een spiraalvormige electrode geplaatst , om de ionen aan het water toe te voegen. Wanneer de optimale mix van water en zout  bereikt is , begint het elektrolyseproces. Het water in het voetbad wordt elektrisch ontbonden door electrolyse , en rond de voeten vormt  er zich een sterke concentratie van negatieve ionen , in de aard van deze in watervallen ,wanneer men daar dichtbij zou staan , of  tijdens een wandeling op het strand aan een zee , wanneer de golfslag het waterschuim tot dicht bij de blote voeten zou brengen . De ionen creëren dan een bio-energie veld. Het menselijk lichaam is omgeven door een elektrisch stralingsveld , en het geleidt elektrische impulsen . Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de lichaams-cellen van een gezonde persoon , een negatieve potentiaal van 70 tot 90 millivolt kunnen hebben . In die toestand werken de cellen zodanig dat de opname van voedingsstoffen en de uitscheiding van toxische stoffen optimaal is.Een verminderde potentiaal kan het gevolg zijn van een ziekte of van verkeerde eet-gewoonten. De ionen dringen doorheen de 2000 porien van elke voet naar binnen in het lichaam en brengen een eventueel onevenwichtig potentiaal van de organen op het juiste niveau , waardoor toxische en andere schadelijke substanties uit het bloed door de cellen uitgescheiden worden , en dat gebeurt vooral via de porien van de voeten. Onze voeten hebben namelijk 2000 poriën en persen daar doorheen de vervuilingen naar buiten in het voetbad. Ook zware metalen kunnen op deze wijze uit het lichaam verwijderd worden .De in het water vrijgekomen ionen hechten zich aan de huidporiën en depolariseren de cellen van de haarvaten. Afvalstoffen kunnen zich daardoor aan de ionen hechten en zo het lichaam verlaten. Dit heeft tot resultaat dat de ionen-huishouding snel weer hersteld wordt , hetgeen de cellen in staat stelt doelmatig te werken en de aanwezige giftige stoffen af te voeren. Als de energie van de cel weer in balans is kan de cel eindelijk de vervuilingen kwijt en voert ze via natuurlijke weg af . Het water verkleurt door de reactie van de ionen  en de afvalstoffen uit het lichaam. Bij het zich in het voetbad afspelend totaal proces van electrolyse , dialyse  , diffusie , osmose ,en bio-para-medische veldwerking , spelen de hierboven beschreven reflex- zones van de voeten een belangrijke rol ,om door hun tussenkomst , belangrijke delen van het lichaam te bereiken en deze gunstig te beinvloeden . De gehele behandeling duurt 30 minuten gedurende dewelke het proces zich afspeelt en herhaalt . Samengevat , kan men stellen dat een ionisch voetbad zorgt voor een lichamelijk , geestelijk en spiritueel welbehagen , door een Chinese Chi-ontspanning , veroorzaakt door de ionische trillingen in warm water Men dient wel minimaal een halve liter zuiver water te drinken juist voor of tijdens de behandeling , voor het helpen afvoeren van de vervuilingen en toxische stoffen uit het lichaam.

Vanuit de Chinese Chi-Kung-filosofie en opvatting over een gezond leven ,werkt dit ionisch voetbad of Chi-voetbad ,  met electro-stimulatie en electro-dialyse ( = ontgifting dwars doorheen de huid ) , die het lichaam in evenwicht brengen d.m.v. een bio-energetisch veld  , en de de-blokkering van  energie in de meridianen ( => hierboven beschreven in de yin en yang Chinese opvatting) .De behandeling verbetert de lichaams-weerstand tegen ontstekingen , de lymfe-circulatie , de bloeddoorstroming doorheen de kleine aders van de huid , ontgiftigt de lever , nieren ,longen en lymfe-knopen .Verhoogt de lichaamsweerstand tegen ziekten . Na een dergelijk voetbad voelt men zich vitaler en energieker. Het zuurstofniveau gaat omhoog in het lichaam en de organen kunnen weer op volle kracht functioneren. Na enige behandelingen merkt men dat er meer energie aanwezig is en kwaaltjes zullen afnemen of verdwijnen. Op sexueel gebied kunnen zowel vrouw als man veel beter presteren .De algehele stemming verbetert en de slaap wordt bevorderd .

Beschrijving van het Detox voetbad IH513  (onbetaalde reclame).

Functies :
1)  ontgifting van het ganse lichaam
2)  verhoogde energie  en zuurstofopname
3)  verwijderen van zware metalen uit het lichaam
4)  verbeterde slaap
5)  tegen oedeem (water in de benen) en voor betere huiddoorbloeding
6)  vergroot de weerstand tegen hoofdpijn en tegen ziekten zoals eczeem en arthritis
7)  verbetert de werking van het geheugen
8)  helpt afslanken
9)  bestrijdt virussen , schimmels ,bacteriën
In verband met punt 1) wordt het lichaam inwendig (= endogeen) en uitwendig (= exogeen) gezuiverd van toxische stoffen :
1)  tegen de rook van het smoren van eigen tabak of de ongewenst inademing van de sigarettenrook van anderen . Vrijwaart tandvullingen .
2)  werkt tegen de vergiftiging door drugs en tegen chemische stoffen zoals chloor in het drink-en zwem-water .
3)  beinvloedt gunstig vaccinatie-inentingen , en werkt genezend t.a.v. pijn door aangebrachte tatoueringen .
4)  tegen straling door het beeldscherm van beeldschermen van televisie-ontvangers en P.C.’s , van microgolf-ovens en medische X-stralen .
5)  tegen chemische dampen , uitgeademd door geverfde oppervlakken ,plastiek en pesticiden en scheikundige bemestingsprodukten .

Na een ionisch voetbad , wordt het aangeraden een kop (Chinese) groene thee te drinken , die helpt tegen alle soorten van hoofdpijn , en een rijke bron is van anti-oxidanten en polyphenolen . De heilzame werking van groene thee tegen cel-kanker en tumoren , is wetenschappelijk bewezen ,zoals ook de verkleining van het schadelijk cholesterol - gehalte (door de polyphenolen ) en de verwijdering  van  vetten uit een dikke buik . Groene thee houdt de tanden gezond en doodt de bacterien die anders tandaanslag en caries veroorzaken .Groene thee zorgt voor de juiste bloedsuikerspiegel , werkt de negatieve invloed van sigaretten-roken tegen ,voorkomt hart-aandoeningen . In verband met dit laatste , en het voorkomen van een hart-aanval ,  kan men soms tijdens de maaltijden Cayenne peper gebruiken . Angina en een hartaanval zijn vaak ook het gevolg van een zuurstof-tekort in de hartspier . Een toediening van magnesiumchloride en chroomtabletten, kan hieraan verhelpen , en   ook van colloidale mineralen zoals boor en vitamine D , waarbij deze laatste bovendien arthritis bestrijdt .

Voor uitgebreider toepassingen , is het detox-voetbad nog voorzien van :
1)   riemen : twee kleine voor de benen en de armen , en grotere voor de dijen en de buik
2)  de temperatuur van al deze is instelbaar
3)  massage met een trillingsstaaf , die een zeer kleine elektrische stroom door het lichaam stuurt ter opheffing van vermoeidheid ,verwijdering van opgehoopte toxische stoffen , en bestrijding van acné.

Enkele beperkingen : een ionisch voetbad wordt best niet gebruikt door personen met een pace-maker ,of met onregelmatige hartslag , en door zwangere vrouwen , of zij die nog borstvoeding geven .Ook niet door personen ,die steeds tijdens een aktiviteit , dus hier het nemen van een voetbad , een draagbare P.C. op de knieen willen nemen . Personen die behandeld worden met medicijnen , nemen deze na het voetbad of vier uren voor het voetbad .Tegen de mogelijkheid dat het voetbad calcium, kalium , natrium en magnesium uit het lichaam zou verwijderen ,is het aan te raden ( maar dat is enkel nodig indien het voetbad meer dan 1 keer per week  gebruikt zou worden) een multi-vitamine preparaat in te nemen , dat ook vitamine C bevat .

Het Chi-voetbad als orgasme-stimulator bij vrouwen .
Volgens de gezondheidsleer van het Chinese Chi Kung ,zijn heel wat vrouwen in staat meerdere orgasmen snel na elkaar te ervaren zonder daartussen te moeten rusten , zoals dat wel bij de mannelijke partner  het geval is, om na het bereiken van een hoogtepunt , weer op krachten te komen voor een hernieuwde erectie van het slapgevallen lid , en om vers zaad te produceren . Nog steeds volgens Chi Kung en andere bronnen ,blijken er heel wat vrouwen te zijn , die nooit een orgasme bereiken ,maar dat tijdens de copulatie wel simuleren , dus doen alsof dat wel zo is , om de mannelijke partner een plezier te gunnen en een beter gevoel te geven , zelfs wanneer deze in hoge mate tekort schiet door een veel te vroege ejaculatie na slechts enkele sekonden samenzijn . De Chi Kung-filosofie en - gezondheidsleer voor een leven  met een goede geestelijke ingesteldheid en lichamelijke gezondheid , heeft voor deze frigide vrouwen een methode ontwikkeld in drie stappen , zodat ze toch klaarkomen met een diep lichaams-ontspannend en weldoend orgasme .De methode is afgeleid van de oude leer van Tao (Taoisme) over sexualiteit en over " de yin-yang-pulsatie van gepolariseerde energie in het lichaam " . Deze leer stelt dat de vrouw ook frigide kan zijn of worden tijdens de menstruatie door verlies van ying. Dit ying-verlies treedt ook op bij  vrouwen door oververmoeidheid , of door te weinig of onaangepast te eten zonder verse groenten en fruit dus vooral ook tijdens een dieet (volg nooit een dieet ,elk dieet  vernietigt het lichaam ) , of wanneer de vrouw emotioneel negatief ingesteld is t.o.v. haar mannelijke partner die haar fysisch of psychisch mishandelt , of wie ze iets anders te verwijten heeft , zodat ze niet of nooit in een vitale en energetische sexuele stemming verkeert om tijdens een (soms ook nog tegen haar wil door de man opgedrongen- ) geslachtsdaad , een hoogtepunt te bereiken .

De drie fazen om de frigide vrouw een orgasme te garanderen , zijn volgens Chi-Kung :
1)  De vrouw neemt een Chi-ionisch voetbad , bijvoorbeeld in het hierboven-vermelde detox-voetbad  . De negatieve ionen in het warm water dringen doorheen de porien van de voeten naar binnen in het lichaam , en stijgen via de benen op naar boven , daarbij  ondermeer het positief geladen G-punt in de vagina bereikend , zodat  positief en negatief  prikkelend combineren , waardoor een goede voorbereidende faze  tot een weldadig orgasme tot stand komt . Na gedurende 30 minuten doorgebracht te hebben in het voetbad , gaat de vrouw naakt languit op een bed rusten  daarbij de ogen sluitend en diep ademhalend voor een goede zuurstof-toevoer .
2)  de eveneens naakte mannelijke partner , past nu , na de beide handen door wrijving tegen elkaar , opgewarmd te hebben , een stimulerende massage toe op haar beide borsten , in het bijzonder zachtjes met de vingertoppen de tepels stimulerend , er eventueel ook op zuigend. Sexualiteit is gebaseerd op yin- en yang-energie , en het is nodig dat een vrouw , die trager sexueel opgewonden geraakt dan de man , door die man voldoende gestimuleerd wordt ,zodat de secretie van de vagina op gang komt , en hij met zijn lid niet terecht komt in een droge schede . De yin van de vrouw is dan in orde.Wanneer de man met slechts drie vingers cirkelvormige massagebewegingen maakt rond de tepels van de vrouw , zullen daardoor haar endocriene klieren  beginnen vocht af te scheiden .
3) de man penetreert de vrouw , en zichzelf daarbij met wilskracht kontrolerend , om zeker niet te ejaculeren , beweegt hij tot de vrouw klaarkomt . Chi Kung zegt hierover : " daar waar bij een gewone copulatie , de penis van de mannelijke partner gedurende 4 sekonden zal gestimuleerd worden door de ‘ spastische contracties ‘  errond van de vrouw , kan de vrouw dit bij een Chi - kuur 25 tot 45 sekonden volhouden , daarbij een lang en zeer intens orgasme belevend , waarbij ze in sommige gevallen schreeuwend van genot ,met de armen en benen slaat en met de voeten schopt , of  minutenlang  ‘ zalig ,zalig ‘  ligt te prevelen onder invloed van de Chi-pulsatie  . Deze laatste zorgt er in bepaalde gevallen zelfs voor , dat het orgasme voor een onbepaalde tijd aanhoudt , in het latijn ‘ status orgasmus ‘ genoemd , dus een orgasme dat maar niet stopt , maar  doorlopend in stand gehouden blijft " . Wat de  copulatie-houding betreft om tot deze Chi-orgasme-explosie en genotsbeleving te komen , daar geeft de Indische Kamasutra , een voldoende antwoord op met de verschillende gedetailleerd afgebeelde houdingen tijdens het samen verkeren .  Nadat de vrouw haar bevrediging vond , kan de man nu ook  " in Chi-harmonie met haar , ongemeen heftig  uitstorten " . De yin van de vrouw was door de stimulatie in faze 2) in orde , en  tijdens het bereiken van het vrouwelijk  orgasme, komt er  bij de vrouw een yang vrij (vrouwelijke ejaculatie ?) die bedoeld is voor de man , om daar  bezit van te nemen. Op een gelijkaardige manier , slorpt de vrouw de mannelijke yang op .Alle medische kringen zijn het er over eens , dat dit voor alle organen van het lichaam van beiden , een gezonde belevenis is . Indien de man daartoe niet of niet meer in staat is , kan zijn lid vervangen worden door een vibrerende kunstpenis met een bolvormige kop , waarmee vooral de clitoris van de vrouw gestimuleerd wordt . Het spreekt voor zich , dat in een lesbische relatie , de man in de faze 2) en in mindere mate  in faze 3)  kan vervangen worden door een vrouwelijke partner .

Zonder de hulp van Mevrouw W. , Chinese studente aan de Medische Faculteit ,de Faculteit Geneeskunde , van de Universiteit Antwerpen ,  reeds in het bezit van een diploma van dokter in de geneeskunde , zouden we deze  tekst uit de recentste boeken-uitgave van Chi-Kung , die zij correct uit het chinees vertaald heeft , hier nooit hebben kunnen reproduceren . Langs deze weg willen we dan ook deze doctoraats-studente ,die voor een tweede dokters-titel gaat , dus dr.dr.W... ,  danken .

Tot slot , enkele  interessante referenties over voetverzorging.
Op het internet hebben we ( benevens een groot aantal andere goede sites over voetverzorging of podofilie ) de volgende drie uitmuntende sites gevonden , met een overvloed aan informatie over voetverzorging . Het loont de moeite deze te raadplegen , waarbij men ofwel oplichtende titels van korte toelichtingen kan aanklikken met de muis , of zelfs youtube filmpjes kan bekijken over een bepaald voet- probleem :

http://www.foot-reflexology-for-health.com/nl/    : met youtube filmpjes ter verduidelijking
http://www.voetverzorging.be  voetproblemen
http://www.voetverzorging.nl  ( klik op "uitgebreid overzicht van klachten ... )

Als voorbeeld , drukken we een uittreksel af van "www.voetverzorging.be voetproblemen " (op deze manier intypen op google ,dan vindt die het onmiddellijk). Hieronder zijn evenwel de vermeldingen in de tabel ,niet aanklikbaar . Daarvoor is het nodig naar de site zelf te gaan , ook om het antwoord op elk aangeklikt item te vernemen .

    Huid                                                                  Nagel                                                              Ander
    Harde likdoorn (clavus durum)            Dwangnagel                                               Diabetische voet
    Blaar                                                                  Gespleten nagel                                       Fibromyalgie
    Eelt (hyperkeratosis)                                  Hypocratische nagel                            Hallux valgus
     Eksteroog                                                        Ingegroeide nagel                                 Hamerteen
    Huidschimmel (huid-mycosis)                Lepeltjesnagel (Koïlonychie)           HieIspoor
    Kloof                                                                    Lijnen van Beau                                    Jicht
    Neuro-vasculaire likdoorn                         Nagelloslating (Onycholysis en    Reumatische voet
    Vasculaire likdoorn                                       Onychomodesis)                                Voetreflexologie
    Voetzweer                                                          Nagelwalontsteking (Paronychia    De platvoet
    Weke likdoorn (clavus molle)                    en Onychia)                                             Podologie
    Wintervoeten                                                   Psoriasisnagel
    Wrat                                                                     Ramshoornnagel
    Onychophosis                                                  Traumatische nagel
    Interdigitale likdoorn                                   Verkleuring van de nagel
    Plantaire pitting                                              Verticale groeven
    Eczeem                                                                Onychorrhexis
    Zaadlikdoorn (Clavus Miliare)                   Involutienagel
    Zweetvoeten                                                      Kalknagel (Onychausis en
                                                                                    onychogryphosis)
                                                                                     onychomycosis
                                                                Klauwnagel (onychogryphosis)